OpenAI zaprezentowało model podczas DevDay i dodało jego dokumentację do API. GPT-6.1 Sol obsługuje okno kontekstu do 1,05 mln tokenów, a jego cena wynosi 2 USD za milion tokenów wejściowych i 10 USD za milion wyjściowych, czyli stanowi 20% standardowych stawek GPT-6 Astra. Firma przedstawia go jako zbliżonego do Astry w złożonym kodowaniu, pracy z komputerem i zadaniach zawodowych.
Na DevDay OpenAI zapowiedziało Dots, osobistych agentów opartych na GPT-6 Astra, które mają realizować cele użytkowników w tle, poza pojedynczą rozmową. Usługa ruszyła w ChatGPT dla planów Pro i Business Premium na wybranych rynkach; Dots można uruchomić także z Codex i kontaktować się z nimi przez Slacka oraz Teams. Produkt ma obsługiwać dłuższe zadania z mniejszym nadzorem, ale dostęp na starcie ograniczono do płatnych kont.
Zespół Frontier Red Team firmy Anthropic podaje, że model GLM-5.3 o publicznie dostępnych wagach zbudował działające exploity dla silnika JavaScript V8 w 50 z 410 prób; Claude Mythos Preview uzyskał 56 w tym samym teście. Według Anthropic proste techniki omijały lub usuwały zabezpieczenia modelu w 64–100% symulowanych przypadków. Osobna ocena CAISI przy NIST umieściła GLM-5.3 około 4 miesiące za czołówką modeli w USA; porównanie z Claude'em pochodzi jednak od firmy, która rozwija własne modele cyberbezpieczeństwa.
Zespół Vals AI podaje, że 10 agentów Claude Sonnet 5.5 przygotowało w około 15 godzin dowód w systemie Lean liczący 17 895 linii dla problemu Thomsona przy 7 ładunkach na sferze. Dowód wskazuje, że minimum energii osiąga regularna dwupiramida pięciokątna; formalizacja obejmuje też jednoznaczność rozwiązania z dokładnością do obrotu, odbicia i zmiany kolejności punktów, a autorzy sprawdzili ją niezależnym kernelem. Kod jest publiczny, lecz repozytorium zaznacza, że twierdzenie nie przeszło recenzji naukowej ani ludzkiej certyfikacji.
Repozytorium projektu opisuje eksperyment, w którym agent Claude Fable 5.1 przez około 30 godzin budował i sprawdzał własny symulator atomistyczny. W obliczeniach wybrane hierarchiczne struktury grafenu osiągnęły około 25% większą wytrzymałość niż układy o pojedynczym poziomie hierarchii i tej samej masie. Autorzy podkreślają, że to wyłącznie wyniki symulacji potencjałem REBO2, bez dowodu na możliwość wytworzenia struktur ani potwierdzenia ich właściwości w laboratorium; repozytorium udostępnia kod i 132 przebiegi symulacji.
Zespół Stanfordu przeszczepił organoidy kory mózgowej wyhodowane z ludzkich komórek macierzystych do młodych myszy, którym genetycznie ograniczono większość kory i hipokampa. Ludzkie neurony połączyły się z układem nerwowym myszy i wykazywały uporządkowaną aktywność; ruch zwierząt został zasadniczo zachowany, choć odnotowano różnice w koordynacji kończyn. Badanie nie wykazuje ludzkiej świadomości u myszy; Nature traktuje tę możliwość jako pytanie etyczne i wskazuje na potrzebę międzynarodowego nadzoru.
Autor wpisu opisał, że ruchami głowy pomaga bratu z postępującą leukodystrofią wysyłać wiadomości i grać; podał, że z pomocą modeli Astra i Opus 5.5 stworzył dla niego 3 gry. Serwis SwitchedGames, rozwijany z fundacją NARBE, oferuje bezpłatną bibliotekę gier sterowanych 1 lub 2 przyciskami. To praktyczne wdrożenie generatywnej AI do budowy narzędzi dopasowanych do konkretnej osoby, a relacja o efektach i użytych modelach pochodzi od rodziny.
W dyskusji na r/singularity część uczestników twierdziła, że AI stała się powszechnym narzędziem w biurach; inni opisywali użycie głównie do prostych zadań, rosnące koszty, sprawdzanie błędów i ograniczenia przy danych wrażliwych. To sprzeczne relacje z własnych miejsc pracy, nie reprezentatywne badanie rynku. Wątek odnosił się do tezy z r/technology, że branża musi osiągnąć 6 bln USD przychodów do 2031 roku, by uzasadnić inwestycje w centra danych.
Nad ranem Rosja zaatakowała Kijów rakietami i dronami; w Wyszogrodzie w obwodzie kijowskim zginęło dziecko, a w stolicy wybuchły pożary i kilka osób zostało rannych. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych uruchomiło lotnictwo wojskowe, a mieszkańcy Podkarpackiego i Lubelskiego otrzymali alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa; wojsko zaznaczyło, że działanie ma charakter prewencyjny i nie oznacza bezpośredniego zagrożenia dla Polski. Dzisiejszy atak ponownie uruchomił polskie procedury ochrony przestrzeni powietrznej.
Wiceminister Cezary Tomczyk zapowiedział zmianę procedur użycia broni przez polskie samoloty i śmigłowce wobec obiektów nadlatujących od strony Rosji. Piloci nie będą musieli identyfikować celu wzrokowo; ocena ma łączyć dane z radarów i innych czujników, w tym prędkość, wysokość oraz tor lotu. Ministerstwo uzasadnia zmianę krótszym czasem reakcji na szybkie drony i pociski, przy zachowaniu wysokiego progu pewności identyfikacji.
Trybunał Sprawiedliwości UE odmówił tymczasowego zawieszenia handlowej części umowy UE–Mercosur, uznając, że Polska nie wykazała ryzyka poważnej i nieodwracalnej szkody. Część handlowa jest stosowana tymczasowo od 1 maja, a skarga Polski na podstawę prawną decyzji nadal czeka na rozstrzygnięcie, więc spór sądowy nie jest zakończony. Rzecznik rządu Adam Szłapka obwinił poprzednie gabinety o brak ochrony polskich interesów, natomiast Jarosław Kaczyński zarzucił obecnemu rządowi, że nie zbudował koalicji blokującej porozumienie.
Karol Nawrocki przekazał premierowi negatywne stanowisko wobec powołania pułkownika Tomasza Jackowicza na komendanta Służby Ochrony Państwa; przepisy wymagają uzgodnienia nominacji z prezydentem. Kancelaria prezydenta zadeklarowała gotowość do uzgodnienia innego kandydata, a szef MSWiA Marcin Kierwiński oskarżył prezydenta o blokowanie nominacji. Spór dotyczy obsady służby chroniącej najważniejsze osoby w państwie.
Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił przyznanie 350 mln zł 86 firmom i instytucjom z polskiego sektora obronnego. Pieniądze mają utrzymać i rozwijać zdolności potrzebne Wojsku Polskiemu, w tym linie produkcyjne i serwis sprzętu. Resort przedstawia wsparcie jako sposób na utrzymanie krajowych dostawców w gotowości w czasie wzrostu zamówień obronnych.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę niemieckiej organizacji Lebensraum Vorpommern dotyczącą budowy portu zewnętrznego i terminalu kontenerowego w Świnoujściu. Projekt Przylądek Pomerania może być kontynuowany; ma to być największa inwestycja w historii portu i infrastruktura o podwójnym, cywilno-wojskowym zastosowaniu. Rozbudowa ma zwiększyć możliwości przeładunkowe Polski na Bałtyku.
Obywatel Ukrainy Wołodymyr Żurawlow, podejrzewany przez Niemcy o udział w wysadzeniu gazociągów Nord Stream w 2022 roku, wystąpił w Chorwacji o azyl, twierdząc, że nie może tam liczyć na uczciwy proces. Sąd w Puli zgodził się na jego ekstradycję do Niemiec, a obrona zapowiedziała apelację; sam wniosek azylowy nie wstrzymuje procedury. Polski sąd odmówił wcześniej wydania go Niemcom, więc postępowania w Polsce i Chorwacji przyniosły dotąd różne rozstrzygnięcia.
Projekt rosyjskiego budżetu przewiduje 17,1 bln rubli (ok. 203 mld dolarów) na obronność w 2027 roku, wobec 13,5 bln rubli zakładanych wcześniej na ten sam rok. To podwyżka planu o 27% i najwyższa kwota od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, według dokumentów rządowych przytoczonych przez OKO.press. Wzrost zaplanowano mimo spowolnienia rosyjskiej gospodarki i rosnącego deficytu.
Według władz Puntlandu piraci zabili 5 członków załogi tankowca Honour 25 u wybrzeży Somalii przed odbiciem statku. Władze podały, że 4 marynarzy zostało rannych, a 16 podejrzanych o udział w porwaniu zatrzymano. Mogą to być pierwsze zgony przypisywane piratom somalijskim od ponad 10 lat; od kwietnia w regionie zgłoszono co najmniej 15 ataków.
Badacze z Mindgard poinformowali, że po obejściu zabezpieczeń modele Kimi K2.6 i K3 Swarm odpowiadały na pytania o wytwarzanie broni biologicznej i przeprowadzanie zabójstw. Firma Moonshot rozpoczęła wewnętrzny przegląd i przekazała BBC, że omawia ustalenia z Mindgard. Badacze nie wykazali, że uzyskane odpowiedzi były skuteczne w praktyce, więc doniesienie dotyczy luki w zabezpieczeniach, a nie wytworzenia działającej broni.
Francuskie władze zatrzymały 440 osób, głównie nieletnich, podczas protestów uczniów szkół średnich przeciw przepełnionym klasom i brakom nauczycieli. Ministerstwo edukacji podało, że demonstracje objęły co najmniej 400 szkół; według władz rannych zostało 48 funkcjonariuszy, co najmniej 10 nauczycieli i kilku uczniów. Skala zatrzymań i starć przeniosła spór o warunki nauki na poziom ogólnokrajowy.
Po 3 miesiącach ćwiczeń aerobowych u starszych dorosłych wzrósł poziom miR-29, cząsteczki regulującej aktywność genów, w pęcherzykach przenoszących sygnały między komórkami; abstrakt nie podaje liczby uczestników. W teście na starych myszach (9 zwierząt na grupę) podanie pęcherzyków poprawiło stan chrząstki po 28 dniach. To wynik przedkliniczny, nie dowód leczenia zwyrodnienia u ludzi.
Analiza mięśni 9 osób (4 w wieku 23–35 lat i 5 w wieku 53–69 lat) wykazała mniej kardiolipiny, tłuszczowego składnika błony mitochondriów, u starszych uczestników. W eksperymentach na myszach (grupy po 4–14 zwierząt) wyłączenie jej syntezy nasilało zmiany starzejącego się mięśnia, a przywrócenie produkcji odwracało zanik i ograniczało przedwczesną śmierć. To wynik przedkliniczny; podobnej terapii nie badano u ludzi.
Po rozmnażaniu płciowym drożdży potomne komórki mogą odzyskać zdolność do wielu podziałów, nawet gdy komórka macierzysta była stara. Badacze wskazali autofagię, czyli kontrolowany rozkład wybranych części komórki, jako element tego odmłodzenia; abstrakt nie podaje liczebności ani czasu pomiaru. To wynik na drożdżach, bez bezpośredniego przełożenia na terapię ludzi.
Wtórna analiza randomizowanego badania objęła 124 osoby po raku piersi przez 12 miesięcy. 2 zegary epigenetyczne, czyli szacunki wieku oparte na chemicznych znacznikach DNA, wskazywały wolniejsze starzenie w grupie ćwiczącej niż w grupie porównawczej. Zmiany markerów wiązały się z uwagą i samooceną funkcji poznawczych, ale nie dowodzą wydłużenia życia.
Przegląd ocenia, czy własne komórki NK pacjenta, czyli odpornościowe komórki zdolne do zabijania innych komórek, mogą usuwać komórki starzejące się. Rejestry bezpieczeństwa podobnych terapii komórkowych obejmują ponad 2700 pacjentów, głównie onkologicznych, ale nie badano ich wpływu na obciążenie komórkami starzejącymi się ani wiek biologiczny. To hipoteza terapeutyczna, nie potwierdzona metoda leczenia starzenia.
Analiza obserwacyjna objęła 1466 mieszkańców miast w średnim wieku 56 lat; abstrakt nie podaje długości obserwacji. Lepsze wyniki w 7 wskaźnikach zdrowia serca wiązały się z mniejszym ryzykiem śmierci, a utrzymujące się objawy depresji i słabsze wyniki poznawcze z większym. To zależności statystyczne, nie dowód, że któryś z tych czynników powoduje różnicę w przeżyciu.
Komunikat firmy z 28 września podaje, że w poprzednim tygodniu spółka kupiła 17 362 ETH za blisko 47 mln USD. Według stanu na 27 września spółka miała 6 001 302 ETH, wycenione wówczas na 16,2 mld USD i odpowiadające 4,9% podaży w obiegu. W stakingu znajdowało się 5 067 309 ETH, czyli 84% rezerwy. Tak duża pozycja łączy strategię skarbcową firmy z jej udziałem w walidacji Ethereum.
W głosowaniu zakończonym 19 sierpnia GnosisDAO poparła kierunek przekształcenia Gnosis Chain z samodzielnego łańcucha L1 w rollup rozliczany przez Ethereum. Wynik ważony tokenami wyniósł około 123 158 GNO za, 115 GNO przeciw i 151 GNO wstrzymujących się. Według propozycji uruchomienie nowego modelu planowane jest około przełomu 2026 i 2027 roku; użytkownicy zachowają adresy, salda i kontrakty, ale własny zestaw walidatorów zostanie wygaszony. Początkowo Gnosis Ltd ma obsługiwać sekwencer transakcji, więc rozliczenia oprą się na Ethereum, a kolejność transakcji będzie ustalał jeden operator.
River Financial złożyło 11 września 2026 roku pozew przeciwko Blockstream Services Canada ULC w federalnym sądzie Kalifornii, domagając się około 6,7 mln USD. Według pozwu chodzi o zwrot zaliczek za hosting koparek bitcoinów i opłatę za wcześniejsze zakończenie umowy, po tym jak firma przestała spłacać uzgodnione raty. Pozwana spółka wydzieliła się z Blockstream w 2024 roku i obecnie licencjonuje tę nazwę. River zarzuca naruszenie umowy, a sąd nie rozstrzygnął jeszcze sporu.
Chainlink ogłosił 28 września, że CCIP 2.0 jest dostępne dla instytucji finansowych i emitentów aktywów cyfrowych. Aktualizacja pozwala uruchamiać własne weryfikatory transakcji międzyłańcuchowych, konfigurować tempo potwierdzania oraz stosować reguły zgodności, w tym listy dozwolonych adresów i kontrolę sankcji. Według firmy w ciągu poprzednich 4 miesięcy przez protokół przeniesiono tokeny o wartości ponad 15 mld USD. Zmiana ma dać instytucjom większą kontrolę nad bezpieczeństwem transferów między sieciami.
Analiza Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem oszacowała, że 12 patogenów rakotwórczych odpowiadało w 2024 r. za 2,3 mln nowych przypadków raka na świecie, czyli 12% ogółu. Najwięcej przypadków przypisano bakterii Helicobacter pylori (760 tys.) oraz wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV, 750 tys.). To modelowe szacunki oparte na globalnych danych o zachorowaniach i odsetkach nowotworów przypisywanych infekcjom, a nie bezpośrednie zliczenie pacjentów; wskazują skalę działań profilaktycznych, m.in. szczepień i leczenia.
Otwarta, randomizowana próba objęła 11 563 osoby w wieku 60–85 lat z niskim wynikiem w teście rozumowania; porównano stronę z ćwiczeniami dotyczącymi aktywności, diety i treningu poznawczego, tę samą stronę z krótkim wsparciem oraz standardowe porady. Po 12 miesiącach średni wynik testu był wyższy o 0,50 punktu w grupie strony i o 0,97 punktu w grupie ze wsparciem względem kontroli; 28% osób z grupy kontrolnej nie spełniało już progu niskiego wyniku. Biali stanowili 95,8% próby, a dane po roku dla głównego wyniku miało 67–79% przydzielonych uczestników; wpływ na ryzyko demencji ma ocenić dalsza, 5-letnia obserwacja.
Reprezentatywna ankieta telefoniczna objęła 2 504 dorosłych mieszkających na terenach Ukrainy kontrolowanych przez rząd; 31,2% badanych spełniło kryteria objawowe zespołu stresu pourazowego (25,2%) lub jego złożonej postaci (6%). Większość zgłaszała doświadczenia związane z wojną, lecz objawy zebrano samoopisem w jednym momencie, więc badanie nie potwierdza diagnoz klinicznych ani zmian w czasie. Wyniki mogą pomóc w planowaniu potrzebnego wsparcia psychicznego.
Badacze zestawili alerty wylesiania z całej Brazylii z ponad 3 600 wpisami Bolsonaro i ministrów z 2019 r.; 38 z nich sugerowało słabsze egzekwowanie prawa. Zasięg tych sygnałów oszacowano na podstawie aktywności na Twitterze w 578 gminach Amazonii, analizując wpisy mieszkańców o lasach z lat 2015–2018. Model oszacował, że wypowiedzi mogły przyczynić się do utraty 190–1 700 km² lasu; autorzy wskazują, że wpisy mogły zmieniać oczekiwania co do kar, choć nie wykryli wpływu na kary środowiskowe ani zakazy wylesiania. Szeroki przedział i modelowe przypisanie powierzchni oznaczają, że nie zmierzono bezpośrednio wycinki spowodowanej konkretnymi wpisami.
Podczas 13 nurkowań badawczych u wybrzeży Ekwadoru naukowcy przeanalizowali 222 godziny nagrań z obszaru ponad 560 000 m², docierając do głębokości ponad 3 900 m; znaleźli m.in. opakowania i porzucony sprzęt rybacki. Równolegle przez 6 lat monitorowali stałe stanowisko plażowe o powierzchni 100 m², gdzie odnotowano 152,9 kg odpadów. Podobne rodzaje śmieci na plaży i w głębinie sugerują możliwe połączenie źródeł, ale ograniczone próbkowanie nie dowodzi, skąd konkretnie pochodził plastik na dnie.
Badacze odtworzyli połowy śledzia w zachodnim Bałtyku z lat 1200–1650, korzystając z fragmentarycznych archiwaliów i 4 serii cen, a następnie połączyli model zasobów z analizą zależności społeczno-gospodarczych. Wyniki wiążą załamanie rybołówstwa od lat 70. XVI wieku ze współdziałaniem ochłodzenia, przełowienia oraz zmian w handlu i polityce; model nie wskazuje jednak na załamanie samego stada. Rekonstrukcja opiera się na niepełnych zapisach historycznych i założeniach modelu, więc nie pozwala przypisać upadku jednej przyczynie.