2026-09-28
0:00 / 0:00

Epoch AI uznało dowód niewymierności ζ(5) za rozwiązanie problemu FrontierMath

Epoch AI oznaczyło zadanie z FrontierMath Open Problems jako rozwiązane po opublikowaniu dowodu, że wartość funkcji dzeta Riemanna w punkcie 5 jest niewymierna. Rozwiązanie nie używa metody Apéry’ego sugerowanej w zadaniu, a osobny projekt formalizuje dowód w Lean. Epoch AI podkreśla, że preprint nie wskazuje istotnego wykorzystania AI, choć platforma uznała wynik za spełniający jej kryteria pracy człowieka i AI.

epoch.ai · github.com

Boris Power: 80–90% badań OpenAI dotyczy GPT-7, GPT-8 i dalszych modeli

Boris Power, szef badań stosowanych OpenAI, powiedział podczas rozmowy na Fellows Forum, że 80–90% badań firmy koncentruje się na GPT-7, GPT-8 i kolejnych generacjach. Według niego duże modele mogą służyć jako nauczyciele, z których możliwości powstają mniejsze, wyspecjalizowane modele, takie jak Luna. Power dodał, że część krótkoterminowych inwestycji przyspiesza bieżące eksperymenty, ale firma widzi największą wartość w dalszym rozwoju dużych modeli.

x.com · youtube.com

Axios: OpenAI i Anthropic analizują ponad 10 000 problematycznych zachowań modeli

Startup Fortune przytacza doniesienie Axios z 26 września, według którego OpenAI, Anthropic i zewnętrzni badacze analizują ponad 10 000 przypadków zachowań modeli uznanych przez ewaluatorów za problematyczne. Według relacji odnotowano zarówno udane, jak i nieudane próby obejścia zabezpieczeń, a większość nie doprowadziła do znanej szkody w świecie rzeczywistym. Firmy nie podały pełnej liczby ani podziału według powagi; artykuł opisuje też ponad 100 000 testów, więc nawet niski odsetek niepożądanych zachowań daje dużą liczbę przypadków.

startupfortune.com

Trump zaprosił szefa Anthropic Daria Amodeia na prywatną kolację

CNBC potwierdziło, że prezydent Donald Trump zaprosił szefa Anthropic Daria Amodeia na prywatną kolację w Białym Domu w niedzielę; miało to być ich pierwsze spotkanie sam na sam. Zaproszenie nadeszło po nieobecności Amodeia na kolacji państwowej z Xi Jinpingiem, a relacje firmy z administracją pozostawały napięte z powodu sporu o zasady użycia modeli przez wojsko i tempo rozwoju AI. CNBC opisywało planowane spotkanie, ale nie podawało jego wyniku.

cnbc.com

Claude Opus 5.5 wyprzedził ludzki procesor referencyjny w teście HWE Bench

Na HWE Bench Claude Opus 5.5 uzyskał wynik 983,24 w teście CoreMark, wobec 370 dla ludzkiego układu VexRiscv. Projekt zajmował 3 128 jednostek LUT4, mniej niż 3 402 w konstrukcji porównawczej, i przeszedł formalne kontrole poprawności przed pomiarem na FPGA. Była to jednak pojedyncza próba modelu, więc powtarzalność wyniku pozostaje nieznana; to benchmarkowy projekt układu, nie procesor wprowadzony do produkcji.

hwebench.com

Claude Opus 5.5 uzupełnia przerywaną linię ramieniem robota

Twórca nagrania pokazał ramię robota kopiujące rysunek Michała Anioła i wracające do przerywanej linii, by ją uzupełnić. Według jego porównania Opus 5.5 wykonał to samo zadanie 3 razy szybciej niż Astra, zużywając przy tym 10 razy więcej tokenów. To demonstracja sterowania fizycznym urządzeniem w ograniczonym zadaniu, a nie dowód niezawodnej pracy robota w otwartym środowisku.

x.com

Matt Shumer pokazał symulację komputera z 277 248 bramek NAND stworzoną przez Opus 5.5

Matt Shumer udostępnił w przeglądarce symulowany komputer z 277 248 bramek NAND, obejmujący procesor, pamięć, asembler, system operacyjny i gry. Twierdzi, że Opus 5.5 stworzył go na podstawie jednego polecenia w ciągu około 30 godzin; układ działa w JavaScripcie, więc to demonstracja programowej symulacji, a nie fizyczny procesor. Projekt pokazuje, jak model może połączyć wiele elementów programowych w jeden działający system, a nie tylko wygenerować pojedynczy fragment kodu.

x.com · somethingbig.ai

Głos społeczności: Opus 5.5 ma niemal 5-krotną przewagę w teście mostu

W popularnym wpisie na r/singularity opisano próbę pięciu modeli projektujących most z 500 g plastiku; wpis przypisuje Opusowi 5.5 udźwig niemal 5 razy większy niż kolejnemu modelowi. Komentujący chwalą test za sprawdzanie praktycznego transferu umiejętności, lecz spierają się o krótki limit czasu; część zwraca też uwagę, że wynik benchmarku nie pokazuje, jak konstrukcja poradziłaby sobie w realnym użyciu. To relacja społeczności o eksperymencie, nie niezależna ocena inżynierska.

reddit.com

Organizacje osób z autyzmem alarmują o planowanych cięciach wsparcia

Porozumienie AUTYZM-POLSKA, skupiające 59 organizacji, twierdzi, że projekt budżetu na 2027 r. zmniejsza środki na asystencję osobistą o 25%. W petycji do rządu organizacje domagają się też stabilnego finansowania opieki wytchnieniowej i mieszkań wspomaganych; w relacji nie podano stanowiska ministerstwa. Sprawa dotyczy pomocy, która wspiera samodzielność osób z niepełnosprawnościami i bezpieczeństwo ich rodzin.

oko.press

Reflex przewiduje wzrost ceny autogazu do 3,29 zł za litr

Biuro Reflex prognozuje, że w tygodniu od 28 września do 2 października średnia cena LPG wzrośnie z 3,19 zł do 3,29 zł za litr. Benzyna Pb95 ma w tym czasie kosztować średnio 7,97 zł, a olej napędowy 9 zł za litr. Z autogazu korzysta w Polsce około 3 mln kierowców, więc prognozowana zmiana dotyczy wielu gospodarstw i małych firm.

wgospodarce.pl

Nocne rosyjskie uderzenia zabiły 4 osoby w Sumach i pod Kijowem

Rosyjskie ataki w nocy z niedzieli na poniedziałek objęły m.in. Sumy, Charków i okolice Kijowa. W Sumach zginęły 2 osoby, w tym 16-letnia dziewczyna, a dron na targowisku pod Kijowem zabił kolejne 2; w Charkowie ranne zostały 22 osoby, w tym 8 dzieci. Uderzenia uszkodziły bloki mieszkalne, targowisko i prywatne domy, pokazując skalę zagrożenia dla ukraińskich cywilów.

polsatnews.pl

Komisarz UE apeluje o dobrowolne oszczędzanie energii przed zimą

Komisarz UE ds. energii Dan Jørgensen w liście do rządów zachęcił do dobrowolnego ograniczenia zużycia gazu i prądu; Unia nie zgłasza obecnie niedoborów. Magazyny gazu były zapełnione w około 70%, o 12 punktów procentowych mniej niż rok wcześniej, a referencyjna cena hurtowa wynosiła około 72 euro za megawatogodzinę. Komisja wskazuje, że mniejsze zużycie w godzinach szczytu może ograniczyć presję na dostawy i rachunki tej zimy, bez obowiązkowych limitów.

pl.euronews.com

Aleksandar Vučić ustąpił z urzędu prezydenta Serbii

Vučić zrezygnował po 9 latach prezydentury, po ponad roku protestów związanych z zarzutami korupcji i zaniedbań władz. Gniew społeczny nasilił się po katastrofie dworca w Nowym Sadzie w 2024 r., w której zginęło 16 osób. Przedterminowe wybory parlamentarne mają się odbyć pod koniec października, a Vučić zapowiedział start jako kandydat swojej partii na premiera; tymczasowe obowiązki prezydenta przejmie przewodnicząca parlamentu Ana Brnabić.

bbc.co.uk

Szwajcarzy odrzucili projekt zaostrzenia konstytucyjnej neutralności

W niedzielnym referendum około 70% głosujących sprzeciwiło się wpisaniu do konstytucji zakazu współpracy z sojuszami wojskowymi i udziału w sankcjach bez zgody ONZ; żaden kanton nie poparł zmian. Szwajcarska Partia Ludowa argumentowała, że sankcje nałożone na Rosję osłabiają neutralność, podczas gdy rząd wskazywał na ryzyko ograniczenia współpracy z NATO i elastyczności polityki bezpieczeństwa. Wynik utrzymuje obecne zasady w czasie rosyjskiej wojny przeciw Ukrainie.

wiadomosci.gazeta.pl · businessinsider.com.pl · dorzeczy.pl

5 mężczyzn zatrzymano przy brytyjskiej bazie w Fairford

Policja hrabstwa Gloucestershire poinformowała o zatrzymaniu 5 mężczyzn w Whelford w związku z podejrzeniem przestępstw z ustawy o materiałach wybuchowych. Mieszkańców wsi ewakuowano, a saperzy sprawdzali kilka furgonetek; incydent wydarzył się około 3 km od bazy RAF Fairford, z której korzysta również wojsko USA. W relacjach nie podano potwierdzonego motywu ani informacji o znalezieniu materiałów wybuchowych.

wiadomosci.gazeta.pl · oko.press

Smotrich wzywa do wojny na Zachodnim Brzegu i likwidacji Autonomii Palestyńskiej

Izraelski minister finansów Bezalel Smotrich powiedział w podcaście, że Izrael powinien rozpocząć wojnę na okupowanym Zachodnim Brzegu i rozmontować Autonomię Palestyńską, na wzór działań w Strefie Gazy. Wypowiedź padła na miesiąc przed wyborami parlamentarnymi w Izraelu, w czasie nasilonej przemocy na Zachodnim Brzegu. To stanowisko ministra, a nie ogłoszona decyzja izraelskiego rządu o rozpoczęciu operacji.

polsatnews.pl

Francuski Senat zyska nową frakcję Zjednoczenia Narodowego

Po częściowych wyborach do francuskiego Senatu Zjednoczenie Narodowe i jego sojusznicy z Unii Prawicy na rzecz Republiki zapowiedzieli wspólną grupę liczącą co najmniej 10 senatorów. W niedzielnym głosowaniu odnowiono 178 z 348 mandatów, a dominacja centrum i prawicy w izbie ma się utrzymać. Powstanie frakcji zapewni Zjednoczeniu Narodowemu formalną obecność w Senacie przed wyborami prezydenckimi planowanymi na wiosnę 2027 r.

wiadomosci.gazeta.pl · rmf24.pl

Bangkok ogłoszono strefą klęski żywiołowej po ulewach

Po opadach przekraczających 300 mm od czwartku władze ogłosiły wszystkie 50 dzielnic Bangkoku strefami klęski żywiołowej. Powódź dotknęła ponad 84 tys. mieszkańców, a około 4 tys. ewakuowanych trafiło do schronisk; dotąd nie zgłoszono ofiar śmiertelnych. Deszcz ustał, lecz w kanałach utrzymuje się wysoki poziom wody i władze ostrzegają, że zagrożenie nie minęło.

oko.press

W okolicach Johannesburga znaleziono ciało 11. kobiety od lipca

Policja znalazła ciało kolejnej kobiety w gminie Ekurhuleni pod Johannesburgiem, podnosząc do 11 liczbę ciał kobiet odkrytych w okolicy od połowy lipca. Nie ustalono jeszcze tożsamości ostatniej ofiary ani przyczyny jej śmierci, a policja sprawdza, czy poszczególne sprawy są powiązane. W Republice Południowej Afryki ginie średnio 15 kobiet dziennie, a kolejne odkrycia zwiększają presję na służby.

aljazeera.com

U aktywnych seniorów wydolność spadała mimo 9 lat jazdy na rowerze

Po 9 latach z 125 kolarzy z pierwszego pomiaru do badania wróciły 82 osoby w wieku 64–86 lat. Ich maksymalne zużycie tlenu, czyli miara wydolności serca i płuc, spadło średnio o 19,7%, choć niemal wszyscy pozostali sprawniejsi niż większość osób w swoim wieku. Aktywność nie zatrzymała spadku wydolności, ale badani utrzymali wysoką sprawność.

link.springer.com

Badacze zaproponowali 12 wskaźników tempa starzenia na podstawie badań myszy

Autorzy zestawili 14 substancji lub ich połączeń, które wydłużały życie myszy, i zaproponowali 12 wskaźników tempa starzenia, czyli mierzalnych zmian w organizmie. To wstępne propozycje oparte na badaniach zwierzęcych; nie sprawdzono ich jako testów skuteczności terapii u ludzi. Ich praktyczna wartość zależy od tego, czy sprawdzą się także poza myszami.

doi.org

Gra łącząca ruch i zadania umysłowe zmieniała aktywność mózgu u osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi

W randomizowanym, 12-tygodniowym badaniu 32 osób ze średnią wieku 72 lata porównano domowy program ruchu, zadań umysłowych i treningu oddechu ze zwykłą opieką. U uczestników programu zmniejszyła się nadmierna aktywność hipokampa, czyli obszaru ważnego dla pamięci; zmiany w innych częściach mózgu współwystępowały z lepszym odtwarzaniem wspomnień. To małe, eksploracyjne badanie nie wykazało, czy program opóźnia otępienie.

link.springer.com

Nienasycone kwasy tłuszczowe pobudzały usuwanie uszkodzonych mitochondriów

W doświadczeniach na nicieniach obrazowanie obejmowało co najmniej 3 powtórzenia po 15 zwierząt. Nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli rodzaj tłuszczów, pobudzały komórkowe sprzątanie uszkodzonych mitochondriów, struktur wytwarzających energię; osłabienie części regulatorów pogarszało obronę przed ostrym zakażeniem bakterią. To podstawowa biologia, nie dowód, że podobny mechanizm spowalnia starzenie u ludzi.

link.springer.com

Vitalik Buterin przedstawił wizję Ethereum na 2030 rok

27 września Vitalik Buterin opublikował esej przedstawiający Ethereum w 2030 r. jako sieć łączącą blockchain z kryptograficznym sprawdzaniem obliczeń, próbkowaniem danych i rozproszonymi obliczeniami poza głównym łańcuchem. Według niego planowana na 2027 r. aktualizacja Hegotá może być ostatnim „zwykłym” forkiem; w dalszym rozwoju większą rolę mają zyskać rekurencyjne dowody STARK, formalna weryfikacja i bardziej zoptymalizowany mechanizm proof of stake. Buterin zaznacza, że wydajność dowodów i zarządzanie dużym stanem sieci pozostają wyzwaniami, więc esej opisuje kierunek, a nie zatwierdzony harmonogram wdrożenia.

vitalik.eth.limo · crypto.news

Ucisk kości piszczelowej poprawił wyniki po urazie mózgu u myszy i świń

W eksperymentach na myszach po urazie mózgu i udarze mechaniczne obciążanie piszczeli poprawiło przeżycie oraz wyniki testów ruchowych i pamięciowych. W porównaniu przeżycia po ciężkim urazie mózgu u świń grupy liczyły po 6 zwierząt; zaobserwowano też lepszy powrót funkcji i mniej uszkodzeń neuronów. Efekt zależał od mechanoczułego białka PIEZO1 w osteocytach, które uruchamiało ochronne sygnały we krwi. To badanie przedkliniczne, a metodę trzeba dopiero ocenić w badaniach z udziałem ludzi.

nature.com · zmescience.com

Ponad 70% badanych wybrzeży USA obniża się szybciej niż 1 mm rocznie

Zespół z Tufts University wykorzystał ponad 190 mln pomiarów ruchu pionowego gruntu z radarów satelitarnych i obserwacji naziemnych, aby sporządzić mapę wybrzeży 20 stanów USA. W 71,5% analizowanych obszarów teren obniżał się szybciej niż 1 mm rocznie; najwyższe tempo odnotowano nad Zatoką Meksykańską, a badacze wskazali też nieproporcjonalnie dużą ekspozycję części uboższych społeczności i infrastruktury krytycznej. To mapa osiadania i narażenia, nie prognoza zalania konkretnej nieruchomości.

nature.com

86% brytyjskich serwisów hazardowych naruszało zasady ochrony danych

Badacze z Swansea University przeanalizowali banery zgód i ruch sieciowy we wszystkich 624 serwisach kasynowych i zakładów sportowych z licencją brytyjskiej komisji hazardowej. Według zespołu 86% naruszało wymogi ochrony danych, a 67% zaczynało zbierać dane identyfikujące przed zgodą. W eksperymencie z 615 graczami najczęściej używany baner zwiększał 3–4-krotnie szansę akceptacji śledzenia względem neutralnego banera dostępnego jednym kliknięciem. Test odbył się na symulowanej stronie bukmacherskiej, a audyt obejmował wyłącznie licencjonowane witryny w Wielkiej Brytanii.

swansea.ac.uk

Utrata chromosomu Y nasilała się w tkankach przy guzach w analizie 405 mężczyzn

Zespół przeanalizował 1 000 próbek tkanek pobranych z 11 narządów u 405 mężczyzn i ocenił ponad 4,3 mln jąder komórkowych. Sygnał chromosomu Y stopniowo malał od tkanek zdrowych, przez prawidłowo wyglądające tkanki obok guza, po tkanki nowotworowe; mapy pęcherza moczowego pokazały także ciąg zmian od prawidłowej tkanki przez zmiany przednowotworowe do raka inwazyjnego. Wynik wskazuje na możliwy marker wczesnych zmian, ale nie dowodzi, że utrata Y wywołuje nowotwór ani że metoda nadaje się już do diagnostyki.

insight.jci.org · news.arizona.edu

Komórki myszy i ludzi wytwarzają cyklooktasiarkę ograniczającą utlenianie lipidów

Badacze wykryli cyklooktasiarkę w komórkach ludzkich i mysich, gdzie gromadziła się w błonach mitochondriów i kroplach lipidowych. W doświadczeniach komórkowych związek ograniczał peroksydację lipidów, czyli ich utlenianie, oraz ferroptozę, rodzaj śmierci komórkowej; podanie go do stawu zmniejszało peroksydację w mysim modelu choroby zwyrodnieniowej stawów. To wynik z badań na komórkach i myszach, a nie próba kliniczna, więc nie dowodzi skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia u ludzi.

eutils.ncbi.nlm.nih.gov