C5R uruchomiło SciUniverse, benchmark obejmujący 92 zadania w 17 rodzinach z chemii, biologii i materiałoznawstwa. Modele sterują aparaturą Facility-0 lub wydają instrukcje operatorom, analizują pomiary i mają reagować na awarie; w ogólnym wyniku Claude Fable 5.1 osiągnął 45,3% skuteczności, a GPT-6 Astra 32,5%. Rezultaty pokazują lukę między wiedzą teoretyczną a dokładnością pracy fizycznej: C5R opisuje m.in. pipetowanie zamrożonych próbek i zanieczyszczanie DNA.
Tibor Blaho podał na X, że OpenAI pracuje nad nowym, wyższym poziomem ChatGPT Pro, i dołączył zrzut kodu z identyfikatorem PROMAX. Zrzut nie potwierdza ceny ani daty uruchomienia, więc post należy traktować jako przeciek, a nie oficjalne ogłoszenie oferty.
Claude Opus 5.5 uzyskał 88,4% w zakładce MCQ benchmarku SimpleBench, wyprzedzając Claude Fable 5.1 z wynikiem 86,6% i GPT-6 Astra Pro z 86,5%. Wynik pochodzi z publicznego zestawienia AiBattle udostępnionego na X, a zrzut pokazuje ranking pytań wielokrotnego wyboru, nie pełną ocenę wszystkich zastosowań modelu. Anthropic podaje przy premierze, że Opus 5.5 kosztuje o 40% mniej w typowych zadaniach niż Opus 5, ale zaznacza, że same różnice benchmarkowe coraz słabiej opisują pracę w świecie rzeczywistym.
Badanie Gallupa i Microsoftu objęło 37 krajów i około 1 000 osób w każdym; w 34 z 37 państw pozytywne emocje wobec AI przeważały nad negatywnymi. W Chinach 93% świadomych AI respondentów uważa, że technologia głównie pomoże ich krajowi, podczas gdy w USA odsetek ten wyniósł 36%. Jednocześnie 74% świadomych AI Amerykanów mówiło o niepokoju, a Gallup zastrzega, że częstsze używanie wiązało się z mniejszym lękiem i większym zaufaniem, lecz badanie nie rozstrzyga, co jest przyczyną, a co skutkiem.
Dan Greenheck opisał projekt Tidewater, przeglądarkową grę wędkarską stworzoną z pomocą Claude Opus 5.5; demonstracja obejmuje łódź, ryby, fale, ptaki, kraby i oświetlenie nocne. Autor podał, że praca zajęła około 8 godzin czasu rzeczywistego, pochłonęła 1 874,40 dolarów w tokenach i 59% tygodniowego limitu planu za 200 dolarów, a kod projektu jest publiczny na GitHubie. W komentarzach na r/singularity część osób zachwycała się wodą i skalą projektu, ale inni przypominali, że niektóre elementy, zwłaszcza woda, powstawały wcześniej, więc 8 godzin nie opisuje całego dorobku.
Denis Shiryaev pokazał artefakt The Castle Road, który Claude Opus 5.5 odtworzył w Three.js na podstawie krótkiego filmu; według autora stworzenie całości, wraz z muzyką i zasobami z generatora obrazów, zajęło 40 minut. Projekt pozwala wejść do trójwymiarowej scenerii i obejrzeć z bliska zamek, choć komentarze wskazywały na różnice w atmosferze i geometrii względem materiału referencyjnego. To demonstracja szybkiego prototypowania, a nie gotowa gra ani dowód, że model samodzielnie stworzył produkcję komercyjną.
Popularny wpis na r/singularity przedstawia twierdzenie firmy Vals AI, że GPT-6 Astra wylądował na wszystkich 14 światach z powierzchnią w Kerbal Space Program, wrócił z 13 z nich i uzyskał 90,5% w KSP-bench. W dyskusji na r/singularity komentujący spierali się, czy to pełna gra w czasie rzeczywistym: kilka osób wyjaśniało, że środowisko jest zwykle pauzowane, gdy model rozumuje, a inni uznali, że mimo tego test pokazuje planowanie lotów i sterowanie w 3D. To głos społeczności i relacja z udostępnionego wyniku, a nie niezależnie potwierdzony pomiar.
Elon Musk napisał, że jego przedsięwzięcie AI ma 3 lata, wobec 6 lat Anthropic i 10 lat OpenAI, ale przy utrzymaniu obecnego tempa może zająć pierwsze miejsce za około 6 miesięcy. Uzasadnił to zdolnością SpaceX do szybkiego uruchamiania dużej mocy obliczeniowej, a zarazem stwierdził, że dodatkowa inteligencja przestaje być potrzebna po przekroczeniu wymagań danego zadania. To prognoza, nie ogłoszenie nowego modelu ani wynik benchmarku; w dyskusji na r/singularity komentujący przypominali o wcześniejszych, niespełnionych terminach Muska i podważali założenie o przewadze tempa tej firmy.
Po rosyjskim ataku powietrznym na Ukrainę Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało alerty do części województw lubelskiego i podkarpackiego. W komunikacie napisano, że w przestrzeni RP operuje polskie lotnictwo, a sytuacja jest monitorowana. Alert odwołano w piątek około godziny 5:30, gdy zakończył się atak i potwierdzono brak zagrożenia na terytorium Polski.
31-letni obywatel Ukrainy został zatrzymany po ataku na terenie benedyktyńskiego opactwa w Jarosławiu. Według policji i prokuratury napastnik ranił 5 osób — 3 duchownych i 2 osoby świeckie — a jeden z księży zmarł w szpitalu. Motyw pozostaje nieznany; śledczy ustalili, że podejrzany przyjechał do Polski z Niemiec i miał kierować się ku przejściu w Korczowej.
Pożar wybuchł w środę około godziny 21 w Woli Krobowskiej pod Warszawą, w obiekcie należącym do państwowego operatora Exatel. Stacja obsługuje transmisję internetową w Europie Środkowej i Wschodniej, w tym połączenia dla Ukrainy; na miejsce skierowano policję i ABW. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski mówi o rosyjskim sposobie działania, ale służby podkreślają, że przyczyna i sprawcy nie są jeszcze oficjalnie ustaleni.
Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości prowadzi śledztwo dotyczące oprogramowania Medyc firmy Qbusoft z Olsztyna. Ośrodek leczniczy w Inowrocławiu poinformował, że naruszenie poufności mogło objąć dane kontaktowe i numery PESEL pacjentów. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podał, że według dotychczasowych informacji firma nie zgłosiła incydentu do CERT Polska ani zespołu CSIRT CeZ.
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski powiedział w Council on Foreign Relations w Nowym Jorku, że Polska otrzymuje z wielu źródeł informacje o planowanej przez Rosję „dużej akcji”, ale nie ujawnił ich szczegółów. Jako możliwy scenariusz wskazał prowokację pod fałszywą flagą, która mogłaby stać się pretekstem do mobilizacji i utrudnić uruchomienie art. 5 NATO. Ocenił też, że Białorusini obawiają się wciągnięcia do wojny, a Rosja może kontynuować działania przez kolejnych 12–24 miesięcy.
Minister finansów Andrzej Domański podpisał interpretację ogólną, według której osoby z transkrypcją zagranicznego aktu małżeństwa mają w urzędach skarbowych takie same prawa i obowiązki jak pozostali małżonkowie. Od 23 sierpnia obowiązują przepisy pozwalające na transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. Resort przedstawia decyzję jako ujednolicenie praktyki, a szef Kancelarii Prezydenta Paweł Szefernaker twierdzi, że to próba zrównania małżeństw jednopłciowych bez zmiany Konstytucji i ustawy.
Sąd Okręgowy w Warszawie skazał 6 osób, w tym byłych rektorów niepublicznych uczelni, na kary od 1 do 3 lat więzienia w zawieszeniu i grzywny do 500 tys. zł. Wyrok zapadł po dobrowolnym poddaniu się karze i dotyczy pierwszego aktu oskarżenia obejmującego 29 osób oraz 67 zarzutów. Według prokuratury w całym śledztwie zarzuty usłyszało już 78 osób, a zabezpieczony majątek ma wartość 176 mln zł.
Alaksandr Łukaszenka podpisał akt łaski wobec 15 więźniów politycznych; 13 z nich skazano za czyny, które władze określają jako „ekstremistyczne”, a 10 to kobiety. Władze nie ujawniły nazwisk i podały, że warunkiem ułaskawienia były prośby o łaskę oraz formalne wyrażenie skruchy. Decyzja jest elementem negocjacji Mińska z Waszyngtonem, podczas gdy według organizacji Wiasna w białoruskich więzieniach nadal przebywa ponad 800 więźniów politycznych.
Xi Jinping powiedział po spotkaniu z Donaldem Trumpem, że obaj przywódcy osiągnęli porozumienie w wielu kwestiach i nazwał rozmowę historycznym momentem. Biały Dom ani Trump nie przedstawili jednak szczegółów, a informacje o rozmowach dotyczących Ukrainy, Iranu i Tajwanu pochodzą z chińskich mediów państwowych. USA i Chiny przedłużyły dzień wcześniej rozejm handlowy, ale tylko do 10 stycznia.
Podczas wystąpienia premiera Izraela Benjamina Netanjahu na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ wielu delegatów wyszło z sali, a część zgromadzonych protestowała. Netanjahu bronił działań wojskowych Izraela w Iranie i Strefie Gazy oraz odrzucił oskarżenia o ludobójstwo. Wcześniej palestyński prezydent Mahmud Abbas, przemawiający zdalnie po odmowie wizy do USA, oskarżył Izrael o zabijanie, niszczenie i głodzenie mieszkańców Gazy.
Rząd Giorgii Meloni zatwierdził zakaz noszenia w szkołach burek i nikabów; przepis nie obejmuje hidżabu, który pozostawia odkrytą twarz. Wprowadzono też limit 30% uczniów bez włoskiego obywatelstwa lub z niewystarczającą znajomością języka w pierwszym roku kolejnych etapów edukacji, choć minister edukacji podkreśla kryterium językowe. Dekret działa od razu, ale musi zostać zatwierdzony przez włoski parlament w ciągu 60 dni; opozycja zarzuca rządowi zwrot w stronę skrajnej prawicy.
Bydgoska Pesa zawarła z operatorem transportu w Brunszwiku umowę na 12 niskopodłogowych tramwajów Twist 3.0 oraz opcję zakupu kolejnych 10. Pojazdy będą produkowane w Bydgoszczy i Lipsku; pierwszy ma trafić do Niemiec pod koniec 2029 roku, a eksploatacja ma ruszyć w 2030 roku. To pierwsze zamówienie Pesy na tramwaje na rynku niemieckim, a cena jednego pojazdu wynosi około 5,42 mln euro.
Badacze przeszczepili mitochondria, czyli wewnętrzne „elektrownie” komórek, myszom sztucznie postarzałym doksorubicyną. Zwierzęta miały mniej oznak starzenia komórek serca, lepszą jego pracę i mniej nagromadzonych uszkodzonych mitochondriów; w hodowli ludzkich komórek serca potwierdzono, że nadmiar białka blokuje ich usuwanie. To wynik z myszy i hodowli komórkowej, a źródło nie podaje liczby zwierząt ani bezpieczeństwa u ludzi.
U samic myszy włączono gen nagiego kretoszczura zwiększający produkcję kwasu hialuronowego; badanie obejmowało 40 zwierząt w 6 grupach, testowanych w wieku 3 i 12 miesięcy po 5 dniach indukcji. Wcześniejsze badania wskazywały na lepsze wskaźniki zdrowia i dłuższe życie, ale obecne doświadczenie nie wykazało mniejszej utraty słuchu związanej z wiekiem. To wynik z modelu mysiego, więc nie mówi, czy podobna terapia zadziała u ludzi.
Dane od 8 323 osób i roczne zmiany u 132 osób powiązały większą obecność bakterii Neisseria flavescens z wolniejszym starzeniem, ale nie dowiodły przyczynowości. Żywa bakteria wydłużała życie i okres zdrowia nicieni, a u starych myszy jej zabita cieplnie forma przesuwała skład chemiczny krwi, aktywność genów wątroby i zestaw bakterii jelitowych w stronę młodszego profilu. To wynik przedkliniczny, nie dowód działania probiotyku u ludzi.
Zespół zbudował atlas zmian epigenetycznych, czyli regulacji aktywności genów, z 57 619 jąder komórkowych od 12 ludzkich dawców i 6 myszy. W chorych nerkach komórki nabłonkowe miały zegar oparty na metylacji DNA średnio o 4,8 roku starszy niż u zdrowych osób, a u myszy zmiany wieku porównywano między 4. i 20. miesiącem życia. To opis mechanizmu choroby, nie gotowa terapia ani dowód, że cofnięcie zegara poprawi pracę nerek.
Analiza 152 435 kobiet z UK Biobank i 12 418 z NHANES wykazała niższą aktywność po menopauzie, ale nie dowodziła przyczyny. U samic myszy trening na bieżni przez 1 miesiąc oraz podawanie przez 1 miesiąc AdipoRon, związku naśladującego działanie adiponektyny, wiązały się z większą liczbą pęcherzyków jajnikowych i dłuższym okresem rozrodczym. To wynik u myszy; nie pokazuje, że taki lek działa u kobiet.
Kohorta Seniors-ENRICA-2 objęła 2 487 osób w wieku 65 lat lub starszych z Madrytu; uczestników oceniano 3 razy przez 5,2 roku. Każde 10 punktów więcej w skali Life’s Essential 8, oceniającej aktywność, sen i ciśnienie, wiązało się z mniejszą liczbą i wolniejszym przyrostem deficytów zdrowotnych o 0,10 punktu rocznie, ale nie ze zmianą drugiego wskaźnika sprawności. To obserwacja, więc nie dowodzi, że lepsze zdrowie serca spowalnia starzenie.
Bitget potwierdził, że 24 września nieautoryzowane transfery objęły część gorących i ciepłych portfeli, a szacowana wartość strat wyniosła 351,6 mln USD. Wcześniej firmy Hacken i PeckShield śledziły odpływy o wartości ponad 183 mln USD; giełda wstrzymała wypłaty, ale utrzymała wpłaty i handel. Założycielka Gracy Chen podała, że fundusz ochrony użytkowników przekracza 464 mln USD, a pełny raport, w tym z przyczyną incydentu, ma powstać w ciągu 24 godzin.
Według raportu Disruption Banking prokuratorzy federalni w Nowym Jorku oraz w Departamencie Sprawiedliwości badają, czy Binance świadomie dopuściło do transakcji powiązanych z Iranem. 14 września złożono pozew o cywilną konfiskatę około 61 mln USDT, które mają być związane z siecią Blessed Trust i Hexa Whale; ta sieć miała przepuścić ponad 1,5 mld USD z nielegalnego handlu irańską ropą. Binance zaprzecza naruszeniom i twierdzi, że usunęło obie firmy z platformy, a postępowanie nie oznacza postawienia giełdzie zarzutów.
The Clearing House wybrał firmę Quant do stworzenia warstwy interoperacyjności, orkiestracji i zarządzania transakcjami dla inicjatywy On-Chain Money. Projekt ma umożliwić bankom rozliczanie tokenizowanych depozytów oraz połączyć nową sieć z istniejącymi systemami płatniczymi RTP i CHIPS. Udostępnienie sieci uczestniczącym instytucjom zaplanowano na 1. połowę 2027 r.; szczegóły udziału i zastosowań mają zostać ogłoszone później.
Użytkownik r/CryptoCurrency opisał rozmowę rekrutacyjną, podczas której po około 15–20 minutach miał dostać polecenie sklonowania i uruchomienia repozytorium. Wskazany plik zawiera zaciemniony kod, który zbiera nazwę hosta, adresy sprzętowe, informacje o systemie i zmienne środowiskowe, wysyła je na zewnętrzny adres oraz co 5 sekund wykonuje zwrócony kod. W komentarzach inni użytkownicy opisali podobne schematy: prośby o podłączenie portfela do niezweryfikowanej strony i kierowanie kandydatów do podejrzanych repozytoriów; to relacje społeczności, a nie wynik niezależnego śledztwa.
Analiza danych z randomizowanego badania SELECT obejmującego ponad 17 600 osób z otyłością lub nadwagą i chorobą sercowo-naczyniową pokazała, że semaglutyd zmniejszał częstość poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 20% względem placebo. Zmiany masy ciała, obwodu talii, ciśnienia, lipidów, glikemii, stanu zapalnego i funkcji nerek po 24 miesiącach wyjaśniały łącznie około 31,4% efektu, a po pominięciu masy i talii około 46%, przy szerokich przedziałach ufności. To analiza mediacji, więc nie wskazuje jeszcze mechanizmu, a badanie było prowadzone i finansowane we współpracy z firmą Novo Nordisk.
Badacze przeprowadzili półustrukturyzowane wywiady z 8 lokalnymi ekspertami ze społeczności Sabaot, którzy obserwowali słonie w kenijskim regionie Mount Elgon. Relacje wskazały 35 gatunków roślin z 23 rodzin oraz 4 rodzaje gleby, minerałów lub gliny; w 19 przypadkach rozmówcy opisali konkretne zachowania, a 8 roślin zaklasyfikowano jako zasoby wybierane przez chore zwierzęta lub podawane młodym. To dowód pośredni i anegdotyczny, bez systematycznych obserwacji słoni ani testów farmakologicznych, więc praca mówi o potencjalnym samoleczeniu, nie o jego potwierdzeniu.
Przegląd parasolowy połączył 157 przeglądów systematycznych, 2 736 randomizowanych badań kontrolowanych i 221 279 uczestników, obejmując ból ostry i przewlekły w chorobach mięśniowo-szkieletowych, neurologicznych, zapalnych i nowotworowych. Ćwiczenia zmniejszały ból względem grup kontrolnych niezależnie od rodzaju, a największe efekty obserwowano w programach o mniejszej intensywności i krótszych niż 12 tygodni; zbiorczy standaryzowany efekt wyniósł −0,59. Pewność dowodów oceniono jako umiarkowaną, a synteza nie była bezpośrednim porównaniem ćwiczeń z konkretnym lekiem przeciwbólowym.
Badanie połączyło dane ze 103 wysokiej jakości genomów nietoperzy, w tym 42 nowych, z zestawem 699 cech morfologicznych dla 65 gatunków, w tym 44 znanych ze skamieniałości. Model historii ewolucyjnej obejmującej 65 mln lat wskazał, że nietoperze prawdopodobnie powstały w Europie pod koniec paleocenu, a echolokacja pojawiła się bardzo wcześnie. Autorzy podkreślają, że wniosek opiera się na rekonstrukcji łączącej genomikę z niepełnym zapisem kopalnym, więc nie jest bezpośrednią obserwacją miejsca pochodzenia.
Autorzy użyli modelu FaIR do symulacji do 2500 r. i eksperymentów kontrfaktycznych, w których usunięto emisje z lat 1854–2024 przypisane 178 producentom ropy, gazu, węgla i cementu. W 2025 r. emisje tych podmiotów odpowiadały w modelu za około 0,66°C dodatkowego ocieplenia, a ich wpływ pozostawał dodatni w 2500 r.: 0,45°C w scenariuszu niskich emisji i 0,31°C w scenariuszu wysokich emisji. To wynik symulacji zależny od scenariuszy, parametrów prostego modelu klimatycznego i założenia, że przyszłych emisji tych producentów nie odejmowano, więc wartości są dolną granicą, a nie pomiarem pojedynczego zdarzenia.
Prototyp łączy lekki cyfrowy enkoder z pasywnym dekoderem optycznym, który analizuje 15 nagrań w jednym przejściu światła. W ślepym teście na 105 prawdziwych i 105 zmanipulowanych filmach ze zbioru Celeb-DF uzyskał średnio 97,79% trafności, 99,86% czułości i 95,72% swoistości, a system zachował 96,13% trafności przy 18 strumieniach. To wynik eksperymentalnego układu na wybranych zbiorach danych, nie dowód skuteczności wobec wszystkich nowych generatorów ani gotowego wdrożenia; autorzy proponują go jako pierwszy filtr dla większych systemów.
Badanie populacyjne z 5 powiatów USA objęło 2 076 pierwszych udarów u osób w wieku 20–54 lat w 6 okresach od 1993/1994 do 2020 r. Zapadalność wzrosła z 33,90 do 62,18 przypadków na 100 000 osobolat, a dla udarów niedokrwiennych z 23,8 do 47,3; jednocześnie śmiertelność 30-dniowa spadła z 11,7% do 9,4%. Rosły też częstości nadciśnienia, cukrzycy, migotania przedsionków i używania substancji, ale badanie obserwacyjne nie dowodzi, że któryś z tych czynników sam spowodował wzrost; dane pochodziły z hospitalizacji w jednym regionie.
Analiza 58 319 ognisk 32 chorób w 169 państwach połączyła dane o środowisku, infrastrukturze i zgłaszaniu zachorowań z okresu 1910–2022, głównie po 2000 r. Po uwzględnieniu innych czynników liczba raportowanych ognisk spadała medianowo o 32% na każdą dodatkową godzinę podróży do placówki medycznej, a najwyższe ryzyko wiązało się z mozaiką lasów, terenów przekształconych i obecnością ludzi oraz zwierząt gospodarskich. To nie oznacza, że odległość od kliniki sama zmniejsza liczbę zakażeń: praca pokazuje przede wszystkim, jak nierówny dostęp do diagnostyki zniekształca mapy epidemii, a zależności różnią się między chorobami.
