Archeolodzy odkryli na stanowisku Holzman w dolinie Tanana na Alasce zestaw narzędzi z kości słoniowej mamuta oraz kamiennych narzędzi datowanych na 13 600–13 300 lat temu. To najstarsze znane w Amerykach pręty z kości zwierzęcej (tzw. osseous rod technology). Znalezisko obejmuje dwustronnie ścięte pręty z ciosu mamuta, obrabiane narzędziami z kwarcu w czymś na kształt warsztatu rzemieślniczego. Artefakty te przypominają wyroby kultury Clovis (ok. 13 000 lat temu) znane ze stanowisk Anzick i Blackwater Draw w głębi kontynentu, co sugeruje technologiczny łańcuch od łowców z Beryngii przez Alaskę do Ameryki Północnej. Odkrycie potwierdza hipotezę o późnej migracji na południe korytarzem wolnym od lodu ok. 14–13 tys. lat temu. Na stanowisku znaleziono też ślady palenisk i przetwarzania żywności, co czyni centralną Alaskę kluczowym punktem etapowym dla przodków rdzennych Amerykanów.
Nowe badania wskazują, że inteligencja emocjonalna (EI) wpływa na jakość związku romantycznego przede wszystkim przez jedną strategię regulacji emocji partnera – tzw. "valuing", czyli regularne okazywanie partnerowi, że jest ceniony i wyjątkowy. To właśnie to zachowanie, a nie np. humor czy aktywne słuchanie, okazało się kluczowym mediatorem między EI a satysfakcją z relacji – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Metaanalizy potwierdzają korelację EI z satysfakcją ze związku na poziomie efektu 0,37. Badanie z udziałem 407 par romantycznych opublikowane w Journal of Happiness Studies pokazało też, że samoocena EI partnera wpływa na dobrostan drugiej osoby – osoby, których partnerzy oceniali swoją inteligencję emocjonalną wyżej, deklarowały większą satysfakcję z życia i lepszy nastrój. Co ciekawe, obiektywne testy zdolności emocjonalnych (ability EI) dawały znacznie słabsze efekty niż samoocena. Praktyczny wniosek: regularne wyrażanie uznania i wdzięczności partnerowi to najprostsza droga do szczęśliwszego związku.
W badaniu klinicznym III fazy CORALreef Lipids z udziałem 2 912 pacjentów z 14 krajów codzienna tabletka o nazwie enlicitide obniżyła poziom cholesterolu LDL o ok. 60% w porównaniu z placebo. Lek działa poprzez wiązanie białka PCSK9 we krwi – tego samego mechanizmu, który wykorzystują dotychczasowe zastrzyki (np. ewolokumab, alirokumab) – ale w wygodnej formie doustnej. Oprócz LDL, enlicitide istotnie obniżył też cholesterol nie-HDL i lipoproteinę(a), przy profilu bezpieczeństwa porównywalnym z placebo. FDA przyznało lekowi status przeglądu priorytetowego. Jeśli zostanie zatwierdzony, enlicitide może pomóc milionom pacjentów, u których statyny nie wystarczają do osiągnięcia docelowego poziomu cholesterolu, zmniejszając ryzyko zawałów serca i udarów mózgu. To potencjalnie przełomowa zmiana – zamiast zastrzyków co 2–4 tygodnie, wystarczyłoby połknąć tabletkę raz dziennie.
Badanie Uniwersytetu Lancaster wykazało, że substancje zastępujące freony (tzw. F-gazy) oraz niektóre środki znieczulające doprowadziły do osadzenia ok. 335 500 ton kwasu trifluorooctowego (TFA) na powierzchni Ziemi w latach 2000–2022. TFA należy do rodziny PFAS – substancji, które praktycznie nie rozkładają się w środowisku. W Arktyce niemal cały wykryty TFA pochodzi z rozpadu tych właśnie zamienników CFC. Nowe czynniki chłodnicze, np. HFO-1234yf stosowany w klimatyzacjach samochodowych, również przyczyniają się do narastającego problemu. Roczna produkcja TFA może osiągnąć szczyt dopiero między 2025 a 2100 rokiem, gdyż F-gazy rozkładają się powoli, przez dekady po emisji. Naukowcy apelują o globalne monitorowanie i regulację TFA.
Zespół z University Hospitals i Case Western Reserve University zidentyfikował enzym SCoR2, który usuwa tlenek azotu z białek i tym samym umożliwia syntezę tłuszczu, przybieranie na wadze, gromadzenie tłuszczu w wątrobie i produkcję cholesterolu. Zablokowanie SCoR2 – genetycznie lub specjalnie opracowanym lekiem – u myszy na diecie wysokotłuszczowej zapobiegło przyrostowi masy ciała, zmniejszyło uszkodzenia wątroby i obniżyło poziom szkodliwego cholesterolu. Główny autor Jonathan Stamler opisuje to jako potencjalną terapię "trzy w jednym" na otyłość, stłuszczenie wątroby i choroby sercowo-naczyniowe. Badania kliniczne u ludzi planowane są za ok. 18 miesięcy.
Analiza trendów temperaturowych w USA z lat 1950–2021 ujawniła, że ocieplenie klimatu przybiera różne formy w różnych regionach, czego nie widać patrząc tylko na średnią temperaturę. Zachodnie wybrzeże doświadcza coraz częstszych ekstremalnych fal upałów (wzrost temperatury szczytowej), podczas gdy północ USA traci mroźne zimy (wzrost temperatur minimalnych). Łącznie 41 stanów wykazuje zróżnicowane sygnatury ocieplenia. Tradycyjne analizy oparte wyłącznie na średnich temperaturach maskują te regionalne różnice, dając niepełny obraz zmian klimatu w kraju.
Badanie z 2025 roku przeanalizowało aktywność na 11 dużych subredditach politycznych przez 16 lat i wykazało minimalne nakładanie się baz użytkowników, komentarzy i udostępnianych treści między grupami o różnych poglądach. Wyniki podważają postrzeganie r/politics jako "rynku" do wymiany poglądów międzyideologicznych. Zamiast tego platformę cechuje tzw. "sedymentowana polaryzacja" – trwałe podziały wzmacniane przez moderację, algorytmy i zachowania użytkowników, wykraczające poza prosty podział lewica-prawica.
Izraelskie badanie obejmujące 1,2 mln dzieci z lat 2014–2023 wykazało, że dwulatki z rodzin wegańskich i wegetariańskich dorównują rówieśnikom z rodzin jedzących mięso pod względem długości ciała, masy i obwodu głowy. We wczesnym niemowlęctwie wegańskie dzieci miały nieco wyższe ryzyko niedowagi, ale do 2. roku życia różnice były statystycznie nieistotne. Rodziny wegańskie stanowiły 0,3% próby. Eksperci podkreślają, że wyniki dotyczą dobrze zaplanowanych diet, a ograniczeniem badania jest poleganie na danych deklarowanych przez rodziców.
Duże badanie asocjacyjne całego genomu (GWAS) objęło ponad 120 000 osób z zaburzeniami lękowymi i 730 000 z grupy kontrolnej. Zidentyfikowano 58 lokalizacji genetycznych powiązanych z lękiem – żadna z nich nie jest pojedynczym "genem lęku", a każda wnosi niewielki wkład. Kluczową rolę odgrywają szlaki sygnalizacji GABAergicznej regulujące aktywność mózgu. Odkryto też genetyczne pokrywanie się lęku z depresją, neurotyzmem, PTSD i próbami samobójczymi. Wyniki nie uzasadniają testów genetycznych w diagnostyce, ale otwierają drogę do nowych terapii.
Badanie Michigan State University na 5 225 dorosłych Amerykanach wykazało, że osoby z wyższym poziomem neurotyzmu (cechy osobowości wiążącej się z lękiem, ruminacją i negatywnymi emocjami) raportują częstsze fantazje seksualne – eksploracyjne, intymne, bezosobowe i sadomasochistyczne. Zdaniem badaczy fantazjowanie może pełnić funkcję ucieczki od negatywnych emocji i sposobu doświadczania pozytywnej seksualności, choćby w wyobraźni. Z kolei wyższa sumienność i ugodowość korelują z mniejszą częstością fantazji.
Systematyczny przegląd zlecony przez WHO i prowadzony przez australijską agencję ARPANSA nie wykazał związku między ekspozycją na fale radiowe z telefonów komórkowych a nowotworami – w tym białaczką, chłoniakiem, rakiem mózgu, tarczycy czy jamy ustnej. Wyniki potwierdzają wcześniejsze analizy 28 lat badań oraz duże badanie kohortowe COSMOS, wskazując że obecne limity promieniowania są bezpieczne.
Badanie prof. Christiny Kamis z University of Illinois na ponad 1 440 mieszkańcach Wisconsin wykazało, że długotrwała ekspozycja na niekorzystne warunki socjoekonomiczne w sąsiedztwie przyspiesza biologiczne starzenie się, mierzone markerami epigenetycznymi. Lęk i ogólny stres emocjonalny okazały się istotnym mediatorem – ubóstwo wywołuje chroniczny stres, który z kolei przyspiesza procesy starzenia na poziomie komórkowym, zgodnie z modelem "łańcucha ryzyk".
Naukowcy z University of Michigan opracowali model AI o nazwie Prima, który analizuje rezonans magnetyczny mózgu w ciągu sekund, osiągając do 97,5% trafności w ponad 50 diagnozach neurologicznych na bazie ponad 30 000 badań. Model trenowano na ponad 200 000 MRI i 5,6 mln sekwencji z danymi klinicznymi. Prima priorytetyzuje pilne przypadki (udary, krwotoki) i rekomenduje odpowiednich specjalistów. Wyniki opublikowano w Nature Biomedical Engineering.
Na podstawie 255 godzin obserwacji niemal 800 000 galaktyk w polu COSMOS teleskop Jamesa Webba (JWST) stworzył najszczegółowszą mapę ciemnej materii, opublikowaną w Nature Astronomy. Mapa jest dwukrotnie ostrzejsza niż wcześniejsze z Hubble'a i zawiera 10 razy więcej galaktyk niż mapy naziemne. Uwidacznia, jak ciemna materia jako "niewidzialne rusztowanie" odkształca światło galaktyk tła (efekt słabego soczewkowania) i kształtuje kosmiczne struktury.
Badanie na 50 pacjentach (100 półkul) wykazało, że głęboka stymulacja mózgu (DBS) jądra niskowzgórzowego najskuteczniej łagodzi objawy ruchowe Parkinsona, gdy moduluje sieć korowo-podkorową aktywną w paśmie wysokiej beta (20–35 Hz). Ta sieć łączy jądro niskowzgórzowe z regionami kory czołowej i wyjaśnia 30% zmienności wyników klinicznych, przewyższając inne zakresy częstotliwości.
Badania Pew Research i Cato Institute pokazują, że młodsi Amerykanie znacznie częściej popierają ograniczanie mowy nienawiści – 40% millenialsów (18–34 lat) vs. 12% pokolenia milczącego (70+). Jednocześnie dane z 2024 roku wskazują na spadek tolerancji młodych dla kontrowersyjnych wypowiedzi – odsetek 18–34-latków akceptujących obrażanie flagi spadł z 71% w 2021 do 43% w 2024, odwracając historyczny wzorzec, w którym młodzież broniła wolności słowa.
Nowe pochodne kofeiny z podstawnikiem w pozycji C8 wykazują istotne działanie antyoksydacyjne w ludzkich komórkach nerwowych, redukując stres oksydacyjny wywołany wolnymi rodnikami i chroniąc mitochondria przed uszkodzeniem przez glutaminian. Związki te mogą mieć potencjał w terapii chorób neurodegeneracyjnych jak ALS czy Parkinson.
Badacze z Ohio State University opracowali micele RNA – samoorganizujące się nanocząstki z rdzeniem cholesterolowym – które dostarczają gemcytabinę i siRNA celujące w surwiwinę do przerzutowych guzów raka jelita grubego w płucach myszy. Po sześciu dawkach guzy niemal całkowicie zniknęły w 26 dni, bez odpowiedzi immunologicznej i toksyczności. Technologię licencjonowała firma RNA Nanobiotics.
Współzakażenie SARS-CoV-2 i prątkiem gruźlicy generuje nadmiar reaktywnych form tlenu (ROS), które przełamują zdolność antyoksydacyjną glutationu w komórkach odpornościowych, prowadząc do dysfunkcji mitochondriów i śmierci komórek T oraz monocytów. Skutkuje to zmienionymi fenotypami limfocytów T i nasilonym wyczerpaniem immunologicznym.