Liberałowie silniej reagują na „obce” ramy moralne niż konserwatyści
Badanie pokazało, że styl komunikatu politycznego wpływa na gotowość jego poparcia. Naukowcy spodziewali się niechęci po obu stronach sceny politycznej, ale bardziej konsekwentny efekt pojawił się u liberałów: rzadziej wspierali progresywne cele, gdy opisano je językiem kojarzonym z konserwatywną moralnością. Konserwatyści częściej popierali zgodne z ich poglądami sprawy niezależnie od użytej ramy moralnej. Wynik sugeruje, że w polityce liczy się nie tylko treść, ale też sposób jej opakowania.
psypost.org
ADHD i lęk przed odrzuceniem: w małym badaniu bardziej bolało oczekiwanie niż samo odrzucenie
Jakościowe badanie na 5 dorosłych z ADHD, oparte na wywiadach i focus group, opisuje mechanizm „błędnego koła” odrzucenia. Uczestnicy mówili, że samo przewidywanie krytyki lub odrzucenia wywoływało większy stres niż realne sytuacje. To prowadziło do maskowania emocji, objawów cielesnych, bólu psychicznego i wycofywania się z relacji, studiów czy pracy. Wyniki są wstępne ze względu na bardzo małą próbę, ale pokazują możliwy mechanizm nasilający samotność i lęk u osób z ADHD.
doi.org
Po przejściu do liceum dobrostan uczniów spada we wszystkich głównych wskaźnikach
Badacze z University of Adelaide przeanalizowali ponad 104 tys. pomiarów dobrostanu od ponad 20 tys. uczniów z lat 2019–2025. Po przejściu ze szkoły podstawowej do średniej spadały: szczęście, optymizm, wytrwałość, regulacja emocji, zaangażowanie poznawcze i satysfakcja z życia, a rosły smutek i zamartwianie się. Część efektów utrzymywała się ponad 2 lata. Szczególnie narażone były dziewczęta i uczniowie z obszarów odległych. Autorzy sugerują długoterminowe wsparcie adaptacyjne, a nie krótkie programy na start roku.
eurekalert.org
Psylocybina może pomagać w leczeniu uzależnienia od kokainy, ale to wciąż wstępne wyniki
Małe randomizowane badanie kliniczne z University of Alabama at Birmingham sprawdzało jedną nadzorowaną dawkę psylocybiny połączoną z psychoterapią u osób z zaburzeniem używania kokainy. W porównaniu z aktywnym placebo (difenhydramina) grupa psylocybiny częściej osiągała abstynencję i miała mniej dni używania kokainy w ciągu 6 miesięcy. Naukowcy przypuszczają, że lek może zwiększać neuroplastyczność i elastyczność psychologiczną. To jednak mała próba i wyniki wymagają potwierdzenia w większych badaniach.
theguardian.com
Po podcaście Joe Rogana przepisywanie iwermektyny chorym na raka wzrosło 2,5 raza
Badanie prowadzone przez UCLA wykazało, że po styczniowym podcaście Joe Rogana z udziałem Mela Gibsona liczba recept na iwermektynę i inny lek przeciwpasożytniczy z grupy benzimidazoli wyraźnie wzrosła. W całej populacji przepisywanie tych leków ponad się podwoiło, a wśród pacjentów onkologicznych wzrosło 2,5-krotnie względem poprzedniego roku. Autorzy podkreślają, że nie ma potwierdzonych korzyści tych leków w leczeniu raka u ludzi, a moda na terapie bez dowodów może opóźniać skuteczne leczenie.
cidrap.umn.edu
78,8% rzek na świecie traci tlen. Głównym winowajcą jest ocieplenie klimatu
Analiza ponad 21 tys. rzek z ostatnich 40 lat pokazuje, że 78,8% z nich doświadcza trwałego spadku stężenia tlenu rozpuszczonego w wodzie. Średnie tempo spadku wyniosło 0,045 mg/L na dekadę. Autorzy szacują, że ok. 63% tego trendu tłumaczy samo ocieplenie, bo cieplejsza woda gorzej wiąże tlen; dodatkowo straty przyspieszają fale upałów. Najbardziej zagrożone są rzeki tropikalne, m.in. w Indiach i Amazonii, gdzie niski poziom wyjściowy zwiększa ryzyko hipoksji i strat w ekosystemach słodkowodnych.
science.org
Poczucie politycznej straty u białych Amerykanów obniża poparcie dla redystrybucji tylko w kontekście rasowym
Badanie opisane przez PsyPost wskazuje, że sami w sobie „przegrani politycznie” biali Amerykanie nie zawsze bardziej sprzeciwiają się redystrybucji. Efekt pojawiał się wtedy, gdy ich pozycję porównywano wprost z rosnącą siłą polityczną mniejszości rasowych. W takich warunkach osoby odczuwające zagrożenie statusem wyraźniej odrzucały programy redystrybucji. Wynik sugeruje, że na opinie ekonomiczne wpływa nie tylko ideologia czy interes materialny, ale też porównania statusu między grupami.
psypost.org
Długotrwałe zanieczyszczenie powietrza powiązano z gorszym myśleniem i drobnymi zmianami w mózgu
Badanie opublikowane w „Stroke” objęło prawie 7 tys. osób w średnim wieku w Kanadzie. Naukowcy powiązali długotrwałą ekspozycję na zanieczyszczenia z ruchu drogowego, przemysłu i dymu z pożarów z gorszymi wynikami pamięci, rozumienia i szybkości przetwarzania informacji. Wykryto też niewielkie, ale widoczne uszkodzenia mózgu, a silniejsze efekty obserwowano u kobiet. Zależność utrzymywała się nawet po uwzględnieniu głównych czynników sercowo-naczyniowych, co sugeruje możliwy bezpośredni wpływ zanieczyszczeń na mózg.
news.mcmaster.ca
Model AI ECG2Stroke szacuje 10-letnie ryzyko udaru z 10-sekundowego EKG
Zespół z Mass General Brigham i Broad Institute stworzył model ECG2Stroke, który korzysta ze standardowego 12-odprowadzeniowego EKG trwającego 10 sekund oraz danych o wieku i płci. System trenowano i walidowano na danych ponad 200 tys. pacjentów z kilku szpitali w Bostonie. Skuteczność była zbliżona do uznanego klinicznego modelu oceny ryzyka, a szczególnie dobrze wypadał dla udarów kardiogennych, związanych np. z dysfunkcją przedsionków. To może pomóc wcześniej wyłapywać osoby, które skorzystałyby z profilaktyki, ale potrzebne są badania prospektywne w praktyce klinicznej.
massgeneralbrigham.org
Nowa terapia CAR-T usunęła glejaka w badaniach przedklinicznych u myszy
Badacze opracowali terapię CAR-T celującą w białko uPAR obecne nie tylko na komórkach glejaka, ale też w mikrośrodowisku, które wspiera wzrost guza. W modelach mysich komórki CAR-T eliminowały już istniejące nowotwory mózgu i wydłużały przeżycie. Ważne jest to, że terapia atakowała jednocześnie sam guz i jego „zaplecze”. Autorzy raportują ograniczoną toksyczność wobec zdrowych tkanek, ale to nadal etap przedkliniczny: bezpieczeństwo i skuteczność u ludzi nie są jeszcze znane.
science.org
Słona woda zabiera pola uprawne na wschodzie USA szybciej niż lasy
Nowe badanie pokazuje, że wzrost poziomu morza i intruzja słonej wody niszczą środkowoatlantyckie grunty rolne około dwa razy szybciej niż pobliskie lasy. Utracono już ponad 25 tys. akrów pól. Rolnicy próbowali bronić się wałami, ale wyższy poziom morza, podnoszące się wody gruntowe i okresowe zalania coraz częściej przełamują te zabezpieczenia. Roczne uprawy są mniej odporne na zasolenie i podtopienia niż drzewa, więc rolnictwo okazuje się szczególnie wrażliwe na ten typ zmian klimatycznych.
nature.com
Nowy „beton” z druku 3D jest nawet 187 razy odporniejszy na pękanie
Inżynierowie z Princeton opracowali technikę druku 3D inspirowaną szkieletem gąbki głębinowej Euplectella aspergillum. Materiał powstaje z naprzemiennych cienkich warstw polimeru i zaprawy cementowej. Dzięki odpowiednio dobranym miękkim przekładkom kompozyt osiągał do 187 razy większą odporność na pękanie i około 22 razy większą ciągliwość niż zwykły beton, przy podobnej nośności. Metodę da się wdrożyć do istniejących systemów druku betonu przez dodanie drugiej głowicy drukującej.
engineering.princeton.edu
Co naprawdę wciąga w tekst popularnonaukowy? Nie obrazy i emocje bohaterów, lecz „transport” czytelnika
Badanie nad angażowaniem czytelników w opowieściach naukowych sugeruje, że często powtarzane porady pisarskie nie zawsze działają. Dodawanie żywych opisów zmysłowych oraz szczegółów o motywacjach i emocjach bohaterów nie podnosiło średnio zaangażowania w istotny sposób. Dużo ważniejsze okazały się subiektywna ocena jakości tekstu i to, czy czytelnik czuł się „wciągnięty” w opowieść. W praktyce oznacza to, że odbiór tekstu zależy bardziej od relacji czytelnika z całą historią niż od pojedynczych trików stylistycznych.
fromthelabbench.com
Prace z udziałem branży mięsnej 16 razy częściej kończą się korzystnym wnioskiem o mięsie
Przegląd meta-badawczy w „Obesity Reviews” objął 500 badań żywieniowych dotyczących spożycia mięsa. Około 16% miało jakiś związek z branżą mięsną, a takie prace były około 16 razy częściej zakończone wnioskiem korzystnym dla mięsa niż badania niezależne. Wśród badań finansowanych bezpośrednio przez branżę 75% raportowało korzystne lub pozytywne efekty zdrowotne, wobec około 10% w pracach niezależnych. To nie dowodzi automatycznie fałszowania wyników, ale pokazuje silny związek między konfliktem interesów a kierunkiem wniosków.
onlinelibrary.wiley.com