2026-05-08
0:00 / 0:00

Subquadratic obiecuje 1000x tańsze LLM i kontekst do 12 mln tokenów

Startup Subquadratic, założony przez byłych inżynierów DeepMind i Meta, twierdzi, że zbudował architekturę o liniowym skalowaniu kosztów. Według opisu miałoby to dawać do 1000x niższe koszty i 52x lepszą efektywność przy 1 mln tokenów, a także okno kontekstu rzędu 12 mln tokenów. Pojawiają się jednak mocne zastrzeżenia: brak niezależnej recenzji, brak otwartych wag i ryzyko ukrytych kompromisów jakościowych lub sprzętowych.

v.redd.it · subq.ai

Mozilla pokazuje skok poprawek bezpieczeństwa Firefoksa po użyciu Claude Mythos

Mozilla opisała wykorzystanie Claude Mythos Preview do szukania błędów w Firefoksie. Wykres z posta pokazuje wyjątkowy skok w kwietniu 2026: 423 poprawki bezpieczeństwa, podczas gdy wcześniejsze miesiące zwykle mieściły się w przedziale kilkunastu do około 30. To sugeruje, że narzędzia AI mogą wyraźnie przyspieszać wykrywanie podatności i utwardzanie dużych projektów open source.

hacks.mozilla.org

AlphaEvolve od DeepMind optymalizuje algorytmy i już działa w infrastrukturze Google

AlphaEvolve to agent programistyczny oparty na Gemini, który automatycznie tworzy i ulepsza algorytmy. Według opisu zmniejszył błędy sekwencjonowania DNA o 30%, podniósł wykonalność optymalizacji sieci energetycznej z 14% do 88%, poprawił przewidywanie katastrof naturalnych o 5% i obniżył błąd w obwodach kwantowych 10x. Google wdraża go też do projektowania TPU, planowania centrów danych i przyspieszania treningu Gemini.

deepmind.google

SSI Ilyi Sutskevera nadal działa bez produktu, ale z ogromnym finansowaniem

Safe Superintelligence Inc., współzałożone przez Ilyę Sutskevera, nadal istnieje mimo braku publicznego produktu i przychodów po niemal dwóch latach. Firma ma skupiać się wyłącznie na budowie bezpiecznej superinteligencji, bez presji sprzedażowej, a według opisu osiągnęła wycenę około 32 mld dolarów. Temat budzi sceptycyzm, bo poza finansowaniem i deklaracjami niewiele pokazano publicznie.

Genesis AI pokazuje robota grającego na pianinie

Post pokazuje demonstrację Genesis AI związaną z manipulacją robotyczną. Z podanego źródła wynika, że firma rozwija systemy mające zbliżać zręczność robotów do ludzkiego poziomu. Gra na pianinie jest tu przykładem precyzyjnej kontroli ruchu dłoni i palców, czyli jednego z trudniejszych problemów w robotyce.

v.redd.it · genesis.ai

LabOS² ma automatyzować hodowlę komórek od planu po wykonanie w laboratorium

Zespół Stanford/Princeton AI4S zaprezentował LabOS² jako agentowy system AI łączący planowanie eksperymentów z fizycznym wykonaniem pracy w laboratorium. Według opisu system potrafi prowadzić w pełni autonomiczne workflow hodowli komórkowych, czyli przejść od protokołu do realnych działań biologicznych. To przykład AI wychodzącej poza software i sterującej długimi procesami w świecie fizycznym.

v.redd.it · ai4labos.com · x.com

OpenAI dodaje GPT-Realtime-2, tłumaczenie na żywo i nowy model Whisper

OpenAI wprowadza trzy modele głosowe do API czasu rzeczywistego. GPT-Realtime-2 ma oferować rozumowanie na poziomie zbliżonym do GPT-5 i kontekst 128 tys. tokenów, GPT-Realtime-Translate tłumaczy rozmowy na żywo w ponad 70 językach, a GPT-Realtime-Whisper służy do strumieniowej transkrypcji mowy. W opisie pojawia się też przykład Zillow, które uzyskało 95% skuteczności połączeń z użyciem GPT-Realtime-2.

openai.com

Anthropic bada „język myśli” Claude’a i ślady planowania odpowiedzi

Anthropic opisuje narzędzia interpretowalności użyte do analizy Claude 3.5 Haiku. Badanie sugeruje istnienie wspólnej reprezentacji pojęć między językami, np. angielskim, francuskim i chińskim, oraz pokazuje oznaki planowania wieloetapowego. W przykładzie z poezją model miał wybierać rymujące się słowo z wyprzedzeniem, zanim wygenerował cały wers. To próba zajrzenia do wewnętrznych obliczeń modelu zamiast analizy samych odpowiedzi.

youtube.com

Pomysł na robota bez „doliny niesamowitości”: ludzka mimika mapowana na nie-ludzką twarz

Inżynier związany z Hugging Face i Pollen Robotics pokazuje inne podejście do ekspresji robotów. Zamiast budować twarz udającą człowieka, proponuje zostawić robotowi własny wygląd i używać ludzkiej twarzy tylko jako kontrolera mimiki i ruchu. Docelowo takie mapowanie ma posłużyć do zbierania danych treningowych, aby robot potrafił poruszać się naturalniej podczas autonomicznej mowy.

v.redd.it

W USA wydatki na budowę centrów danych znów przewyższają biura

Według opisu raportu Census Bureau wydatki na budowę centrów danych w USA ponownie są wyższe niż na biura i przewaga rośnie. W marcu 2026 było to 49,5 mld dolarów wobec 43,4 mld dla biur, a w lutym 48,5 mld wobec 43,5 mld. Post pokazuje szerszy trend: infrastruktura pod obliczenia i AI staje się ważniejszym kierunkiem inwestycji niż tradycyjna powierzchnia biurowa.

reddit.com · census.gov

Użytkownik X wyłudził od Groka ok. 200 tys. dolarów w krypto dzięki ukrytej komendzie

Atakujący najpierw podniósł uprawnienia Groka w systemie Bankrbot przez przesłanie NFT członkowskiego Bankr Club, a potem skłonił model do odczytania wiadomości alfabetem Morse’a. W ukrytej treści była komenda transferu ok. 3 mld tokenów DRB, wartych około 200 tys. dolarów, do portfela w sieci Base. Tokeny szybko sprzedano, co wywołało wahania ceny DRB i pokazało ryzyko łączenia AI z portfelami krypto.

dexerto.com

8 lat w krypto: od ICO i NFT po stablecoiny i tokenizację finansów

Autor z doświadczeniem w Circle, Messari, Coinbase i Crossmint opisuje, jak branża przeszła od marzeń o „zdecentralizowanym Uberze” do budowy internetowego systemu finansowego. W tekście padają konkretne liczby: ponad 22 mld USD zebrane przez ICO, wzrost DeFi do 180 mld USD, upadek rynku z 3 bln do poniżej 1 bln USD po FTX oraz stablecoiny o podaży 300+ mld USD, które miały rozliczyć 33 bln USD w 2025 r.

Japonia tokenizuje rynek obligacji rządowych wart nawet 9 bln dolarów

Japonia uruchomiła pilotaż blockchain dla zabezpieczeń opartych na obligacjach skarbowych, by umożliwić ich rozliczanie i transfer 24/7, także transgranicznie. W projekcie biorą udział m.in. JSCC, Mizuho, Nomura i Canton Network. Celem jest obniżenie kosztów i szybsza obsługa rynku obligacji rządowych wartego 7,5–9 bln USD. Dodatkowo w 2026 r. mają ruszyć zmiany prawa pozwalające samorządom emitować tokenizowane obligacje cyfrowe.

dailycryptobriefs.com

Biały Dom zapowiada szczegóły amerykańskiej strategicznej rezerwy Bitcoina w ciągu tygodni

Według wypowiedzi z Consensus Miami administracja USA pracuje nad audytem, bezpiecznym przechowywaniem i centralizacją przejętych przez państwo zasobów BTC oraz innych krypto. Nie wszystkie aktywa mają automatycznie trafić do rezerwy: część pozostanie związana z postępowaniami sądowymi lub zwrotami dla ofiar. Całość może jeszcze wymagać ustawowego umocowania, m.in. przez BITCOIN Act.

coinedition.com

Coinbase ze stratą 394 mln USD w I kwartale 2026, przychody spadły o 31%

Coinbase zakończył kwartał stratą netto 394,1 mln USD. Głównym obciążeniem był odpis 482 mln USD na aktywach krypto po spadkach cen, gdy Bitcoin zjechał z ponad 97 tys. do poniżej 70 tys. USD. Przychody wyniosły 1,41 mld USD wobec oczekiwanych 1,52 mld. Przychody transakcyjne spadły o 40% do 756 mln USD, a segment subskrypcji i usług o 14% do 584 mln USD. Na plus wyróżniły się stablecoiny, które wzrosły o 11% do 305 mln USD.

ourcryptotalk.com

Kraken i MoneyGram uruchamiają wypłaty gotówki z krypto w ponad 100 krajach

Nowe partnerstwo pozwoli klientom Krakena zamieniać kryptowaluty na gotówkę w placówkach MoneyGram. Start obejmuje ponad 100 krajów, a sieć operatora liczy blisko 500 tys. punktów w 200 krajach i terytoriach. Kraken odpowiada za onboarding i weryfikację użytkowników, a MoneyGram za regulowaną obsługę przekazu. W kolejnych etapach usługa ma objąć też depozyty bankowe i przekazy transgraniczne.

blog.kraken.com

CLARITY Act może trafić do kluczowego etapu w Senacie już w przyszłym tygodniu

Amerykańska ustawa Digital Asset Market Clarity Act zbliża się do markup w Senackiej Komisji Bankowej, potencjalnie w tygodniu od 11 maja 2026 r. Impas dotyczył głównie zasad dla stablecoinów i nagród typu yield. Jeśli komisja zaakceptuje projekt, możliwe będzie głosowanie całego Senatu jeszcze pod koniec maja lub w czerwcu. To ważny etap dla szerszych ram prawnych rynku krypto w USA.

cointelegraph.com

CZ radzi blokować wypłaty na Binance przed podróżą do krajów z ryzykiem porwań krypto

Changpeng Zhao zachęca użytkowników Binance do włączenia funkcji Withdraw Protection. Mechanizm, uruchomiony 4 maja 2026 r., pozwala zamrozić wypłaty on-chain na 1–7 dni. Ma to utrudnić tzw. wrench attacks, czyli wymuszanie przelewu siłą fizyczną. Binance promuje rozwiązanie szczególnie dla osób podróżujących do miejsc o podwyższonym ryzyku przestępstw związanych z kryptowalutami.

ourcryptotalk.com

W Wielkiej Brytanii 10 osób oskarżonych o oszustwo krypto na 300 tys. funtów

Brytyjska policja postawiła zarzuty dziesięciu osobom w sprawie oszustwa, w którym ofiara straciła 300 tys. funtów w Bitcoinie. Przestępcy mieli podszywać się pod funkcjonariuszy policji oraz pracowników firmy krypto, by nakłonić poszkodowanego do przekazania środków. Sprawa pokazuje, że social engineering nadal jest jednym z najgroźniejszych wektorów ataku na inwestorów detalicznych.

cryptopolitan.com

Elizabeth Warren pyta Metę o plany stablecoina po starcie pilota na Facebooku

Senator Elizabeth Warren wysłała list do Marka Zuckerberga z pytaniami o nowy pilotaż stablecoina uruchomiony na Facebooku. Zarzuca firmie brak przejrzystości i wskazuje na możliwe skutki dla konkurencji, prywatności użytkowników, systemu płatności i stabilności finansowej. Sprawa pojawia się w momencie, gdy w USA trwają prace nad nowymi przepisami dla rynku krypto i stablecoinów.

fortune.com

Lightning Network osiąga rekord: ponad 5600 BTC pojemności i ponad 1 mld USD miesięcznego wolumenu

Dane za maj 2026 pokazują, że pojemność Bitcoin Lightning Network przekroczyła 5600 BTC, czyli około 490 mln USD. Miesięczny wolumen transakcji miał przebić 1 mld USD, a skuteczność płatności przekracza 99%. Jednocześnie spada liczba węzłów i kanałów, co tłumaczone jest konsolidacją i większą efektywnością sieci. Lightning coraz wyraźniej pełni rolę warstwy szybkich i tańszych płatności BTC.

peakd.com

Consensus 2026: instytucje chcą, by po kryzysie 2022 pożyczki krypto wyglądały jak TradFi

Na konferencji Consensus w Miami przedstawiciele Two Prime, Ledn i Lygos Finance mówili o popycie na bardziej tradycyjne modele kredytowe w krypto: standaryzowane struktury, przejrzysty custody i znaną dokumentację. Jednocześnie pojawiają się obawy o dominację Tethera i Circle w stablecoinach, bo zbyt duża koncentracja infrastruktury może utrudnić traktowanie stablecoinów jak powszechnego pieniądza cyfrowego.

Pentagon szykuje szyfrowanie F-35 na erę komputerów kwantowych

Program F-35 ma przechodzić na kryptografię odporną na ataki komputerów kwantowych. W poście wskazano też patent Lockheed Martin dotyczący „Quantum Resistant Ledger for Secure Communications”, opisujący użycie rozproszonego rejestru i post-quantum cryptography do bezpiecznej komunikacji. To sygnał, że sektor obronny już traktuje zagrożenie kwantowe jako realny problem projektowy, także dla systemów przypominających blockchain.

defence-blog.com · patents.google.com

Lockheed Martin opisuje w patencie „Quantum Resistant Ledger” do bezpiecznej komunikacji

Zgłoszenie patentowe US20240048369A1 przedstawia system używający Quantum Resistant Ledger i kryptografii odpornej na komputery kwantowe do ochrony transmisji danych. Opis obejmuje dobór poziomu bezpieczeństwa, schematów szyfrowania oraz użycie podpisów hash-based, takich jak XMSS. To praktyczny przykład, że rozwiązania inspirowane blockchainem są rozważane poza rynkiem finansowym, m.in. w komunikacji o wysokim poziomie bezpieczeństwa.

patentimages.storage.googleapis.com

Badanie wyjaśnia, dlaczego część pacjentów słabiej reaguje na Ozempic i Wegovy

Zespół Stanford Medicine opisał zjawisko „oporności na GLP-1”. U ok. 10% osób warianty genu PAM (p.S539W i p.D563G) sprawiają, że organizm ma podwyższony poziom hormonu GLP-1, ale działa on słabiej. W analizie 1119 chorych na cukrzycę nosiciele tych wariantów rzadziej osiągali docelowe HbA1c: 11,5–18,5% vs 25%. To może tłumaczyć, czemu leki takie jak Ozempic i Wegovy nie działają równie dobrze u wszystkich. Dane o wpływie na masę ciała są na razie ograniczone.

health.yahoo.com

W USA trwa niedobór plastrów estrogenowych. Pacjentki naciskają na FDA

W Stanach Zjednoczonych utrzymują się braki plastrów estrogenowych stosowanych m.in. w terapii objawów menopauzy. Problem nasilił się po wzroście popytu po usunięciu przez FDA ostrzeżenia z etykiety w ubiegłym roku. Pacjentki, w tym grupa z Maine, spotykają się teraz bezpośrednio z FDA i domagają się działań wobec producentów odpowiedzialnych za przerwy w dostawach. Dla wielu kobiet oznacza to zakłócenie hormonalnej terapii zastępczej i powrót objawów menopauzy.

usatoday.com

Część leków staniała na TrumpRx, ale wiele innych wciąż kosztuje bardzo dużo

Platforma TrumpRx.gov w 2026 r. obniżyła ceny wybranych leków markowych dla części pacjentów płacących gotówką. Przykłady: Ozempic z 1028 do 350 dolarów miesięcznie, Wegovy do 199 dolarów, Humira do 950 dolarów za dawkę. Problem w tym, że promocje obejmują głównie wybrane preparaty i często tylko osoby bez ubezpieczenia. Krytycy wskazują, że generyki i leki biopodobne bywają znacznie tańsze gdzie indziej, np. biopodobne odpowiedniki Humiry za 207 dolarów.

kffhealthnews.org

Badanie sugeruje, że serce człowieka potrafi częściowo odtwarzać komórki po zawale

Naukowcy z University of Sydney, Baird Institute i Royal Prince Alfred Hospital opisali dowody, że po zawale u ludzi mogą powstawać nowe komórki mięśnia sercowego. Pracę opublikowano w grudniu 2025 r. w „Circulation Research”, a materiał pochodził z żywej tkanki pobranej podczas operacji pomostowania. To ważne, bo wcześniej podobne zjawisko dobrze pokazano głównie u myszy. Autorzy podkreślają jednak, że naturalna regeneracja jest zbyt słaba, by sama naprawić szkody po zawale.

scitechdaily.com

Pew: tylko 41% dużych influencerów zdrowotnych przedstawia się jako profesjonaliści medyczni

Pew Research Center przeanalizował 6828 influencerów zdrowia i wellness z YouTube, Instagrama i TikToka, z co najmniej 100 tys. obserwujących. Tylko 41% określa się jako pracownicy ochrony zdrowia, 31% jako trenerzy, 28% jako przedsiębiorcy, 13% powołuje się głównie na własne doświadczenia, a 16% nie podaje kwalifikacji. Jednocześnie połowa Amerykanów poniżej 50. roku życia czerpie informacje zdrowotne od influencerów lub z podcastów. To zwiększa ryzyko kontaktu z niepełnymi lub słabo zweryfikowanymi poradami.

vox.com

Zespół niespokojnych nóg może wskazywać na niedobór żelaza

Zespół niespokojnych nóg może być sygnałem niedoboru żelaza, który zaburza produkcję dopaminy i kontrolę ruchu. Według opisu problem dotyczy ok. 1 na 10 Amerykanów i częściej kobiet. Niedobór żelaza może też powodować duszność, mgłę mózgową, kołatanie serca i nasilać zmęczenie. Pomóc może zwiększenie podaży żelaza w diecie lub suplementacja, ale przy utrzymujących się objawach potrzebna jest diagnostyka przyczyny niedoboru, a nie tylko leczenie samego RLS.

independent.co.uk

Projekt w Ohio ma ograniczyć refundację opieki afirmującej płeć dla dorosłych osób trans

Projekt HB 838 złożony w Ohio zakłada zakaz finansowania przez Medicaid większości operacji i procedur afirmujących płeć oraz ograniczenia dla polis oferowanych przez instytucje stanowe i lokalne. To kolejny element szerszych zmian: budżet stanu na 2025 r. już zablokował finansowanie przez Medicaid opieki psychologicznej afirmującej płeć dla dorosłych i młodzieży trans. Jeśli przepisy wejdą w życie, mogą dodatkowo utrudnić dostęp do leczenia i ciągłości opieki zdrowotnej.

advocate.com

Utah notuje największą aktywną falę odry w USA: 638 przypadków i dziesiątki hospitalizacji

Utah stało się głównym ogniskiem odry w USA. Do końca kwietnia 2026 r. odnotowano tam 638 przypadków, z czego 441 w samym 2026 r. Około 85–92% zakażeń dotyczyło osób niezaszczepionych albo z nieznanym statusem szczepienia. Zgłoszono co najmniej 49 hospitalizacji oraz ekspozycje w szkołach i przedszkolach. To przypomnienie, że odra bardzo łatwo się szerzy, a szczepienie pozostaje kluczową ochroną przed ciężkim przebiegiem i transmisją.

thehill.com

Matka spotkała biorczynię dłoni swojej zmarłej córki w pierwszym takim przeszczepie w Michigan

W Michigan doszło do wyjątkowego spotkania matki dawczyni z kobietą, która otrzymała przeszczep dłoni jej zmarłej córki. Była to pierwsza taka donacja dłoni w tym stanie. Historia zwraca uwagę na mało znany obszar transplantologii rekonstrukcyjnej, w której przeszczep może przywracać funkcję ręki i poprawiać samodzielność pacjenta. To także mocny przykład znaczenia świadomej zgody na dawstwo narządów i tkanek po śmierci.

telegraph.co.uk

Parkinson może mieć różne biologiczne podtypy, co tłumaczy nierówne efekty leczenia

Nowe badanie z użyciem uczenia maszynowego sugeruje, że choroba Parkinsona nie jest jedną chorobą, lecz grupą różnych podtypów biologicznych. Różne mutacje genetyczne mają zaburzać odmienne szlaki w mózgu, więc lek działający na jeden mechanizm może pomagać tylko części pacjentów. W modelach muszki owocowej terapie działały wtedy, gdy były dopasowane do konkretnego podtypu. To wstępny, ale ważny argument za bardziej spersonalizowanym leczeniem Parkinsona.

euronews.com

Ultradźwięki 3–20 MHz rozrywają wirusy grypy A i SARS-CoV-2 bez uszkadzania ludzkich komórek

Zespół z USP w Brazylii pokazał in vitro, że ultradźwięki o częstotliwości 3–20 MHz mogą unieszkodliwiać wirusy otoczkowe, takie jak H1N1 i SARS-CoV-2. Mechanizm to rezonans akustyczny: kuliste cząstki wirusa pochłaniają energię fali, ich osłonka pęka i wirus traci zakaźność. Badacze podkreślają, że efekt nie wynika z podgrzewania i nie uszkadzał ludzkich komórek w testach laboratoryjnych. To wciąż etap przedkliniczny, ale metoda może być badana także dla dengi i Ziki.

agencia.fapesp.br

Śmiertelna ameba Naegleria fowleri wykryta w 34% próbek z termalnych wód parków na zachodzie USA

Badanie z 2026 r. wykryło Naegleria fowleri w 34% z 185 próbek wód z miejsc rekreacyjnych pod wpływem ciepła geotermalnego w 5 parkach i obszarach zachodnich USA, m.in. Yellowstone, Grand Teton i Lake Mead. Stężenia wynosiły 4,9–115,7 komórki/l. Ten organizm może wywołać pierwotne pełzakowe zapalenie mózgu, chorobę o śmiertelności ok. 98%, choć przypadki są bardzo rzadkie. Autorzy zalecają monitoring i ostrzeżenia, zwłaszcza przy ociepleniu klimatu.

sfgate.com

Po tygodniu treningu VR mózg zaczął traktować wirtualne skrzydła bardziej jak prawdziwe kończyny

W badaniu opublikowanym 7 maja 2026 r. w Cell Reports 25 osób trenowało przez tydzień w VR latanie za pomocą ptasich skrzydeł przypiętych do awatara. Uczestnicy musieli machać skrzydłami, omijać przeszkody i przelatywać przez obręcze. Po treningu obrazowanie mózgu wykazało, że kora wzrokowa reagowała na obrazy skrzydeł bardziej podobnie jak na obrazy rąk. To pokazuje plastyczność mózgu i sugeruje, że VR może pomóc w projektowaniu protez, robotyki i nowych form interakcji z ciałem.

sciencenews.org

Wolniejszy oddech poprawiał rozróżnianie przestraszonych twarzy, szybszy oddech je pogarszał

Nowe badanie neuronaukowe wskazuje, że tempo oddychania wpływa na odbiór twarzy. Przy wolnym oddechu badani lepiej odróżniali twarze przestraszone od neutralnych, a przy szybkim twarze wydawały się bardziej do siebie podobne. Wynik pasuje do wcześniejszych prac o sprzężeniu oddechu z rytmami mózgu i przetwarzaniem emocji. To nie jest jeszcze podstawa do praktycznych zaleceń klinicznych, ale sugeruje, że oddychanie może modulować uwagę społeczną i ocenę sygnałów zagrożenia.

psypost.org

Ekonomiści: AMA pomogła zablokować państwowe ubezpieczenie zdrowotne po II wojnie światowej

Badanie w Quarterly Journal of Economics opisuje szeroką kampanię American Medical Association przeciw narodowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w USA po II wojnie światowej. Z archiwów wynika, że AMA, wspierana przez Campaigns, Inc., promowała hasło „socialized medicine” i równolegle zachęcała do prywatnych polis. Autorzy szacują, że wzrost ekspozycji na kampanię tłumaczy ok. 20% wzrostu prywatnych ubezpieczeń, czyli ok. 14 mln nowych zapisów. To pokazuje, że dzisiejsza dominacja prywatnego modelu była też skutkiem zorganizowanej kampanii politycznej.

doi.org

Związek z czosnku blokował rozmnażanie komarów przez receptor smaku TrpA1

Naukowcy z Yale pokazali, że disiarczek diallilu, związek obecny w czosnku, może działać jak „antykoncepcja” dla komarów i części much. Po wykryciu przez receptor smakowy TrpA1 aktywowane były neurony związane z gorzkim smakiem, a owady rzadziej się parzyły i składały mniej jaj. Wyniki opublikowano w Cell. To ciekawy kierunek dla bardziej ekologicznej kontroli szkodników, ale od efektu laboratoryjnego do praktycznego środka terenowego droga jest jeszcze daleka.

cell.com

Topnienie szelfów Antarktydy od spodu może przyspieszać przez „pułapki ciepła” pod lodem

Nowa praca wskazuje, że nierówności i rowki pod antarktycznymi szelfami lodowymi mogą zatrzymywać cieplejszą wodę i wzmacniać topnienie od spodu. To ważne, bo szelfy działają jak „korek” spowalniający spływ lodu z lądu do oceanu. Jeśli ten mechanizm jest powszechny, modele wzrostu poziomu mórz mogą zaniżać tempo utraty lodu. W opisie źródłowym brakuje jednak szczegółów metod i skali efektu, więc wnioski warto traktować ostrożnie do czasu pełniejszej weryfikacji.

nature.com

Badanie 175 tys. uczniów: nastolatki w Kalifornii uznają konopie za mniej szkodliwe niż alkohol i e-papierosy

Analiza ponad 175 tys. ankiet uczniów z Kalifornii z lat 2019–2020 i 2024 pokazała, że młodzież konsekwentnie ocenia cannabis jako mniej szkodliwe niż alkohol, wapowanie nikotyny i papierosy. Postrzegane ryzyko malało z wiekiem, własnym doświadczeniem używania i kontaktem z rówieśnikami używającymi konopi; ten ostatni czynnik miał najsilniejszy związek. Autorzy podkreślają, że niższe postrzegane ryzyko zwykle wiąże się z większą skłonnością do używania.

today.ucsd.edu

Trzęsienie ziemi w Mjanmie pokazało, że nawet „prosty” uskok może dać bardzo złożone pęknięcie

Analizy trzęsienia z 28 marca 2025 r. w rejonie Mandalaj wskazują, że uskok Sagaing, mimo prostej geometrii, wygenerował pęknięcie długości ok. 480–530 km i bardzo szybkie rozchodzenie nawet do 5 km/s. Zdarzenie podważa część prostych założeń o tym, jak zachowują się dojrzałe uskoki i jak regularnie powtarzają się wielkie wstrząsy. Wniosek praktyczny: ocena ryzyka sejsmicznego przy dużych miastach wymaga modeli uwzględniających bardziej złożone scenariusze.

dornsife.usc.edu

Science: zagrożone może być 21,2% historii ewolucyjnej roślin kwiatowych

Badanie w Science ocenia, że wyginięcie grozi nie tylko pojedynczym gatunkom, ale aż 21,2% historii ewolucyjnej roślin okrytonasiennych. Autorzy wskazali 9945 gatunków priorytetowych dla ochrony. Szczególnie narażone są duże, długowieczne rośliny wolno się rozmnażające. Taka utrata oznaczałaby nie tylko mniej gatunków, ale też uboższy zestaw cech ważnych dla stabilności ekosystemów.

science.org

„Quantum metallurgy”: kryształy elektronowe mogą odkształcać się i topić podobnie jak zwykłe ciała stałe

Badacze z University of Michigan opisują zjawisko nazwane „quantum metallurgy”, w którym uporządkowane układy elektronów w metalu tworzą defekty, odkształcają się i rozpadają podczas topnienia podobnie jak klasyczne kryształy materii. To może pomóc lepiej zrozumieć zachowanie elektronów w materiałach kwantowych i projektować materiały o nowych właściwościach. Na razie to głównie wynik podstawowych badań z obszaru fizyki materii skondensowanej.

news.umich.edu

Hantawirus po rejsie MV Hondius: stewardesa KLM w izolacji, trwa śledzenie pasażerów lotu KL592

Holenderska stewardesa KLM trafiła 7 maja do izolacji w Amsterdam UMC po krótkim kontakcie z 69-letnią pasażerką zakażoną szczepem Andes, która zmarła 26 kwietnia w Johannesburgu. Kobieta miała lecieć rejsem KL592, ale zdjęto ją z pokładu przed startem. W ognisku na statku MV Hondius odnotowano 8 przypadków, w tym 5 potwierdzonych i 3 zgony. Władze monitorują pasażerów z uwagi na inkubację do 60 dni; ryzyko transmisji między ludźmi oceniane jest jako bardzo niskie.

nltimes.nl

Polska: 123 zatrzymanych w akcji „Hellfire” przeciw sieciom wykorzystania seksualnego dzieci

Polska policja przeprowadziła ogólnokrajową operację „Hellfire”, w której zatrzymano 123 osoby podejrzane o posiadanie i rozpowszechnianie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Zabezpieczono ponad 330 tys. plików. Skala akcji pokazuje, że śledztwa dotyczą nie pojedynczych spraw, lecz zorganizowanych sieci działających w całym kraju. To jedna z największych takich operacji w Polsce w ostatnich latach.

tvpworld.com

CIA: Iran może wytrzymać blokadę Ormuz jeszcze 3–4 miesiące mimo presji USA

Poufna analiza CIA, opisana 7 maja, ocenia że Iran jest w stanie przetrwać amerykańską blokadę w cieśninie Ormuz przez co najmniej 90–120 dni, zanim odczuje poważne skutki gospodarcze. Według raportu Teheran zachował ok. 75% przedwojennego stanu mobilnych wyrzutni rakiet. To ważne dla Europy, bo przez Ormuz przechodzi kluczowy handel ropą i LNG; doniesienia mówią też o ponad 1,5 tys. statków zablokowanych w regionie.

washingtonpost.com

USA uderzyły w irańskie porty Qeshm i Bandar Abbas mimo obowiązującego rozejmu

7 maja wojsko USA przeprowadziło uderzenia na port Qeshm i Bandar Abbas, dwa strategiczne punkty przy cieśninie Ormuz. Amerykańscy urzędnicy twierdzą, że nie oznacza to wznowienia pełnoskalowej wojny ani końca rozejmu z 7 kwietnia, lecz pokazuje, że starcie o kontrolę nad żeglugą i bezpieczeństwem w Zatoce trwa dalej. Dla Europy stawką są ceny energii, fracht i bezpieczeństwo dostaw przez jeden z najważniejszych szlaków morskich świata.

reuters.com

Chiny skazały byłych ministrów obrony Wei Fenghe i Li Shangfu na śmierć w zawieszeniu

Chiński sąd wojskowy skazał 7 maja byłych ministrów obrony Wei Fenghe i Li Shangfu na karę śmierci z dwuletnim odroczeniem za korupcję. W praktyce wyroki mają zostać automatycznie zamienione na dożywocie bez prawa do zwolnienia warunkowego ani złagodzenia kary. Wei odpowiadał za przyjmowanie łapówek, Li za przyjmowanie i wręczanie łapówek. Sprawa pokazuje skalę czystek antykorupcyjnych w armii Chin i napięcia w kierownictwie PLA.

reuters.com

WHO: ognisko hantawirusa na statku MV Hondius nie wygląda na początek pandemii

WHO ocenia, że ognisko hantawirusa na statku MV Hondius stwarza niskie ryzyko dla zdrowia publicznego i nie zapowiada dużej epidemii. Do 4 maja odnotowano 7 przypadków: 2 potwierdzone laboratoryjnie, 5 podejrzanych, 3 zgony, 1 osobę w stanie krytycznym w RPA i 3 z łagodnymi objawami. Chodzi o szczep Andes, który rzadko przenosi się między ludźmi. Najbardziej prawdopodobne są zakażenia jeszcze przed wejściem na pokład lub podczas postojów z ekspozycją na gryzonie.

bbc.com

Irańskie ataki na niszczyciele USA w Ormuz; amerykańskie okręty przeszły bez strat

Dwa amerykańskie niszczyciele, USS Truxtun i USS Mason, przeszły 7 maja przez cieśninę Ormuz mimo ataków irańskich łodzi, rakiet i dronów. Według CENTCOM okręty nie zostały trafione dzięki obronie i wsparciu śmigłowców Apache; zniszczono sześć irańskich łodzi atakujących jednostki USA i dwa amerykańskie statki handlowe eskortowane w ramach Project Freedom. Incydent podkreśla, że mimo rozejmu sytuacja na jednym z kluczowych szlaków energetycznych świata pozostaje niestabilna.

cbsnews.com

Eksplozja w siedzibie D66 w Hadze; policja mówi o ataku bombą z fajerwerków

Wieczorem 7 maja przez skrzynkę na listy siedziby partii D66 w Hadze wrzucono ładunek z fajerwerków, który eksplodował. Nikt nie ucierpiał, ale budynek został uszkodzony. Policja zatrzymała co najmniej jednego podejrzanego. Lider D66 i premier Rob Jetten nazwał zdarzenie aktem zastraszania. Atak wpisuje się w rosnące napięcia wokół przemocy politycznej w Europie Zachodniej, zwłaszcza po wcześniejszych incydentach wymierzonych w to samo biuro.

reuters.com

Korea Północna ujawniła pomnik z nazwiskami ok. 2300 poległych żołnierzy z wojny w Ukrainie

W Pjongjangu odsłonięto pomnik z nazwiskami co najmniej 2300 północnokoreańskich żołnierzy, którzy zginęli, walcząc po stronie Rosji przeciw Ukrainie. Informację potwierdzają nowe zdjęcia. To rzadki publiczny sygnał, że reżim Kim Dzong Una nie tylko wspiera Moskwę, ale zaczął też otwarcie pokazywać skalę własnych strat. Dla Europy to kolejny dowód umiędzynarodowienia wojny i pogłębiania współpracy wojskowej Rosji z Koreą Płn.

bbc.com

Francja: prokuratura w Paryżu otwiera formalne śledztwo wobec Elona Muska i platformy X

Paryska prokuratura skierowała sprawę X do sędziów śledczych, rozszerzając dochodzenie wobec Elona Muska, Lindy Yaccarino i podmiotów związanych z platformą. Śledztwo dotyczy m.in. nadużyć algorytmicznych, podejrzanego przetwarzania danych, a także możliwej współodpowiedzialności za dystrybucję materiałów z wykorzystywaniem seksualnym dzieci i seksualnych deepfake’ów tworzonych przez Groka. To ważny test europejskiej presji regulacyjnej na duże platformy technologiczne.

reuters.com

Trump grozi UE dużo wyższymi cłami, jeśli do 4 lipca nie wdroży umowy z Turnberry

Donald Trump zagroził 7 maja znacznym podniesieniem ceł na towary z UE, jeśli Unia do 4 lipca 2026 r. nie wdroży w pełni porozumienia handlowego z Turnberry z 2025 r. Obecnie stawki mają wynosić 10–15%, a wcześniej padła też groźba 25% ceł na europejskie auta. Umowa zakłada m.in. wyzerowanie unijnych ceł na amerykańskie towary przemysłowe i bezcłowe kontyngenty na część produktów rolnych i rybnych z USA. To istotne dla polskiego eksportu przez możliwy efekt domina w handlu UE-USA.

bbc.com

Ujawniono tajny rosyjski program szkolenia hakerów i specjalistów od wpływu na wybory

Z ujawnionych dokumentów wynika, że Baumański Moskiewski Państwowy Uniwersytet Techniczny ma prowadzić tajny program szkolący kadry wywiadu wojskowego w hakowaniu, spearphishingu, malware i operacjach wpływu na wybory w państwach Zachodu. Opis wpisuje się w znany z poprzednich lat schemat łączenia cyberataków z dezinformacją. Dla Polski i Europy to ważne ostrzeżenie, bo zagrożenie dotyczy nie tylko infrastruktury IT, ale też procesów wyborczych i debaty publicznej.

theguardian.com

Brak newsów na dziś w tej kategorii.