Pobudzenie seksualne nasila uprzedmiotowienie kobiet niezależnie od cech osobowości
Badanie opublikowane w The Journal of Sex Research wskazuje, że u mężczyzn chwilowe pobudzenie seksualne zwiększa skupienie na wyglądzie i cechach seksualnych kobiet kosztem cech psychologicznych, takich jak inteligencja czy empatia. Efekt nie zależał od stałych cech osobowości, w tym cech „ciemnej triady”, ani od statusu związku. To sugeruje, że uprzedmiotowienie ma też wymiar sytuacyjny i biologiczny. Ćwiczenia empatyczne częściowo osłabiały ten efekt.
psypost.org
Globalnie mężczyźni mają dziś mniej dzieci niż kobiety; punkt zwrotny przyszedł w 2024 roku
Analiza badaczy z Max Planck Institute, ONZ i University of Oslo pokazuje, że w 2024 r. po raz pierwszy globalny współczynnik dzietności kobiet przewyższył męski. Nie chodzi o biologię, lecz o strukturę populacji: rośnie udział mężczyzn, m.in. przez spadek śmiertelności i selektywne aborcje ze względu na płeć. Skutkiem jest większa bezdzietność mężczyzn, co wiąże się też z gorszymi wskaźnikami zdrowia. Zmiana zaszła wcześniej w Europie i Ameryce Północnej niż w Azji czy Oceanii.
uio.no
200 mg kofeiny wzmacnia chwilowe „hamowanie” sygnałów ruchowych w korze mózgowej
W badaniu z Clinical Neurophysiology podano 200 mg kofeiny, czyli dawkę zbliżoną do 2 kaw, w formie gumy. Następnie oceniano korę ruchową metodą przezczaszkowej stymulacji magnetycznej. Kofeina nasilała krótkotrwałe tłumienie sygnałów ruchowych po bodźcu czuciowym, szczególnie w oknie 19–21 ms. Efekt pojawił się w jednej metodzie pomiaru, ale nie w drugiej, co sugeruje wpływ na określone głębsze obwody nerwowe. To ważne, bo codzienna kofeina może zmieniać wyniki testów neurofizjologicznych.
psypost.org
Europejski konsensus: żywność ultraprzetworzona wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego
Eksperci European Society of Cardiology przeanalizowali ponad 75 badań i uznali, że wysokie spożycie żywności ultraprzetworzonej wiąże się z 19% wyższym ryzykiem chorób serca, 13% wyższym ryzykiem migotania przedsionków i nawet 65% wyższym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego. Autorzy podkreślają, że stopień przetworzenia może być osobnym czynnikiem ryzyka, niezależnym od samych składników odżywczych. To głównie dane obserwacyjne, więc nie dowodzą jeszcze przyczynowości.
academic.oup.com
AI znalazła 4046 zmyślonych cytowań w 2810 artykułach medycznych z lat 2023–2026
Audyt zespołu z Columbia University School of Nursing objął 2,5 mln prac z PubMed Central opublikowanych od 2023 r. do lutego 2026 r. Wykryto 4046 nieistniejących cytowań w 2810 recenzowanych artykułach medycznych. Skala problemu wzrosła ponad 12-krotnie względem 2023 r., a przyspieszenie nastąpiło od połowy 2024 r., równolegle z upowszechnieniem narzędzi AI do pisania. W chwili audytu 98,4% prac nie miało korekty od wydawcy. To realne ryzyko dla przeglądów, wytycznych i decyzji klinicznych.
eurekalert.org
Nierówny podział obowiązków domowych wiąże się ze spadkiem pożądania u części kobiet
Badanie z Sexuality Research and Social Policy pokazuje, że gdy kobieta wykonuje większą część prac domowych, jej pożądanie seksualne zwykle spada, ale efekt zależy od przekonań o rolach płciowych. Najsilniej widać to u kobiet preferujących partnerski, równy model związku. U kobiet akceptujących tradycyjny podział ról spadek był słabszy. Wyniki sugerują, że znaczenie ma nie tylko sam podział pracy, ale też to, czy jest on odbierany jako niesprawiedliwy.
psypost.org
PFAS wykryto we krwi 98,8% badanych Amerykanów; 98,5% miało kilka związków naraz
W analizie ponad 10,5 tys. próbek krwi co najmniej jeden związek PFAS wykryto u 98,8% osób, a wiele typów jednocześnie u 98,5%. Najczęstszy zestaw obejmował 5 substancji, w tym PFOS i PFOA oraz ich nowsze zamienniki. Choć poziomy PFOS i PFOA spadły od 2002 r. o ponad 85% i 70%, ekspozycja przez skażoną wodę nadal podnosi stężenia we krwi. PFAS są wiązane m.in. z wyższym cholesterolem oraz możliwym wpływem na wątrobę, nerki i odporność, ale nie każdy związek ma równie mocne dowody.
eurekalert.org
Z wiekiem żal po dawnych błędach słabnie, choć liczba długotrwałych regretów jest podobna
Badanie APA wskazuje, że młodsi i starsi dorośli zgłaszają podobną liczbę długotrwałych życiowych żalów, ale starsze osoby odczuwają przy nich mniej złości i frustracji. Rzadziej też mają świeże, bieżące żale. Częściej traktują takie wspomnienia jako materiał do refleksji i nadawania sensu, a nie tylko jako błąd do naprawienia. Autorzy sugerują, że z wiekiem rośnie zdolność regulacji emocji wobec decyzji, których nie da się już cofnąć.
apa.org
Struktura glikoprotein Andes virus w 2,35 Å pokazuje mechanizm wejścia wirusa do komórki
Zespół z University of Texas at Austin użył krio-EM do zbadania cząstek wirusopodobnych Andes virus i uzyskał strukturę tetrameru Gn-Gc o rozdzielczości 2,35 Å. Praca ujawnia, jak białka są zorganizowane w błonie, co stabilizuje kompleks i jak zmiany pH mogą uruchamiać wejście wirusa do komórki. Badacze pokazali też kompleks z przeciwciałem. W eksperymentach na myszach samowzmacniające RNA kodujące takie cząstki wywołało silną odpowiedź neutralizującą, co może pomóc w projektowaniu szczepionek.
cell.com
Nanoceluloza z odpadów roślinnych może wzmacniać beton, ale produkcja wymaga „zazielenienia”
Badacze z LSU testują dodatek nanokryształów celulozy pozyskiwanych m.in. z łusek ryżu i trzciny cukrowej do mieszanek betonowych. Wstępne wyniki pokazują wzrost wytrzymałości na ściskanie. Problemem pozostaje jednak ślad środowiskowy samej produkcji nanocelulozy, zwłaszcza procesy chemiczne powiązane z emisjami niszczącymi ozon. Dlatego zespół pracuje nad łagodniejszym bieleniem i ponownym użyciem odczynników, by materiał był realnie bardziej zrównoważony.
lsu.edu
Dźwięk tworzy mgłę, która pozwala osadzać ochronne powłoki COF na wrażliwych materiałach
W pracy opisanej w Science Advances naukowcy wykorzystali fale dźwiękowe do wytworzenia mgły, która umożliwia jednoetapową syntezę i bezpośrednie nakładanie krystalicznych covalent organic frameworks na różne powierzchnie. Takie powłoki działają jak „filtr” lub „krem ochronny” dla delikatnych materiałów podczas obróbki. Metoda może być przydatna tam, gdzie klasyczne procesy uszkadzałyby czułe substancje. To przede wszystkim platforma materiałowa, której zastosowania przemysłowe będą wymagały dalszych testów.
eurekalert.org
Marine heatwaves nasiliły się w latach 2000–2025, szczególnie w tropikach i strefie podzwrotnikowej
Analiza danych satelitarnych i klimatycznych wskazuje, że morskie fale upałów stały się w XXI wieku częstsze i dłuższe w wielu regionach oceanów. Największe zmiany odnotowano w wodach tropikalnych i podzwrotnikowych. Z podsumowania wynika też, że ocieplenie klimatu odpowiada za około połowę obserwowanych takich zjawisk od 2000 r., a liczba dni z ekstremalnie ciepłą powierzchnią oceanu wzrosła z ok. 15 rocznie w latach 40. do niemal 50 obecnie. To ważne dla rybołówstwa, raf i ekosystemów przybrzeżnych.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Nowa metoda matematyczna pomaga projektować nieregularne struktury wzorowane na kości i termitierach
Inżynierowie z Princeton opisali teorię łączącą dwa pozornie różne układy fizyczne, co ma ułatwić projektowanie złożonych struktur o właściwościach podobnych do naturalnych materiałów, takich jak kość czy kopce termitów. Chodzi o odtwarzanie nie tylko kształtu, ale też mikrostruktury i zachowania mechanicznego. To narzędzie projektowe może być przydatne tam, gdzie klasyczne, regularne geometrie zawodzą, np. w lekkich materiałach nośnych lub konstrukcjach inspirowanych naturą.
engineering.princeton.edu
Po korekcie biasu publikacyjnego interwencje behawioralne dla klimatu dają średnio efekt bliski zeru
Autorzy pracy w PNAS Nexus ponownie przeanalizowali 144 oszacowania efektu z 91 badań o interwencjach bez bodźców finansowych, takich jak porównania społeczne, kampanie informacyjne czy architektura wyboru. Po uwzględnieniu biasu publikacyjnego metodą Robust Bayesian Meta-Analysis uzyskali silne wsparcie dla średniego efektu równego zero: prawdopodobieństwo 0,984 i Bayes factor 63,5 na rzecz braku efektu. To nie znaczy, że żadna interwencja nie działa, lecz że średnio takie działania same w sobie raczej nie przynoszą dużych korzyści klimatycznych.
doi.org
