2026-04-16
0:00 / 0:00

Anthropic przeciw ustawie z Illinois, którą popiera OpenAI

Anthropic sprzeciwił się projektowi ustawy w Illinois, który według opisu dawałby laboratoriom AI ochronę przed odpowiedzialnością za katastrofalne skutki użycia ich systemów, takie jak ofiary masowe czy szkody przekraczające 1 mld dolarów. To wyraźny spór między dwiema czołowymi firmami AI o to, gdzie kończy się innowacja, a zaczyna odpowiedzialność prawna.

wired.com

Rodzina stworzyła AI-zastępstwo zmarłego syna, by ukryć prawdę przed matką

W Chinach rodzina po śmierci mężczyzny w wypadku zbudowała jego cyfrowego sobowtóra z użyciem zdjęć, nagrań wideo i głosu. Wirtualny „syn” regularnie rozmawia z ponad 80-letnią matką przez wideorozmowy, a kobieta nie wie, że jej syn zmarł rok temu. Sprawa pokazuje bardzo emocjonalne, ale też kontrowersyjne użycie AI do podtrzymywania relacji po śmierci.

livemint.com

Leju Robotics pokazuje zautomatyzowaną fabrykę humanoidów

Leju Robotics ogłosiło uruchomienie zautomatyzowanej fabryki humanoidalnych robotów w Guangdong. Według opisu zakład ma zdolność do produkcji do 10 tys. robotów rocznie, a z linii ma schodzić jedna sztuka co 30 minut. System ma 24 etapy precyzyjnego montażu, 77 punktów kontroli jakości i ma zwiększać wydajność o 50% względem tradycyjnej produkcji.

v.redd.it

Terapia cofania starzenia komórek wchodzi do pierwszych testów na ludziach

Life Biosciences dostało zgodę FDA na badanie fazy I terapii genowej opartej na częściowym przeprogramowaniu epigenetycznym. Celem jest przywracanie komórkom bardziej „młodego” stanu bez pełnej zamiany ich w komórki macierzyste. Pierwsze testy mają skupić się na bezpieczeństwie u pacjentów z jaskrą i NAION, a przy okazji sprawdzać możliwą poprawę widzenia.

nature.com

Google udostępnia Gemini 3.1 Flash TTS do generowania mowy

Google pokazało model Gemini 3.1 Flash TTS do zamiany tekstu na mowę. Według opisu ma generować naturalnie brzmiące audio z niskim opóźnieniem, obsługiwać znaczniki sterujące ekspresją, wiele języków oraz dialogi jedno- i wieloosobowe. Model jest kierowany do codziennych zastosowań, gdzie liczy się koszt i szybkość działania.

x.com

Gemini Robotics ER-1.6 ma poprawić rozumowanie robotów w świecie fizycznym

Google DeepMind zaprezentowało Gemini Robotics-ER 1.6, model mający wzmacniać „ucieleśnione” rozumowanie robotów. Ma lepiej radzić sobie z logiką przestrzenną, analizą obrazu z wielu kamer, planowaniem zadań, wykrywaniem powodzenia operacji i odczytem wskaźników przyrządów. Według opisu poprawiono też zachowania związane z bezpieczeństwem, np. unikanie groźnych obiektów i cieczy.

blog.google

Unitree twierdzi, że humanoid H1 przebiegł półmaraton w nieco ponad 50 minut

Według materiału promocyjnego Unitree robot H1 osiągnął wewnętrznie czas niewiele ponad 50 minut na półmaratonie podczas przygotowań do Beijing Humanoid Robot Marathon. To dawałoby średnią prędkość wyższą niż podany w poście wynik najlepszego człowieka, ale z ważnym zastrzeżeniem: w zawodach dopuszczalna jest wymiana baterii. Na grafice pokazano też kolejne etapy treningu i wzrost prędkości od lutego do kwietnia 2026.

Badanie: sztuczne sieci coraz lepiej odzwierciedlają sposób, w jaki mózg przetwarza język

Badacze opisują, że przetwarzanie mowy w ludzkim mózgu przebiega etapami zaskakująco podobnymi do warstw w modelach językowych takich jak GPT-2 czy Llama-2. Wczesne reakcje neuronów mają odpowiadać prostszym cechom słów, a głębsze obszary mózgu coraz mocniej łączyć kontekst i znaczenie. To kolejny argument, że nowoczesne modele AI mogą pomagać rozumieć sam mechanizm języka w mózgu.

Jensen Huang o rywalizacji z TPU, sprzedaży chipów do Chin i przewadze Nvidii

W podlinkowanym wywiadzie Jensen Huang mówi o konkurencji ze strony TPU, o tym dlaczego jego zdaniem warto sprzedawać chipy do Chin oraz o przewadze Nvidii wynikającej z łańcucha dostaw. Z posta wynika też, że rozmowa była bardziej wymagająca niż typowe wystąpienia prezesa i zahaczała o trudniejsze pytania strategiczne.

youtu.be

Allbirds chce wejść w infrastrukturę AI i usługi GPU-as-a-Service

Allbirds podpisało umowę finansowania o wartości 50 mln dolarów i zapowiedziało zwrot w stronę infrastruktury obliczeniowej dla AI pod marką NewBird AI. Plan zakłada oferowanie GPU-as-a-Service i usług chmurowych AI, równolegle do sprzedaży dotychczasowych aktywów związanych z obuwiem. To zaskakująca próba wejścia modowej spółki w rynek mocy obliczeniowej.

globenewswire.com

Propozycja BIP-361: część starych portfeli BTC mogłaby zostać zamrożona na stałe

Deweloperzy Bitcoina, w tym Jameson Lopp, proponują BIP-361 jako ochronę przed przyszłym zagrożeniem ze strony komputerów kwantowych. Plan soft forka ma 3 etapy: po ok. 3 latach blokada nowych wpłat na podatne adresy, po ok. 5 latach unieważnienie starych podpisów ECDSA i Schnorr, a później możliwe ścieżki odzysku oparte o zero-knowledge proofs. Według przytoczonego badania zagrożone może być ok. 6,7 mln BTC. Krytycy widzą w tym odejście od zasady pełnej bezpozwoleniowości sieci.

dailycryptobriefs.com

Michael Saylor o 40% spadku BTC: winne mają być rehypotekacja i słabszy kredyt

W materiale wideo Michael Saylor tłumaczy miesięczny spadek Bitcoina o 40% mniejszą dostępnością finansowania w głównym nurcie oraz rehypotekacją BTC przez fundusze i instytucje. W opisie posta pada też zarzut, że bitcoin używany jako zabezpieczenie wielu instrumentów finansowych może sztucznie obniżać cenę i tłumić zmienność. Wskazano m.in. na IBIT BlackRocka jako przykład takiego wykorzystania zabezpieczeń.

youtube.com

Tom Lee: „mini crypto winter” dla ETH dobiega końca, BitMine zwiększa ekspozycję

Tom Lee ocenia, że słabszy okres dla Etheru jest już w końcowej fazie. Wskazuje na odporność rynku krypto mimo napięć geopolitycznych oraz relatywnie lepsze zachowanie ETH wobec akcji i złota. BitMine Immersion Technologies dokupiło dziesiątki tysięcy ETH, a łącznie ma ok. 4,535–4,66 mln ETH, czyli 3,76–3,86% podaży w obiegu, o wartości około 8,9–10,17 mld dolarów. Celem spółki jest dojście do 5% podaży Ethereum.

cointelegraph.com

Steve Aoki wychodzi z ETH i SHIB, ale nadal trzyma 7 NFT z kolekcji BAYC

Steve Aoki sprzedał resztę swoich pozycji w Shiba Inu i Ethereum, a wcześniej pozbył się też PEPE. Łączne wpływy z ostatnich transakcji miały wynieść około 30 tys. dolarów i trafić na giełdę Gemini. Dane przytoczone w opisie wskazują, że zamknął wieloletnie pozycje, często ze stratą. Nadal ma jednak 7 NFT z kolekcji Bored Ape Yacht Club, które kupował w 2021 roku za ponad 800 tys. dolarów, a dziś są wyceniane znacznie niżej.

ourcryptotalk.com

Nominat Trumpa na szefa Fed ujawnił duże inwestycje w spółki z obszaru krypto i tech

Kevin Warsh, kandydat Donalda Trumpa na przewodniczącego Rezerwy Federalnej, wykazał w oświadczeniu majątkowym co najmniej 192 mln dolarów aktywów. Dokument ma pokazywać pośrednią ekspozycję na około 20 firm związanych z krypto i Web3, w tym Solanę, Optimism, dYdX i Polymarket, a także duże inwestycje technologiczne jak SpaceX. Jeśli zostanie zatwierdzony, może być pierwszym szefem Fed z tak wyraźnymi powiązaniami inwestycyjnymi z rynkiem krypto.

gizmodo.com

Tokenizowane perpy na surowce i akcje urosły do 31 mld dolarów tygodniowego obrotu

Weekly volume tokenizowanych perpetual swaps na tradycyjnych aktywach sięgnął pod koniec marca 30,7–31 mld dolarów. Udział tego segmentu w całym rynku krypto-derywatów wzrósł z 0,03% do 1,72%. Najmocniej rosły kontrakty na surowce, z kwartalnym skokiem wolumenu o 65 000%, napędzanym głównie ropą naftową, która doszła do 6,9 mld dolarów tygodniowo. Perpy na akcje wzrosły o 908% do 4,9 mld dolarów tygodniowo.

coindesk.com

Florida odzyskała 5,4 mln dolarów w krypto po oszustwach romansowo-inwestycyjnych

Mężczyzna z Florydy stracił ponad 450 tys. dolarów w oszustwie łączącym relację romantyczną z fałszywą inwestycją w kryptowaluty, ale śledczy odzyskali całą kwotę mimo braku formalnego zgłoszenia z jego strony. Akcja była częścią operacji stanowej jednostki Cyber Fraud Enforcement Unit, która przejęła 5,4 mln dolarów w kryptowalutach. Łącznie od 2023 roku jednostka odzyskała już 7,2 mln dolarów i zamroziła kolejne 12,6 mln.

ibtimes.co.uk

Szwajcaria liderem rynku krypto VC w Europie: 47% całego finansowania regionu

Szwajcaria przyciągnęła w 2025 roku 47% całego europejskiego finansowania venture capital dla blockchaina: 728 mln dolarów w 31 transakcjach. To wzrost o 37% rok do roku. Centrum rynku pozostaje Zug, czyli Crypto Valley, gdzie działa 41% szwajcarskich firm blockchain i trafia 88% krajowych inwestycji. Jednocześnie rynek koncentruje się na większych rundach: mediana transakcji wzrosła o 70% do 5,6 mln dolarów, choć liczba unicornów spadła z 17 do 10.

finance.yahoo.com

Tether buduje portfel inwestycji wart ponad 20 mld dolarów poza samym USDT

Z opisu posta wynika, że Tether nie działa już wyłącznie jak emitent stablecoina USDT. Firma ma inwestować zyski z rezerw ulokowanych m.in. w obligacjach skarbowych USA w osobny portfel przekraczający 20 mld dolarów, obejmujący AI, energię, media i komunikację. Autor zwraca uwagę, że przy udziale około 62% w rynku stablecoinów o wartości 300 mld dolarów skala przychodów odsetkowych jest na tyle duża, że Tether zaczyna przypominać wehikuł inwestycyjny o bardzo dużym zapleczu kapitałowym.

reddit.com · coingecko.com

Litecoin uruchamia testnet LitVM, czyli EVM i ZK rollup dla ekosystemu LTC

LitVM to nowy testnet Litecoina zaprojektowany jako warstwa 2 typu ZK rollup. Ma umożliwiać prywatne i bezpowiernicze przenoszenie BTC do ekosystemu LTC oraz użycie go w DeFi. Projekt jest kompatybilny z EVM i ma wspierać natywne aktywa Litecoina oraz bitcoina, w tym LTC, tokeny LRC20, Runes, Ordinals i Charms. W opisie podkreślono też wykorzystanie prywatności MWEB oraz współpracę z BitcoinOS i Arbitrum.

reddit.com

Bitcoin Cash szykuje hard fork 15 maja; górnicy muszą przejść na zgodne oprogramowanie

Na 15 maja 2026 zaplanowano hard fork Bitcoin Cash o nazwie Layla. Aktualizacja wprowadza cztery zmiany CHIPs mające rozszerzyć możliwości skryptów i programowalność sieci, m.in. ograniczone pętle, definiowanie i wywoływanie funkcji, standaryzację Pay to Script oraz ponowne włączenie operacji bitowych. Solo minerzy i pule wydobywcze muszą uruchomić zgodne oprogramowanie, np. BCHN v29.0.0, aby utrzymać konsensus i uniknąć rozjazdu łańcucha.

gitlab.com

Adres powiązany z północnokoreańskim atakiem wysłał NFT do portfela CEO Circle

Adres łączony z atakiem na Drift Protocol na Solanie miał wyemitować NFT o propagandowym charakterze i wysłać go do publicznego portfela Jeremy’ego Allaire’a, CEO Circle, na sieci Arc. Według opisu adres był powiązany z przepływem środków z portfela atakującego. Sprawa pokazuje praktyczny problem sieci bez zezwoleń: do publicznego adresu można wysyłać niechciane tokeny i NFT bez zgody odbiorcy, także w ramach nękania lub demonstracji politycznej.

cryptocoindaddy.com

Zmyślona choroba oczu trafiła do odpowiedzi AI i zaczęła pojawiać się w diagnozach

Badaczka ze Szwecji celowo opublikowała w 2024 r. fikcyjne preprinty o nieistniejącej chorobie oczu „bixonimania”, rzekomo wywoływanej przez niebieskie światło. Mimo oczywistych żartów w tekście, modele AI zaczęły podsuwać tę nazwę osobom z objawami takimi jak swędzenie oczu i przebarwione powieki. Co więcej, termin trafił nawet do recenzowanej publikacji medycznej. To mocne ostrzeżenie, by nie traktować chatbotów jako narzędzia do diagnozy.

tech.yahoo.com

Reddit ujawnia działania niepożądane leków odchudzających, których może brakować w gabinecie

Naukowcy z Penn Engineering przeanalizowali 400 tys. postów od ponad 70 tys. użytkowników z 5 lat. 44% wpisów o lekach GLP-1, takich jak semaglutyd (Ozempic, Wegovy) i tirzepatyd (Mounjaro, Zepbound), dotyczyło skutków ubocznych. Oprócz nudności i innych problemów żołądkowo-jelitowych często pojawiały się zaburzenia miesiączkowania, dreszcze, uderzenia gorąca i objawy „jak przy gorączce”. To nie zastępuje badań klinicznych, ale pokazuje, o jakie objawy warto dopytywać pacjentów.

ctvnews.ca

Chirurg miał usunąć śledzionę, ale wyciął wątrobę. Pacjent zmarł na stole

Na Florydzie lekarz Thomas Shaknovsky został oskarżony o nieumyślne spowodowanie śmierci po operacji z 21 sierpnia 2024 r. 70-letniego Billa Bryana. Podczas laparoskopowego usunięcia śledziony chirurg miał omyłkowo usunąć wątrobę, co doprowadziło do katastrofalnego krwotoku i zgonu. W opisie sprawy pojawiają się też wcześniejsze poważne błędy operatora, m.in. usunięcie części trzustki zamiast nadnercza. Jego licencje w kilku stanach zostały zawieszone.

yahoo.com

2–3 kawy dziennie wiążą się z najniższym ryzykiem depresji i lęku

Badanie na ponad 460 tys. osób z UK Biobank, obserwowanych medianę 13,4 roku, wskazuje na zależność w kształcie litery J: najniższe ryzyko depresji, lęku i zaburzeń związanych ze stresem miały osoby pijące 2–3 filiżanki kawy dziennie. Zarówno mniejsze spożycie, jak i 5+ filiżanek wiązały się z wyższym ryzykiem. Efekt obserwowano także dla kawy bezkofeinowej, instant i mielonej. To badanie obserwacyjne, więc pokazuje związek, a nie dowód, że kawa chroni psychikę.

euronews.com

Nowa immunoterapia HIV pozwoliła części pacjentów odstawić leki na wiele miesięcy

Badacze z UC San Francisco opisali małe badanie, w którym 7 z 10 osób utrzymało niski poziom HIV przez wiele miesięcy po odstawieniu standardowych leków antyretrowirusowych. Terapia łączyła trzy elementy: szczepionkę terapeutyczną pobudzającą limfocyty T, koktajl przeciwciał zmniejszający ilość wirusa oraz dodatkowe przeciwciała przed odstawieniem leczenia. Wynik nazwano „bezprecedensowym”, ale to nadal wstępne dane z małej grupy, więc do praktyki klinicznej jeszcze daleko.

sfgate.com

Po spadku liczby przedawkowań w USA pojawia się nowy problem: zmienia się skład narkotyków

W USA liczba zgonów z powodu przedawkowania spadła z 2022 na 2023 r. o prawie 3%, do ok. 105 tys. Mimo poprawy nadal 69% zgonów wiązało się z syntetycznymi opioidami, głównie fentanylem. Eksperci ostrzegają jednak przed nowymi domieszkami w narkotykach ulicznych, takimi jak medetomidyna, ksylazyna i cyclorphine. To utrudnia leczenie zatruć i zwiększa ryzyko ciężkich przedawkowań, zwłaszcza przy łączeniu opioidów ze stymulantami.

npr.org

FDA rozważa poluzowanie ograniczeń dla peptydów promowanych przez RFK Jr.

Amerykańska FDA rozważa cofnięcie części ograniczeń z 2023 r. dotyczących 19 peptydów sprzedawanych m.in. jako środki na długowieczność, regenerację i fitness. Robert F. Kennedy Jr. naciska, by około 14 z nich było łatwiej dostępnych przez apteki recepturowe, mimo ograniczonych danych o skuteczności i bezpieczeństwie. Krytycy ostrzegają, że takie substancje mogą trafiać do użycia bez standardowych badań klinicznych, a pacjenci mogą błędnie uznać je za sprawdzone terapie.

nbcnews.com

Czy leki GLP-1 „gaszą uczucia”? Eksperci: brak dowodów na taki efekt

W sieci krążą tezy, że leki odchudzające GLP-1, takie jak Ozempic i Wegovy, mogą osłabiać zakochanie lub pociąg. Eksperci podkreślają, że nie ma bezpośrednich dowodów naukowych na taki mechanizm. Bardziej prawdopodobne są pośrednie skutki dużej utraty masy ciała: większa pewność siebie, zmiana stylu życia i napięcia w relacji, zwłaszcza gdy zmienia się tylko jeden partner. To raczej temat relacji po odchudzaniu niż udowodnione działanie leku na emocje.

ctvnews.ca

Alzheimer i amyloid: dlaczego ta teoria wciąż dominuje mimo sporów

Nowy materiał przypomina debatę wokół amyloidu w chorobie Alzheimera. Chodzi o białko amyloid-beta, które tworzy w mózgu blaszki i od lat jest głównym celem badań oraz leków. Problem w tym, że wyniki terapii antyamyloidowych są mieszane, więc trwa spór, czy amyloid jest główną przyczyną choroby, czy tylko jednym z elementów. Dla pacjentów najważniejsze jest to, że nauka nadal szuka skuteczniejszych i pewniejszych celów leczenia.

arstechnica.com

Nowoczesna medycyna ratuje życie, ale słabiej radzi sobie z chorobami przewlekłymi

Artykuł opisuje paradoks współczesnej medycyny: coraz lepsze technologie, AI i terapie personalizowane wydłużają życie, ale wiele osób żyje dłużej z cukrzycą, chorobami serca i innymi przewlekłymi schorzeniami. Wskazany problem to nacisk na leczenie zamiast zapobiegania, słaby przepływ danych o pacjencie i system, który bywa reaktywny zamiast profilaktyczny. To ważny sygnał, że sama innowacja nie wystarczy bez lepszej organizacji opieki.

theatlantic.com

Donosowy spray z mikropęcherzykami odmłodził mózg starych myszy i poprawił pamięć

Zespół z Texas A&M opracował spray donosowy z pęcherzykami zewnątrzkomórkowymi przenoszącymi mikroRNA. Preparat omija barierę krew–mózg drogą węchową. U starzejących się myszy już 2 dawki zmniejszyły przewlekły stan zapalny w mózgu, poprawiły pracę mitochondriów neuronów i wyraźnie odbudowały pamięć, m.in. rozpoznawanie obiektów. Efekt pojawiał się w ciągu tygodni i utrzymywał miesiącami. To wynik przedkliniczny: na razie tylko u myszy.

stories.tamu.edu

Badanie BMJ Open: połowa odpowiedzi 5 chatbotów medycznych była problematyczna

W badaniu BMJ Open oceniono 250 odpowiedzi 5 chatbotów: Gemini, DeepSeek, Meta AI, ChatGPT i Grok. Test obejmował 50 podchwytliwych pytań o raka, szczepionki, komórki macierzyste, żywienie i sport. Około połowę odpowiedzi uznano za „częściowo” lub „poważnie” problematyczne z powodu błędów, braków, zmyślonych źródeł i fałszywego równoważenia nauki z pseudonauką. Najgorzej wypadł Grok: 58% odpowiedzi było wysoce problematycznych. Najlepiej poradził sobie Gemini.

eurekalert.org

Kaszaloty wydają dźwięki podobne do samogłosek i dyftongów ludzkiej mowy

Badanie UC Berkeley i Project CETI sugeruje, że komunikacja kaszalotów jest bogatsza, niż sądzono. Zamiast prostych „klików” zwierzęta tworzą sygnały o cechach zbliżonych do ludzkich samogłosek i dyftongów. Analiza z użyciem modeli GAN wykazała kontrolę nad długością, timingiem, częstotliwością i przebiegiem dźwięku — czyli parametrami, które w ludzkim języku niosą znaczenie. Naukowcy widzą też ślady „dialogów”, ale znaczenia tych sygnałów nadal nie znamy.

theguardian.com

Spadek szczepień MMR o 1% rocznie może kosztować USA 7,8 mld dolarów do 2030 r.

Analiza Yale pokazuje, że jeśli wyszczepienie MMR będzie spadać o 1% rocznie, roczne koszty odry mogą sięgnąć 1,5 mld dolarów do 2030 r., a łączne straty 7,8 mld dolarów. Tło jest już niepokojące: odsetek zaszczepionych przedszkolaków w USA spadł z 95,2% w latach 2019–2020 do 92,5% w 2024–2025. CDC raportowało 1714 przypadków odry do 9 kwietnia 2026, z czego 94% było związanych z ogniskami. To model ryzyka, ale oparty na realnym spadku szczepień.

pnas.org

DMT działało przeciwdepresyjnie dłużej niż S-ketamina w modelu mysiej depresji

W badaniu na samcach myszy pojedyncza dawka DMT wywołała szybki efekt przeciwdepresyjny, który w części testów utrzymywał się do 8 dni. Dla porównania S-ketamina dawała krótszy efekt, około 28 godzin. DMT zmniejszało też lęk po 5 dniach w teście podwyższonego labiryntu, czego nie obserwowano po S-ketaminie. Obie substancje łagodziły anhedonię u myszy izolowanych społecznie. To obiecujący wynik, ale nadal przedkliniczny: bez danych z badań na ludziach.

psypost.org

Większość badanych gatunków pszczół wykazuje ferromagnetyzm, co może pomagać w nawigacji

Badacze sprawdzili 96 gatunków pszczół i u 72 z nich wykryli ferromagnetyzm; opis posta sugeruje nawet wynik powyżej 90% w badanej próbie. Mechanizm prawdopodobnie opiera się na cząstkach magnetytu, które mogą pozwalać wyczuwać pole geomagnetyczne i pomagać w orientacji. Sygnał był silniejszy u większych i społecznych gatunków. To ważne dla ekologii zapylaczy, ale sama obecność ferromagnetyzmu nie dowodzi jeszcze dokładnie, jak pszczoły używają go w terenie.

science.org

Zmodyfikowane drewno balsy magazynuje ciepło słoneczne i daje prąd także po zmroku

Naukowcy przerobili drewno balsy, usuwając ligninę i wypełniając kanały materiałami zwiększającymi pochłanianie światła oraz kwasem stearynowym, który magazynuje ciepło jako materiał zmiennofazowy. Taki kompozyt zamieniał 91,27% promieniowania słonecznego na ciepło, magazynował ok. 175 kJ/kg i po zachodzie słońca utrzymywał różnicę temperatur wystarczającą, by generator termoelektryczny wytwarzał do 0,65 V. Materiał był stabilny po 100 cyklach i po 150 dniach ekspozycji.

gizmodo.com

Naukowcy zidentyfikowali ponad 600 tys. białek drobnoustrojów zdolnych rozkładać plastiki

Międzynarodowy zespół wykazał, że potencjał biodegradacji tworzyw może być niemal powszechny wśród prokariontów: wykryto ponad 600 tys. białek związanych z rozkładem plastików u ponad 95% badanych gatunków. Powstała też otwarta baza PDCOGs, obejmująca 625 616 białek pogrupowanych w 51 grup ortologicznych dla 11 naturalnych i 28 syntetycznych polimerów. To nie znaczy, że problem plastiku jest rozwiązany, ale daje duży katalog kandydatów do bioremediacji i biotechnologii.

utu.fi

Analiza 480 tys. studni: ponad 20% wybrzeży traci wody gruntowe, grozi zasolenie

Globalne badanie objęło 480 tys. przybrzeżnych studni z lat 1990–2024. Ponad 20% analizowanych obszarów wykazywało istotne obniżanie poziomu wód gruntowych, miejscami o ponad 50 cm rocznie. Gdy taki spadek łączy się ze wzrostem poziomu morza, rośnie ryzyko wdzierania się słonej wody do ujęć pitnych. Najbardziej narażone są m.in. wybrzeża USA i Ameryki Środkowej, region Morza Śródziemnego, Indie, RPA i południowa Australia. Zagrożona może być woda dla dużej części ludności stref przybrzeżnych.

nature.com

U chorych na stwardnienie rozsiane trening aerobowy najlepiej zmniejszał zmęczenie

W 8-tygodniowym randomizowanym badaniu porównano 4 programy ćwiczeń u osób ze stwardnieniem rozsianym. Największą poprawę zarówno nasilenia zmęczenia, jak i jego wpływu na codzienne funkcjonowanie dał trening aerobowy. To praktyczny wynik, bo zmęczenie należy do najczęstszych i najbardziej ograniczających objawów SM. Badanie dotyczy krótkiego okresu 8 tygodni, ale wzmacnia argument, że dobrze dobrany ruch może być realnym elementem terapii wspomagającej.

journals.lww.com

Ryzyko demencji mogą zdradzać nie tylko wyniki testów, ale też sposób ich rozwiązywania

Nowe badanie wskazuje, że w przewidywaniu demencji liczy się nie tylko liczba poprawnych odpowiedzi, ale też to, jak badana osoba podchodzi do zadania: jakie popełnia drobne błędy, jak zmienia strategię i jak stabilne są jej wyniki w czasie. Takie subtelne sygnały mogą pojawiać się na lata przed diagnozą. Gdy połączy się dane z testów poznawczych z obrazowaniem mózgu, trafność predykcji rośnie; w przytoczonych danych model osiągał 77,6% dokładności.

bumc.bu.edu

Rzadki rak płuca potrafi zmieniać „tożsamość”, by unikać leczenia

Badanie genomiki przestrzennej pokazuje, że combined small-cell lung cancer (cSCLC) wywodzi się z jednej komórki przodka, ale potem przechodzi w hybrydowe stany łączące cechy różnych typów raka płuca. To może tłumaczyć, dlaczego guz wymyka się standardowemu leczeniu. Naukowcy opisali też strefy wykluczenia odpornościowego, osłonięte m.in. przez fibroblasty. Opracowano narzędzie „cSCLC Detector” oparte na 4 genach, które ma pomagać wykrywać niedodiagnozowane przypadki nawet z małych biopsji.

cell.com

Analiza 15 836 dawnych genomów wykryła 479 alleli pod silną selekcją w ostatnich 10 tys. lat

Badanie 15 836 starożytnych genomów z zachodniej Eurazji pokazało, że dobór naturalny w holocenie był znacznie silniejszy i powszechniejszy, niż sądzono. Zidentyfikowano 479 alleli o wyraźnym trendzie zmian częstości, mimo migracji i mieszania populacji. Selekcja przyspieszyła po przejściu do rolnictwa i dotyczyła m.in. odporności, stanów zapalnych, BMI, podatności na celiakię, gruźlicę oraz wariantów dziś wiązanych ze schizofrenią i funkcjami poznawczymi. To opis trendów populacyjnych, nie prostych „genów cech”.

nature.com

Nowe przeciwciała przeciw EBV chroniły humanizowane myszy przed zakażeniem

Naukowcy uzyskali ludzkie przeciwciała monoklonalne przeciw glikoproteinom EBV gp350 i gp42, korzystając z transgenicznych myszy z ludzkimi genami przeciwciał. Powstały 2 przeciwciała przeciw gp350 i 8 przeciw gp42, które blokowały wiązanie receptora i wnikanie wirusa do limfocytów B. W modelu in vivo jedno przeciwciało anty-gp42 całkowicie chroniło humanizowane myszy przed zakażeniem, a jedno anty-gp350 dawało ochronę częściową. To ważny krok dla terapii EBV, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach.

dx.doi.org

Zełenski wzywa mężczyzn w wieku poborowym do powrotu z zagranicy

Wołodymyr Zełenski oświadczył 14 kwietnia, że powrót ukraińskich mężczyzn w wieku poborowym przebywających za granicą to kwestia „sprawiedliwości” i przestrzegania prawa. Chodzi zwłaszcza o osoby, które wyjechały czasowo, ale nie wróciły mimo obowiązków wynikających z mobilizacji. Prezydent podkreślił potrzebę rotacji żołnierzy na froncie. Dla Europy to kolejny sygnał, że problem braków kadrowych w armii Ukrainy się pogłębia.

pravda.com.ua

NATO zapowiada 60 mld dolarów wsparcia wojskowego dla Ukrainy w 2026 roku

Sekretarz generalny NATO Mark Rutte ogłosił w Berlinie plan przekazania Ukrainie 60 mld dolarów pomocy wojskowej i bezpieczeństwa w 2026 roku. Priorytety to obrona powietrzna, drony i amunicja dalekiego zasięgu. Rutte wezwał sojuszników do bardziej równego podziału kosztów i podkreślił, że finansowanie z pożyczek UE ma uzupełniać, a nie zastępować wsparcie krajowe. To ważne także dla Polski, bo dotyczy długoterminowej stabilności wschodniej flanki NATO.

kyivpost.com

Pentagon przygotowuje plany możliwej operacji wojskowej USA na Kubie

Pentagon zwiększa przygotowania do ewentualnej operacji przeciw Kubie, w tym scenariuszy z użyciem wojsk lądowych, jeśli taki rozkaz wyda Donald Trump. Napięcie wzrosło po wstrzymaniu w styczniu 2026 dostaw wenezuelskiej ropy na Kubę, co dodatkowo pogorszyło sytuację gospodarczą wyspy. Prezydent Miguel Díaz-Canel zapowiada opór, a wcześniejsze rozmowy o złagodzeniu sankcji i współpracy gospodarczej utknęły w martwym punkcie.

eu.usatoday.com

USA koncentrują 3 grupy lotniskowcowe i 10 niszczycieli przy Ormuz

USA skierowały do rejonu Cieśniny Ormuz trzy grupy uderzeniowe lotniskowców, 10 niszczycieli rakietowych i dwa okręty desantowe piechoty morskiej, by egzekwować blokadę morską wymierzoną w żeglugę związaną z Iranem. Według opisu operacji wspiera ją rozpoznanie z satelitów, okrętów podwodnych, samolotów E-2D Hawkeye i P-8 Poseidon. Stawką jest szlak, przez który przechodzi duża część światowego handlu ropą, więc skutki mogą odczuć także Europa przez ceny energii.

thenationalnews.com

Trump twierdzi, że „otworzył” Ormuz i uzgodnił z Chinami brak broni dla Iranu

Donald Trump napisał, że „na stałe otworzył” Cieśninę Ormuz dla Chin i reszty świata oraz że Pekin miał zgodzić się nie dostarczać broni Iranowi. Przedstawił to jako efekt bezpośrednich kontaktów z Xi Jinpingiem i zapowiedział wizytę w Pekinie w maju. To politycznie istotne, bo łączy kryzys na Bliskim Wschodzie z relacjami USA–Chiny, ale pojawiają się pytania o zakres i weryfikację tych deklaracji.

timesofindia.indiatimes.com

Papież Leon XIV po atakach Trumpa apeluje o pokój i współistnienie

Papież Leon XIV podczas lotu do Kamerunu powiedział, że świat potrzebuje przesłania pokoju i współistnienia mimo różnic. Wypowiedź padła po kolejnym ataku Donalda Trumpa, który nazwał papieża „słabym” za krytykę wojny USA i Izraela z Iranem oraz wezwania do dialogu. Leon odrzucił logikę politycznego sporu i podkreślił, że jego rolą jest przypominanie o pokoju wszystkim przywódcom.

reuters.com

Groźny pasożyt New World screwworm wykryty 90 mil od granicy USA

W meksykańskim stanie Nuevo León wykryto New World screwworm, niebezpiecznego pasożyta atakującego żywe tkanki zwierząt. Ognisko znajduje się ok. 90 mil od granicy z Teksasem. Władze rolne Teksasu wezwały hodowców do natychmiastowego monitorowania stad i zgłaszania przypadków infestacji. To ważne dla rynku rolnego, bo ewentualne rozprzestrzenienie mogłoby podnieść koszty produkcji mięsa i zakłócić handel zwierzętami.

kalb.com

Iran planuje pierwszą egzekucję kobiety za udział w protestach antyrządowych

Iran ma wykonać wyrok śmierci na Bicie Hemmati, co byłoby pierwszym znanym przypadkiem kobiety skazanej na śmierć w związku z falą protestów z 2026 roku. Ciążą na niej zarzuty użycia materiałów wybuchowych, udziału w gwałtownych demonstracjach i działań przeciw bezpieczeństwu państwa. Sprawa pokazuje skalę represji po protestach; według opisu w ostatnim roku wydano około 1600 wyroków śmierci.

torontosun.com

Premier Grenlandii: mieszkańcy nie czują się bezpiecznie po groźbach Trumpa

Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen powiedział, że mieszkańcy wyspy „nie czują się bezpiecznie” po powtarzanych przez Donalda Trumpa groźbach przejęcia Grenlandii. Trump uzasadnia to znaczeniem strategicznym Arktyki, surowcami i bezpieczeństwem USA. Nielsen odrzucił możliwość amerykańskiej kontroli i podkreślił suwerenność Grenlandii jako autonomicznego terytorium Danii. Dla Europy to wrażliwy temat, bo dotyczy NATO, Arktyki i relacji USA z sojusznikami.

nbcnews.com

Po wygaśnięciu amerykańskiego wyjątku Rosja miała zarobić miliardy na ropie

30-dniowy wyjątek od amerykańskich sankcji na rosyjską ropę transportowaną drogą morską wygasł 11 kwietnia bez przedłużenia. Według opisu pozwolił on Rosji sprzedać około 145 mln baryłek wcześniej zablokowanej ropy i uzyskać nawet 10 mld dolarów dodatkowych przychodów dzięki wyższym cenom i mniejszym rabatom na Urals. Krytycy w USA uznali to za pośrednie wsparcie rosyjskich finansów wojennych; Ukraina przyjęła powrót sankcji z zadowoleniem.

kyivindependent.com

Nowe badanie: kluczowy prąd Atlantyku może załamać się łatwiej niż sądzono

Badanie opisane w „Science Advances” wskazuje, że AMOC, system prądów obejmujący m.in. Golfsztrom, może być bliżej punktu krytycznego niż dotąd zakładano. Przyczyną ma być dopływ słodkiej wody z topniejącego lądolodu Grenlandii. Skutki potencjalnego załamania to silne ochłodzenie części Europy, wzrost poziomu morza przy wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej i zaburzenia pogody oraz rolnictwa. To temat ważny dla Europy, choć naukowcy nadal spierają się o skalę i tempo ryzyka.

theguardian.com

Iran miał kupić chińskiego satelitę do obserwacji baz USA na Bliskim Wschodzie

Według ujawnionych dokumentów irański Korpus Strażników Rewolucji kupił od chińskiej firmy Earth Eye satelitę obserwacyjnego TEE-01B już na orbicie za ok. 36,6 mln dolarów. Umowa obejmowała obrazy o rozdzielczości 0,5 m i obsługę naziemną z Chin. Satelita miał służyć do obrazowania baz USA w Arabii Saudyjskiej, Jordanii, Bahrajnie i Iraku przed oraz po atakach z marca 2026. To wzmacnia obawy o pośrednie wsparcie wojskowe Chin dla Iranu.

tomshardware.com

Zełenski podpisał ustawę penalizującą antysemityzm w Ukrainie

Wołodymyr Zełenski podpisał ustawę, która wprost wpisuje antysemityzm do kodeksu karnego Ukrainy jako naruszenie równości obywateli. Przewidziano grzywny od 200 do 1000 kwot wolnych od podatku, ograniczenie wolności do 5 lat lub więzienie do 3 lat; przy przemocy, działaniach grupowych lub ciężkich skutkach kara rośnie do 5–8 lat. Ustawa rozwija regulację z 2021 roku, która definiowała antysemityzm, ale bez sankcji karnych.

timesofisrael.com

Ukraina: obrona powietrzna strąciła wszystkie rosyjskie pociski balistyczne

W nocy z 15 kwietnia ukraińska obrona powietrzna przechwyciła wszystkie trzy rosyjskie pociski balistyczne Iskander-M i zestrzeliła 309 z 324 dronów uderzeniowych, w tym około 250 Shahedów. Atak prowadzono z siedmiu kierunków. Mimo to odnotowano trafienia w dziewięciu lokalizacjach. Według opisu Ukraina odpowiedziała też uderzeniami na rosyjskie cele, niszcząc elementy radarów S-400 i składy amunicji na terenach okupowanych.

united24media.com

Norweg w remisji HIV po przeszczepie komórek macierzystych od brata

64-letni „pacjent z Oslo” pozostaje bez wykrywalnego HIV po przeszczepie komórek macierzystych od brata leczącym rzadki nowotwór krwi. Dawca miał mutację CCR5Δ32/Δ32, która utrudnia wirusowi wnikanie do komórek odpornościowych. Pacjent odstawił terapię antyretrowirusową w 2021 roku i po pięciu latach nie ma nawrotu wiremii. To dziesiąty taki przypadek na świecie i pierwszy po przeszczepie od członka rodziny.

gizmodo.com

Liban: trzyosobowy zespół ratowników zginął w potrójnym uderzeniu lotniczym

Według libańskiego ministerstwa zdrowia izraelskie naloty w Majfadun na południu Libanu zabiły trzech ratowników medycznych w tzw. „triple-tap strike”. Pierwsze uderzenie miało trafić ekipę pomagającą rannym cywilom, drugie kolejną grupę ratunkową, a trzecie ambulans. Izrael utrzymuje, że część karetek i placówek medycznych bywa wykorzystywana przez Hezbollah, czemu ratownicy i resort zdrowia zaprzeczają.

bbc.com

Brak newsów na dziś w tej kategorii.