AI pozwala ustalać inną cenę dla każdego klienta na podstawie danych o jego zachowaniu
Badacze opisują przejście od zwykłego dynamic pricing do cen personalizowanych przez AI. Algorytmy mogą szacować „skłonność do zapłaty” z historii przeglądania, lokalizacji czy wcześniejszych zakupów i w czasie rzeczywistym pokazywać różne ceny za ten sam produkt. Według cytowanych analiz firmy mogą podnieść przychody o 10–25%. Problemem jest przejrzystość i uczciwość: klienci mogą nie wiedzieć, że płacą więcej niż inni.
eurekalert.org
Ocieplenie klimatu postępuje 5000 razy szybciej, niż ryż może się przystosować
Nowe badanie wskazuje, że tempo zmian klimatu wielokrotnie wyprzedza ewolucyjne tempo adaptacji ryżu. Przy scenariuszu wysokich emisji do 2070 r. w częściach Indii i Azji Południowo-Wschodniej temperatury mogą regularnie przekraczać 40°C, czyli próg, przy którym fotosynteza i rozmnażanie ryżu załamują się. To uderza w uprawę dostarczającą znaczną część kalorii dla połowy ludzkości. Autorzy sugerują m.in. przesuwanie odmian do chłodniejszych regionów, ale ostrzegają, że będzie to kosztowne i nierówne.
nature.com
Badanie: oglądanie „thirst traps” na TikToku wiąże się z niższym zaufaniem i satysfakcją w związku
W badaniu opublikowanym w Journal of Social and Personal Relationships sprawdzono, jak kontakt z seksualizowanymi filmami na TikToku wiąże się z jakością relacji. Zarówno aktywne zachowania, jak lajkowanie i obserwowanie takich kont, jak i samo oglądanie atrakcyjnych osób odmiennych fizycznie od partnera korelowały z niższą satysfakcją i zaufaniem. To wynik obserwacyjny, więc nie dowodzi prostego związku przyczynowego, ale wskazuje na możliwy wpływ codziennych nawyków medialnych na relacje.
psypost.org
W hrabstwach z większą liczbą ferm przemysłowych notowano o 4–8% wyższe wskaźniki raka
Badanie Yale oparte na danych z lat 2000–2021 porównało zachorowalność na nowotwory w hrabstwach o różnym zagęszczeniu ferm CAFO w Kalifornii, Teksasie i Iowa. W obszarach z większą koncentracją takich hodowli wskaźniki były wyższe o 4% w Kalifornii oraz o 8% w Iowa i Teksasie. Naukowcy wskazują na zanieczyszczenia z gnojowicy, m.in. amoniak, siarkowodór i azotany. To analiza epidemiologiczna, więc pokazuje związek statystyczny, a nie bezpośredni dowód przyczyny.
sentientmedia.org
Nadawanie seksowi znaczenia duchowego wiąże się z większą satysfakcją i namiętnością
Badania podłużne na nowożeńcach sugerują, że traktowanie intymności małżeńskiej jako czegoś „świętego” wiąże się z wyższą satysfakcją seksualną, większą namiętnością i lepszym dobrostanem małżeńskim. Efekt nie sprowadzał się tylko do częstotliwości współżycia: ważne były też otwarta komunikacja, bliskość emocjonalna i uważność w relacji. W części analiz taki wymiar wyjaśniał do 12% zróżnicowania satysfakcji seksualnej. Wyniki dotyczą głównie par religijnych i nie muszą przekładać się na wszystkich.
psypost.org
Pojedyncza dawka estrów ketonowych obniżyła głód alkoholowy średnio o 34%
W badaniu osoby z zaburzeniem używania alkoholu dostały pojedynczą dawkę estru ketonowego (R)-3-hydroxybutyl (R)-3-hydroxybutyrate. Po podaniu zgłaszały średnio o 34% mniejszy głód alkoholowy. Skanowanie mózgu pokazało też 17% spadek metabolizmu glukozy w kilku obszarach, co sugeruje przejście na wykorzystanie ketonów jako paliwa. To obiecujący, ale wstępny wynik: potrzeba większych badań klinicznych, by ocenić trwałość efektu i realną przydatność w leczeniu AUD.
psypost.org
Związki z osobami narcystycznymi nie psują się szybciej, niż wynikało z popularnych teorii
Badanie z Journal of Personality podważa prosty schemat „miodowy miesiąc, potem szybki crash”. U partnerów o cechach narcystycznych, zwłaszcza narcystycznej rywalizacji, ogólny poziom satysfakcji w związku był niższy, ale tempo spadku satysfakcji w czasie nie było większe niż w innych parach. Autorzy wnioskują, że szkody mogą narastać stopniowo i nierówno, a nie przez gwałtowny rozpad relacji. To ważne rozróżnienie dla terapii i oceny ryzyka w związkach.
psypost.org
Stosunek obwodu talii do wzrostu przewiduje nadciśnienie lepiej niż BMI
Badanie pokazuje, że WHtR, czyli obwód talii podzielony przez wzrost, lepiej wychwytuje ryzyko nadciśnienia niż BMI. U osób z wysokim WHtR ryzyko podwyższonego ciśnienia było o 50% wyższe, a rozpoznanego nadciśnienia o 82% wyższe. Metoda lepiej oddaje otyłość brzuszną i ilość tłuszczu trzewnego, które silniej wiążą się z problemami sercowo-naczyniowymi niż sama masa ciała. Praktyczna zasada bywa prosta: talia powinna być mniejsza niż połowa wzrostu.
uef.fi
Badanie krwi z markerem p-tau217 może przewidywać rozwój Alzheimera na lata przed objawami
Coraz więcej badań wskazuje, że biomarker p-tau217 we krwi może sygnalizować ryzyko choroby Alzheimera długo przed objawami i zmianami widocznymi w badaniach obrazowych. W przytoczonych analizach podwyższony poziom wiązał się z przyszłą demencją nawet do 25 lat wcześniej, a inne modele pozwalały szacować czas do wystąpienia objawów z dokładnością około 3–4 lat. To może pomóc w doborze uczestników do badań profilaktycznych, ale test nie jest jeszcze zalecany do rutynowego screeningu zdrowych osób.
massgeneralbrigham.org
Nietoperze wampiry w Meksyku mogą mieć kontakt z jeleniami zakażonymi CWD
Autorzy pracy ostrzegają, że nietoperze wampiry (Desmodus rotundus), które żywią się krwią, mogą żerować na jeleniach z chroniczną chorobą wyniszczającą (CWD), czyli chorobą prionową. Teoretycznie otwiera to drogę do przenoszenia materiału zakaźnego przez rany i do kontaktu z innymi gatunkami, w tym bydłem. Na razie to scenariusz ryzyka, a nie potwierdzony łańcuch transmisji: brak bezpośredniego dowodu, że nietoperze się zakażają i dalej rozsiewają CWD.
cidrap.umn.edu
Rozbudowa autostrad może odpowiadać za 70–88% nasilenia miejskiej wyspy ciepła
Badacze z Northeastern University przeanalizowali 11 dużych projektów drogowych w rejonie Zatoki San Francisco i stwierdzili mierzalny wzrost temperatur związany z poszerzaniem autostrad. W badanych miejscach inwestycje miały odpowiadać za 70–88% nasilenia lokalnego efektu miejskiej wyspy ciepła. Mechanizm jest prosty: asfalt i beton magazynują ciepło, a zabudowa ogranicza przewietrzanie. Proponowane środki łagodzące to pasy zieleni oraz „cool pavements”, które mogą obniżać temperaturę nawierzchni o 10–16°F.
news.northeastern.edu
W Oregonie znaleziono najstarszy znany dowód szytej odzieży: fragmenty sprzed 12,6–12 tys. lat
W jaskiniach w Oregonie odkryto fragmenty odzieży z jeleniej skóry datowane na ok. 12 600–12 000 lat temu. Skóry były zszywane sznurami z włókien roślinnych i sierści, co wskazuje na dopasowane ubrania dające lepszą izolację niż luźno drapowane okrycia. To wyjątkowo rzadkie znalezisko, bo tekstylia i skóry zwykle źle się zachowują w zapisie archeologicznym. Odkrycie pokazuje, że mieszkańcy Ameryki Północnej już wtedy stosowali złożone techniki szycia.
refractor.io
Cieplejsze wiosny przyspieszają wykluwanie pszczół i os, uszczuplając ich zapasy energii
W badaniu ponad 15 tys. dzikich pszczół i os ze 160 stanowisk w Bawarii stwierdzono, że wyższe temperatury wiosną przyspieszają wyjście z diapauzy u wszystkich pięciu badanych gatunków. To oznacza szybsze zużywanie rezerw tłuszczu. U gatunków letnich masa ciała spadała nawet o 34%, szczególnie u samic z chłodniejszych regionów. Autorzy wskazują, że może to pogarszać przeżywalność i rozród oraz rozstrajać zgranie owadów z dostępnością pokarmu.
besjournals.onlinelibrary.wiley.com
Co najmniej 18% płetwali szarych wpływających do Zatoki San Francisco tam ginie
Analiza 114 zidentyfikowanych płetwali szarych, które wpłynęły do Zatoki San Francisco w latach 2018–2025, wykazała śmiertelność na poziomie co najmniej 18%. Wśród lokalnie znalezionych padłych wielorybów najczęstszą przyczyną były kolizje ze statkami, a istotnym tłem także niedożywienie związane ze zmianami klimatu i niedoborem pokarmu na zwykłych trasach migracji. Naukowcy sugerują ograniczenia prędkości i korekty tras żeglugowych w rejonie Golden Gate.
sfgate.com
Mózg używa podobnego kodu neuronowego do widzenia obiektów i ich wyobrażania
Badacze z Cedars-Sinai i Caltech rejestrowali aktywność pojedynczych neuronów w brzusznej korze skroniowej u pacjentów z padaczką. Około 80% neuronów reagujących na obraz kodowało obiekty w rozproszony sposób podczas patrzenia na zdjęcia. Gdy pacjenci zamykali oczy i wyobrażali sobie te same obiekty, około 40% tych neuronów aktywowało się ponownie z podobną siłą. To mocny dowód, że wyobraźnia korzysta z części tych samych ścieżek co percepcja.
npr.org
Sztuczne światło nocą wzrosło globalnie o 16% od 2014 r., ale planeta „migocze” nierówno
Analiza danych satelitarnych z lat 2014–2022 pokazała, że nocna jasność Ziemi netto wzrosła o 16%. Najmocniej jaśniały kraje rozwijające się, m.in. Chiny, Indie i część Afryki, podczas gdy w Europie pojawiło się wyraźne ściemnienie, np. we Francji o 33%, częściowo wiązane z polityką energetyczną. Autorzy podkreślają, że to i tak może być niedoszacowanie, bo używane sensory słabo widzą niebieskie światło nowoczesnych LED-ów, które silnie wpływa na zanieczyszczenie światłem.
nature.com