2026-04-14
0:00 / 0:00

NASA chce wydać 20 mld dolarów na bazę przy południowym biegunie Księżyca

NASA pokazała 7-letni plan budowy bazy księżycowej w rejonie południowego bieguna. Projekt ma obejmować habitaty, ciśnieniowe łaziki, zasilanie jądrowe i słoneczne, sieć łączności, księżycowy GPS oraz roboty przygotowujące teren. Całość ma być realizowana etapami z partnerami komercyjnymi i międzynarodowymi, a docelowo umożliwić półstałą obecność astronautów i dwa lądowania rocznie od 2028 r.

cbsnews.com

Nowy lek na raka trzustki wydłużył przeżycie w badaniu fazy 3

Revolution Medicines podało, że daraxonrasib w badaniu fazy 3 wydłużył medianę przeżycia chorych na raka trzustki do 13,2 miesiąca wobec 6,7 miesiąca przy standardowej chemioterapii. Firma mówi też o 60% niższym ryzyku zgonu i spełnieniu wszystkich głównych punktów końcowych. Spółka planuje złożyć wyniki do FDA i innych regulatorów.

cnbc.com

Claude Mythos wypada najmocniej w teście cyberzdolności brytyjskiego AISI

Post pokazuje wykres z oceny modeli AI pod kątem wykonywania kolejnych kroków złożonego scenariusza cyberataku. Na grafice najwyżej wypada Mythos Preview, wyprzedzając m.in. Claude Opus 4.6, GPT-5.4 i Claude Sonnet. Test śledzi postęp od rozpoznania po pełne przejęcie sieci, a wynik sugeruje, że wraz z większym budżetem tokenów niektóre modele stają się wyraźnie skuteczniejsze w zadaniach ofensywnych.

aisi.gov.uk

Chińska firma pokazała nową robotyczną dłoń

Post dotyczy prezentacji nowej robotycznej dłoni od chińskiej firmy technologicznej. Materiał wideo sugeruje nacisk na sprawność chwytu i precyzyjne ruchy ręki, czyli kluczowe elementy dla humanoidów i robotów pracujących obok ludzi. W samym poście nie ma jednak specyfikacji technicznej ani informacji o wdrożeniu.

v.redd.it · youtu.be

Chiny szykują półmaraton humanoidów: ponad 70 zespołów, wiele robotów z autonomią

Do drugiej edycji półmaratonu humanoidalnych robotów w Chinach ma stanąć ponad 70 zespołów. Prawie połowa konstrukcji ma korzystać z autonomicznej nawigacji. To duży skok względem pierwszej edycji, gdy metę osiągnęło tylko 6 z 21 startujących robotów. Wydarzenie pokazuje szybki postęp w mobilności i samodzielnym poruszaniu się humanoidów poza laboratorium.

v.redd.it · euronews.com

Drony i roboty lądowe miały przejąć pozycje bez udziału żołnierzy

Post pokazuje materiał opisany jako pierwszy przypadek w wojnie, gdy drony i naziemne systemy robotyczne zajęły pozycje przeciwnika bez wysłania ani jednego żołnierza. To mocny sygnał, jak szybko automatyzacja wchodzi do działań bojowych. W poście brakuje jednak szczegółów o miejscu, stronach konfliktu i skali operacji.

v.redd.it

MIT Technology Review zebrał stan AI w serii wykresów

Post odsyła do zestawu wykresów pokazujących obecny stan AI. To przekrojowe spojrzenie na tempo rozwoju, adopcję i pozycję modeli oraz firm. Sam wpis nie podaje konkretnych liczb z artykułu, ale sugeruje materiał porządkujący najważniejsze trendy i porównania w branży.

reddit.com · technologyreview.com

Mitrix Bio zakończyło wstępny test bezpieczeństwa przeszczepu mitochondriów u 2 seniorów

Mitrix Bio podało, że we wstępnym badaniu fazy 1 u dwóch starszych pacjentów nie zaobserwowano działań niepożądanych po przeszczepie mitochondriów. Firma uruchamia też małą sieć klinik oferujących eksperymentalną terapię w ramach Right to Try. Metoda polega na hodowli mitochondriów z własnych komórek pacjenta i podaniu ich z powrotem, by poprawić produkcję energii w komórkach. Szersze testy skuteczności mają ruszyć w połowie 2026 r.

longevity.technology

Sceptycyzm wobec AI jest porównywany do niedowierzania wobec internetu w latach 90.

Materiał stawia tezę, że dzisiejsze argumenty przeciw AI brzmią podobnie do krytyki internetu sprzed dekad: że to moda, zabawka bez praktycznych zastosowań albo zbyt ryzykowna technologia. W skrócie chodzi o to, że wczesna niedoskonałość nowych narzędzi może przysłaniać ich długoterminowy wpływ na biznes i codzienne życie.

youtube.com

Symulacja Terra Lingua pokazuje, co się dzieje, gdy agenci AI mogą umrzeć

W opisie filmu streszczono eksperyment Terra Lingua: 20 agentów AI działało w środowisku z ograniczonym jedzeniem, kosztem reprodukcji i możliwością śmierci po wyczerpaniu energii lub upływie czasu. Bez narzuconej współpracy agenci sami tworzyli instytucje, manifesty, konflikty i strategie dominacji. Ciekawy wniosek: dłuższa pamięć pogarszała wyniki kolonii, a większa kreatywność zwiększała liczbę artefaktów, ale przyspieszała wymarcie.

youtube.com

Raport Demokratów: krypto-imperium rodziny Trumpa może otworzyć drogę do zarabiania na urzędzie

Raport Demokratów z komisji sądownictwa Izby Reprezentantów zarzuca Donaldowi Trumpowi i jego rodzinie budowę wartego do 11,6 mld dolarów imperium krypto. Dokument wskazuje m.in. na World Liberty Financial i memecoina $TRUMP, ponad 800 mln dolarów sprzedaży w 2025 roku oraz możliwe konflikty interesów, zagraniczne wpływy i układ „pay-to-play”. Autorzy wzywają Kongres do zaostrzenia zasad etycznych i przepisów dot. konfliktu interesów.

apnews.com

Strategy kupiło Bitcoina za 1 mld dolarów. Spółka ma już 780 897 BTC

Strategy dokupiło 13 927 BTC za ok. 1 mld dolarów po średniej cenie 71 902 dolarów za monetę. Łączne zasoby firmy wzrosły do 780 897 BTC, kupionych łącznie za ok. 59,02 mld dolarów przy średnim koszcie 75 577 dolarów. Zakup sfinansowano emisją akcji uprzywilejowanych STRC w programie ATM. Michael Saylor podał też wskaźnik BTC Yield na poziomie 5,6% od początku 2026 roku.

beincrypto.com

Haker „wybił” 1 mld fałszywych DOT przez most Hyperbridge, ale wypłacił tylko ok. 237 tys. dolarów

Atak dotknął zewnętrzny most Hyperbridge łączący Ethereum z Polkadot. Napastnik sfałszował dowody wiadomości między łańcuchami, przejął kontrolę nad kontraktem bridged DOT i wyemitował 1 mld fałszywych tokenów o nominalnej wartości ok. 1,1 mld dolarów. Całość została od razu zrzucona do puli płynności, co wyzerowało cenę i dało zysk tylko 108,2 ETH, czyli ok. 237 tys. dolarów. Natywna sieć Polkadot nie została naruszona.

decrypt.co

FBI: Amerykanie stracili 11,4 mld dolarów na oszustwach krypto w 2025 roku

Według raportu IC3 od FBI straty Amerykanów w oszustwach związanych z kryptowalutami sięgnęły w 2025 roku ok. 11,4 mld dolarów. Największą kategorią były fałszywe inwestycje krypto warte 7,2 mld dolarów. Poszkodowanych było ponad 181 tys. osób, a najmocniej ucierpiała grupa 60+, która straciła 4,4 mld dolarów. Kalifornia odpowiadała za ok. 2,1 mld dolarów strat. FBI podkreśla też, że akcja Operation Level Up pomogła ochronić ponad 500 mln dolarów.

ourcryptotalk.com

Stablecoiny przetworzyły 28 bln dolarów rocznie, więcej niż Visa i Mastercard razem

Według podanego zestawienia stablecoiny obsłużyły 28 bln dolarów wolumenu transakcji w skali roku, czyli więcej niż łącznie Visa i Mastercard. Za wzrostem mają stać adopcja instytucjonalna, rozwój DeFi i użycie w krajach rozwijających się. W tekście pojawia się też teza, że nowe regulacje, w tym amerykański GENIUS Act, mogą ułatwić emisję stablecoinów przez banki i przyspieszyć konkurencję z tradycyjnymi sieciami płatniczymi.

stablecoinbrief.substack.com

Kraken pod presją szantażystów po incydencie z danymi. Giełda twierdzi, że środki klientów są bezpieczne

Kraken ujawnił dwa incydenty związane z nieautoryzowanym dostępem po stronie pracowników wsparcia. Sprawa mogła dotyczyć danych ok. 2 tys. kont, czyli ok. 0,02% bazy użytkowników. Giełda podkreśla, że nie doszło do włamania do systemów, a środki klientów nie były zagrożone. Po ujawnieniu sprawy grupa przestępcza próbowała wymusić okup groźbą publikacji materiałów, ale Kraken odmówił zapłaty i współpracuje z organami ścigania.

coindesk.com

Najlepszy tydzień od stycznia dla funduszy krypto: napłynęło 1,1 mld dolarów

Produkty inwestycyjne oparte na kryptowalutach przyciągnęły w ostatnim tygodniu 1,1 mld dolarów nowego kapitału, co ma być najlepszym wynikiem od początku stycznia 2026. Najwięcej zebrał Bitcoin: 871 mln dolarów, a Ethereum dołożyło 196,5 mln dolarów. USA odpowiadały za 1,06 mld dolarów, czyli ok. 95% światowych napływów. Wolumen obrotu wzrósł do 21 mld dolarów, a aktywa pod zarządzaniem odbiły do 144,6 mld dolarów.

cryptobriefing.com

WLFI pożyczyło 75 mln dolarów w stablecoinach pod zastaw własnego tokena

World Liberty Financial, projekt powiązany z rodziną Trumpów, zdeponował 3 mld tokenów WLFI jako zabezpieczenie na platformie Dolomite i pożyczył pod nie 75 mln dolarów w stablecoinach. Dodatkowe kontrowersje budzi fakt, że współzałożycielem Dolomite jest doradca techniczny WLFI Cory Caplan. Krytycy wskazują na ryzyko konfliktu interesów i presji na kurs tokena, który według opisu spadł już o ponad 50% od odblokowań w 2025 roku.

peakd.com

Teza o irańskiej infrastrukturze prania pieniędzy przez krypto wraca z nazwiskiem Zanjaniego

Wpis przedstawia tezę, że Babak Morteza Zanjani, wcześniej skazany w Iranie za defraudację miliardów z państwowej spółki naftowej, miał zostać zwolniony, by budować infrastrukturę krypto używaną do prania wpływów z systemu opłat w rejonie Cieśniny Ormuz. Autor opisuje schemat obejmujący siedem jurysdykcji, trzy blockchainy i dwie waluty fiducjarne, z niemal zerową możliwością zatrzymania przepływu po pierwszej płatności w BTC.

substack.com

Badanie z USA: fluor w wodzie pitnej nie obniża IQ ani funkcji mózgu

Długoterminowe badanie opublikowane w 2026 r. w Science Advances nie wykazało szkód dla rozwoju mózgu przy typowym poziomie fluoru w wodzie w USA, czyli ok. 0,7 mg/L. U dzieci odnotowano nawet nieco lepsze wyniki w matematyce, czytaniu i słownictwie w wieku szkolnym, a u dorosłych nie stwierdzono pogorszenia funkcji poznawczych. To ważne, bo wcześniejsze obawy dotyczyły zwykle wyższych stężeń, często powyżej 1,5 mg/L.

nbcnews.com

Nowe cząsteczki ENDOtollins mogą precyzyjniej leczyć toczeń i RZS

Naukowcy ze Scripps Research opisali związki nazwane ENDOtollins, które tłumią szkodliwy stan zapalny w chorobach autoimmunologicznych, takich jak toczeń i reumatoidalne zapalenie stawów. Działają przez przerwanie współpracy białek Munc13-4 i syntaxin 7 w komórkach odpornościowych. To bardziej celowane podejście niż szeroka immunosupresja, więc może dawać mniej działań ubocznych i nie osłabiać tak mocno obrony przed infekcjami. Na razie to etap badań przedklinicznych.

scitechdaily.com

Coraz więcej Amerykanów wierzy w zdrowotne obietnice branży mięsnej

Materiał zwraca uwagę, że marketing mięsa coraz częściej przedstawia je jako wybór prozdrowotny, mimo że wysokie spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa wiąże się z większym ryzykiem chorób serca, cukrzycy typu 2 i raka jelita grubego. W tekście podano, że spożycie mięsa w USA na osobę niemal podwoiło się w ostatnim stuleciu. Praktyczny wniosek: warto odróżniać hasła reklamowe, jak „bez antybiotyków”, od realnego wpływu diety na zdrowie.

nbcnews.com

Texas bada, czy ubrania Lululemon zawierają PFAS, czyli „wieczne chemikalia”

Prokurator generalny Teksasu wszczął postępowanie wobec Lululemon, by sprawdzić, czy marka sprzedaje odzież z PFAS bez jasnej informacji dla klientów. PFAS to trwałe związki chemiczne używane m.in. dla odporności na plamy i wodę. Są badane pod kątem związku z nowotworami i osłabieniem odporności. Dla konsumentów to ważne zwłaszcza przy odzieży noszonej blisko skóry i używanej podczas wysiłku, gdy rośnie kontakt z potem i ciepłem.

bloomberg.com

Małe rozmowy są przyjemniejsze, niż przewidujemy — pokazuje 9 eksperymentów

Badanie opublikowane 13 kwietnia 2026 r. w Journal of Personality and Social Psychology pokazuje, że ludzie zaniżają, jak dobrze będą się czuć po zwykłej krótkiej rozmowie. W 9 eksperymentach z udziałem ok. 1800 osób z USA, Francji i Singapuru nawet tematy uznawane za nudne okazywały się bardziej interesujące niż oczekiwano. To ważne dla zdrowia psychicznego: krótkie kontakty społeczne mogą zmniejszać poczucie samotności i poprawiać nastrój.

time.com

Medicare testuje AI przy zgodach na leczenie. Pojawiają się obawy o opóźnienia

W styczniu 2026 r. Medicare uruchomił pilotaż WISeR w 6 stanach: New Jersey, Ohio, Oklahoma, Teksasie, Arizonie i Waszyngtonie. Program używa AI oraz nadzoru klinicznego do weryfikacji części świadczeń przed ich zatwierdzeniem. Celem jest ograniczenie nadużyć i zbędnych kosztów, ale krytycy obawiają się, że algorytmy mogą opóźniać potrzebne leczenie i osłabiać znaczenie decyzji lekarza prowadzącego, zwłaszcza u osób starszych z chorobami przewlekłymi.

palmbeachpost.com

USA zmienia zasady panelu doradzającego CDC w sprawie szczepień

Administracja USA zaktualizowała 9 kwietnia 2026 r. zasady doboru członków ACIP, czyli panelu doradzającego CDC w sprawie szczepień. Poszerzono kryteria m.in. o toksykologię, neurorozwój dzieci i temat urazów poszczepiennych. Zmiana ma znaczenie praktyczne, bo rekomendacje ACIP wpływają na kalendarze szczepień i wymagania szkolne. Krytycy obawiają się większego wpływu osób sceptycznych wobec szczepień na decyzje zdrowia publicznego.

pbs.org

W Kanadzie rośnie „luka płodności”: wiele kobiet ma mniej dzieci, niż planowało

Kanadyjska „fertility gap” to różnica między liczbą dzieci, które kobiety chciałyby mieć, a liczbą dzieci, które rzeczywiście mają. W latach 2023–2024 współczynnik dzietności spadł tam do ok. 1,25–1,26 dziecka na kobietę. W tekście wskazano m.in. późniejsze macierzyństwo, koszty życia, dłuższą edukację i brak odpowiedniego partnera. Z perspektywy zdrowia ważny jest wiek: średni wiek matki wzrósł do 31,8 roku, co może utrudniać zajście w ciążę.

ctvnews.ca

Duńskie i szwedzkie badania nie potwierdzają związku Tylenolu w ciąży z autyzmem

Duńskie badanie oraz duża analiza kohortowa ze Szwecji oparta na danych ponad 2,4 mln dzieci nie wykazały, by paracetamol stosowany w ciąży zwiększał ryzyko autyzmu, ADHD lub niepełnosprawności intelektualnej. Kluczowe były analizy rodzeństw, które ograniczają wpływ genetyki i środowiska rodzinnego. Wskaźniki ryzyka były bliskie 1,0, co sugeruje, że wcześniejsze alarmy mogły wynikać głównie z czynników rodzinnych, a nie z działania leku.

reuters.com

Leki przeciwbólowe osłabiły reakcję bólową homarców, wzmacniając argument, że skorupiaki czują ból

Badacze z University of Gothenburg poddawali homarce norweskie bolesnym bodźcom elektrycznym i mierzyli charakterystyczną reakcję ucieczki: gwałtowne zgięcie ogona. Po podaniu aspiryny w zastrzyku lub lidokainy w wodzie reakcja wyraźnie słabła albo zanikała. To ważne, bo jeśli środki przeciwbólowe zmieniają zachowanie po bodźcu szkodliwym, wzmacnia to tezę, że u skorupiaków chodzi o coś więcej niż prosty odruch. Wyniki wspierają prace nad bardziej humanitarnym ubojem, np. ogłuszaniem elektrycznym.

eurekalert.org

Dieta roślinna dobrej jakości wiąże się z niższym ryzykiem demencji, nawet po 50. roku życia

Badania opisane w Neurology wskazują, że dieta oparta na pełnych ziarnach, warzywach, owocach i orzechach wiąże się z lepszą ochroną funkcji poznawczych. W jednym z analizowanych badań ryzyko demencji było niższe o 7%, a metaanaliza 7 badań z udziałem ponad 221 tys. osób wskazała na 26% niższe ryzyko zaburzeń poznawczych i demencji przy większym przestrzeganiu takiej diety. Ważny detal: korzyści obserwowano także u osób, które poprawiły sposób jedzenia dopiero w późnych latach 50. i 60.

cnn.com

Kapusta, jarmuż i brokuły mogą pomagać wydobywać tal z zanieczyszczonej gleby

Naukowcy z University of Queensland pokazali, że warzywa z rodziny kapustowatych, m.in. jarmuż, kapusta, brokuły i kalafior, mogą działać jako hiperakumulatory talu. Rośliny pobierają ten toksyczny, ale cenny metal z gleby i odkładają go w częściach nadziemnych. Analizy rentgenowskie wykazały u jarmużu kryształy chlorku talu wzdłuż nerwów liści. To może być użyteczne w fitowydobyciu: jednoczesnym oczyszczaniu skażonych terenów i odzyskiwaniu metalu do zastosowań m.in. w półprzewodnikach i optyce.

news.uq.edu.au

Zatrucia kratomem w USA wzrosły 12-krotnie; eksperci wskazują na silne syntetyczne wersje

Liczba zgłoszeń do amerykańskich centrów zatruć związanych z kratomem wzrosła z 258 w 2015 r. do 3434 w 2025 r., czyli o ok. 1200%. Eksperci wiążą ten skok głównie z mocnymi produktami syntetycznymi, zwłaszcza z wysoką zawartością 7-hydroksymitragyniny. Hospitalizacje też mocno wzrosły, a najcięższe przypadki dotyczyły częściej ekspozycji łączonych z alkoholem, lekami lub narkotykami. Wniosek nie jest prosty: badacze ostrzegają przed ryzykiem, ale też przed prostymi zakazami, które mogą wypchnąć rynek do jeszcze gorszych produktów.

theguardian.com

Pacjent z Oslo w remisji HIV po przeszczepie komórek macierzystych od brata z mutacją CCR5Δ32

58-letni mężczyzna żyjący z HIV od 14 lat osiągnął remisję po allogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych z powodu zespołu mielodysplastycznego. Dawcą był jego brat, zgodny w HLA i mający mutację CCR5Δ32/Δ32, która utrudnia HIV wnikanie do komórek. Po 48 miesiącach od przeszczepu i 2 latach bez terapii antyretrowirusowej nie wykryto wirusa zdolnego do namnażania ani nienaruszonego DNA HIV we krwi i tkankach jelita. To bardzo rzadki przypadek i metoda nie nadaje się do rutynowego leczenia HIV.

sciencealert.com

Nowa biodegradowalna płukanka usuwa z jabłek 86–96% pestycydów i spowalnia psucie owoców

Zespół z University of British Columbia opracował płukankę z nanocząstek skrobi, żelaza i kwasu taninowego. W testach na jabłkach usuwała 86–96% pozostałości pestycydów, wyraźnie lepiej niż woda z kranu, soda oczyszczona czy sama skrobia. Po myciu zostaje jadalna powłoka, która ogranicza brązowienie, utratę wilgoci i rozwój bakterii. W przypadku winogron świeżość w temperaturze pokojowej wydłużyła się do 15 dni. Szacowany koszt komercyjny to ok. 3 centy na jabłko.

news.ubc.ca

Test 21 modeli AI: trafiają w diagnozę końcową, ale słabo radzą sobie z rozumowaniem klinicznym

Badacze z Mass General Brigham sprawdzili 21 dużych modeli językowych, w tym ChatGPT, Claude, Gemini i Grok, na 29 rzeczywistych przypadkach klinicznych. Modele często trafiały w końcową diagnozę, gdy miały komplet danych, osiągając ponad 90% poprawnych odpowiedzi. Problem pojawiał się wcześniej: w ponad 80% przypadków nie budowały właściwej listy rozpoznań różnicowych i gorzej planowały kolejne kroki diagnostyczne. Wniosek: AI może wspierać lekarza, ale nie nadaje się jeszcze do samodzielnego użycia przy niepełnych danych.

massgeneralbrigham.org

Prognoza dla Kanady na 2026: 254,1 tys. nowych nowotworów i 87,9 tys. zgonów

Nowa analiza opublikowana w Canadian Medical Association Journal szacuje, że w 2026 r. w Kanadzie pojawi się 254 100 nowych przypadków raka i 87 900 zgonów. Rak płuca pozostaje zarówno najczęściej diagnozowanym nowotworem, jak i główną przyczyną zgonów onkologicznych: odpowiednio 32 900 i 19 200 przypadków. Badanie wskazuje też spadki dla części nowotworów, m.in. raka jelita grubego i białaczek, ale wzrost śmiertelności z powodu raka trzustki. Szacunkowo 42% Kanadyjczyków zachoruje na raka w ciągu życia.

cbc.ca

Słoneczniki nektarowe piją przez ssanie językiem; to nowy mechanizm pobierania płynów u kręgowców

Naukowcy pokazali, że nektarniki nie zlizują nektaru jak kolibry, ale zasysają go samym językiem. W szybkich nagraniach siedmiu gatunków widać, że ptak wkłada język do kwiatu i trzyma go w miejscu, a rowek w kształcie litery V pracuje jak mikropompka, wytwarzając podciśnienie. To tzw. ssanie intralingwalne, czyli generowane przez ruch języka, a nie całej jamy ustnej. To pierwszy znany taki mechanizm u kręgowców i przykład, jak różne linie ewolucyjne rozwiązują ten sam problem odmiennie.

news.berkeley.edu

Roczny pomiar Fitbitów u osób z ChAD: lepszy nastrój sprzyja ruchowi, a intensywniejszy ruch poprawia kolejny dzień

W rocznym badaniu osoby z chorobą afektywną dwubiegunową codziennie raportowały nastrój i nosiły Fitbit. Analiza pokazała zależność dwukierunkową: lepszy nastrój zwykle oznaczał więcej kroków następnego dnia, a większa aktywność wiązała się z lepszym samopoczuciem później. Szczególnie korzystny był bardziej intensywny wysiłek, który poprawiał nastrój kolejnego dnia. To sugeruje, że ruch może być praktycznym elementem stabilizacji objawów, choć nie zastępuje leczenia i wymaga dalszych badań.

nature.com

Base editing może ułatwić użycie CAR-T przeciw guzom litym, takim jak rak płuca czy piersi

Badacze opisują wykorzystanie base editing do modyfikacji komórek CAR-T bez wywoływania pęknięć obu nici DNA, które są typowe dla klasycznego CRISPR-Cas9. To zmniejsza ryzyko uszkodzeń genomu i poprawia kondycję komórek. Technika pozwala wykonywać wiele zmian naraz, np. wyłączać geny utrudniające działanie terapii lub dodawać funkcje zwiększające przenikanie do guza. Wyniki są obiecujące dla modeli przedklinicznych, ale w przypadku guzów litych to wciąż etap rozwoju, a nie gotowa terapia kliniczna.

news.northeastern.edu

Miniaturowa siatkówka z laboratorium wyjaśnia, jak mutacje YAP1 prowadzą do coloboma u dzieci

Zespół z University of Manchester użył organoidów siatkówki, czyli hodowanych w laboratorium modeli rozwijającego się oka, by zbadać rzadką wadę wrodzoną coloboma. Choroba dotyczy ok. 1 na 5000 urodzeń i odpowiada za ok. 10% ślepoty dziecięcej. Badanie pokazało, że znaczenie ma dokładne położenie mutacji w białku YAP1: różne warianty w różnym stopniu zaburzają jego działanie. Osłabiona aktywność YAP1 spowalnia wczesny rozwój komórek siatkówki, co może pomóc lepiej interpretować wyniki testów genetycznych u pacjentów.

manchester.ac.uk

Ważki niezależnie wyewoluowały czułość na głęboką czerwień jak ssaki; opsyna widzi 720 nm

Naukowcy z Osaka Metropolitan University odkryli u ważek opsynę czułą na światło o długości 720 nm, czyli poza zakresem ludzkiego wzroku. Co ciekawe, używa ona tego samego mechanizmu molekularnego co czerwone opsyny ssaków: zmiany S292A. To rzadki przykład ewolucji równoległej u bardzo odległych grup zwierząt. Badacze stworzyli też zmodyfikowaną wersję białka o jeszcze większej czułości w bliskiej podczerwieni, co może być przydatne w optogenetyce, np. do aktywacji komórek głębiej w tkankach.

eurekalert.org

Badanie o Dalitach: media społecznościowe mogą wzmacniać kastowe wykluczenie zamiast je osłabiać

Badanie opisuje trzy mechanizmy, przez które platformy społecznościowe utrwalają nierówności wobec Dalitów w Indiach: niewidoczność algorytmiczną, nieskuteczne procedury bezpieczeństwa i wycofywanie się użytkowników z debaty po doświadczeniu przemocy. Autorzy przywołują dane, według których 93% zgłoszonej do Facebooka mowy nienawiści o podłożu kastowym w 2019 r. nie doczekało się reakcji. Jednocześnie praca pokazuje strategie oporu: alternatywne archiwa cyfrowe, własne przestrzenie publiczne i aktywizm dokumentujący historie marginalizowanych grup.

journals.sagepub.com

Nowy model Parkinsona tłumaczy objawy ruchem „błędów transmisji kodu ruchowego” w mózgu

Artykuł proponuje model obliczeniowy, w którym spowolnienie ruchów, sztywność i drżenie w chorobie Parkinsona wynikają z błędnego przekazywania „kodu ruchowego” w obwodzie jąder podstawy, wzgórza i kory. Utrata dopaminy ma osłabiać sygnał sterujący ruchem, nasilać oscylacje beta 11–35 Hz i pogarszać skalowanie ruchu. To nie jest nowe badanie leku ani test kliniczny, ale próba uporządkowania znanych mechanizmów w jedną teorię, która może pomóc w lepszym modelowaniu choroby.

royalsocietypublishing.org

Nowe memrystory z grafenem działają do 700°C, wytrzymując ponad miliard cykli

Badacze stworzyli memrystory z układem grafen/HfOx/wolfram, które zachowują sprawność nawet przy 700°C. Urządzenia osiągnęły stosunek prądu ON/OFF powyżej 10^3, retencję danych ponad 50 godzin i trwałość ponad 10^9 cykli. Kluczowy okazał się interfejs z grafenu: ogranicza dyfuzję wolframu, która w klasycznych strukturach z platyną prowadzi do awarii w wysokiej temperaturze. To ważne dla pamięci nieulotnych do elektroniki pracującej w skrajnych warunkach, np. w przemyśle czy systemach obliczeń wysokotemperaturowych.

science.org

Rosja uznała Węgry za „nieprzyjazne” po zwycięstwie Pétera Magyara

Po wygranej partii Tisza w wyborach parlamentarnych na Węgrzech Rosja dopisała ten kraj do listy „państw nieprzyjaznych”. Tisza zdobyła 138 z 199 mandatów, kończąc 16 lat rządów Viktora Orbána, który często hamował unijną pomoc dla Ukrainy. Kreml wskazał na poparcie Budapesztu dla sankcji antyrosyjskich i zapowiedział chłodne relacje z nowym rządem. To może oznaczać zmianę pozycji Węgier w UE i NATO, ważną także dla regionu Europy Środkowej.

newsukraine.rbc.ua

Nowy premier Węgier nie zablokuje unijnej pożyczki 90 mld euro dla Ukrainy

Péter Magyar zapowiedział, że jego rząd nie będzie blokował unijnej pożyczki 90 mld euro dla Kijowa. Węgry mają jednak same nie dokładać się do programu, tłumacząc to trudną sytuacją finansową i walką o odblokowanie własnych funduszy z UE. To wyraźna zmiana względem polityki Viktora Orbána, który wielokrotnie opóźniał decyzje pomocowe dla Ukrainy. Dla UE oznacza to mniejsze ryzyko kolejnych wet w kluczowych sprawach związanych z wojną.

bloomberg.com

Japonia zacieśnia kontakty z NATO, bo słabnie wiara w gwarancje USA

Tokio gości ok. 30 ambasadorów państw NATO, by rozmawiać o Chinach, wojnie Rosji z Ukrainą i bezpieczeństwie w Indo-Pacyfiku. Według opisu sprawa pokazuje rosnące w Japonii obawy, że USA pod rządami Donalda Trumpa mogą być mniej przewidywalnym gwarantem bezpieczeństwa. Japonia ma już stałą misję przy NATO w Brukseli i rozwija współpracę także z Australią, Koreą Południową i Nową Zelandią. To sygnał dalszego łączenia bezpieczeństwa Europy i Azji.

amp.scmp.com

Liberałowie Marka Carneya zdobyli większość w Kanadzie po wyborach uzupełniających

Partia Liberalna premiera Marka Carneya uzyskała większość w Izbie Gmin dzięki zwycięstwom w kluczowych wyborach uzupełniających, m.in. w Toronto. To daje rządowi możliwość samodzielnego przepychania ustaw bez wsparcia opozycji. Carney zapowiada rozwój eksportu energii, inwestycje w porty i infrastrukturę, większe wydatki obronne oraz dywersyfikację handlu z dala od USA. Dla Europy to ważne o tyle, że Kanada może mocniej postawić na współpracę z partnerami spoza rynku amerykańskiego.

reuters.com

Péter Magyar żąda odejścia ludzi Orbána i szybkiego przekazania władzy

Po wyborczym zwycięstwie lider Tiszy zażądał rezygnacji urzędników mianowanych przez Viktora Orbána, nazywając ich „marionetkami”. Zapowiedział rozmontowanie dotychczasowego systemu władzy, odbudowę kontroli i równowagi instytucji oraz szybkie zwołanie parlamentu, by przejęcie rządów nastąpiło do 5 maja. Zadeklarował też kurs proeuropejski, wizytę w Brukseli po zamrożone fundusze UE i utrzymanie silnej pozycji Węgier w NATO.

euronews.com

Iran wykonał co najmniej 1639 egzekucji w 2025 roku, najwięcej od 1989

Według wspólnego raportu organizacji Iran Human Rights i ECPM w 2025 roku w Iranie wykonano co najmniej 1639 egzekucji, o 68% więcej niż rok wcześniej. Wśród ofiar było 48 kobiet, a niemal połowa egzekucji dotyczyła spraw narkotykowych; liczba publicznych powieszeń wzrosła do 11. Autorzy raportu twierdzą, że to konserwatywne minimum i wiążą wzrost z nasileniem represji po protestach. Temat ma znaczenie także dla Europy, bo organizacje chcą, by kara śmierci była elementem rozmów Zachodu z Teheranem.

france24.com

Kolumbia dopuści eutanazję hipopotamów Escobara, by zatrzymać inwazyjne stado

Kolumbia zgodziła się na usypianie części populacji hipopotamów pochodzących od czterech zwierząt sprowadzonych niegdyś przez Pablo Escobara. Dziś jest ich ok. 160, a bez interwencji może być 500 do 2030 roku i 1000 do 2035. Zwierzęta zagrażają lokalnym ekosystemom, m.in. manatowi i żółwiom rzecznym, oraz mogą być niebezpieczne dla ludzi. Władze uznały, że sterylizacja, relokacja i zamykanie stad są zbyt drogie lub nieskuteczne.

english.elpais.com

Kanadyjska NDP chce zakazu „algorytmicznych cen” opartych na danych o kliencie

Lider NDP Avi Lewis wezwał rząd Marka Carneya do zakazu tzw. algorithmic pricing, czyli ustalania cen na podstawie danych o użytkowniku, takich jak dochód, profil demograficzny czy popyt. Krytycy twierdzą, że to forma dyskryminacji cenowej wspieranej przez AI i śledzenie zachowań klientów. NDP zapowiada wniosek parlamentarny, a sondaż przywołany w opisie wskazuje, że 52% z 1931 ankietowanych Kanadyjczyków popiera zakaz, a 31% chce ostrzejszych regulacji.

globalnews.ca

Ukraina: w marcu Rosja miała rekordowe straty, 96% zadali operatorzy dronów

Według ukraińskich danych w marcu 2026 Rosja straciła 35 351 żołnierzy, o 29% więcej niż w lutym. Kijów twierdzi, że aż 96% tych strat było skutkiem użycia dronów, co ma pokazywać skalę rozbudowy ukraińskiej produkcji bezzałogowców i zmianę sposobu prowadzenia wojny. Doniesienia pochodzą ze strony ukraińskiej, więc wymagają ostrożności, ale dobrze pokazują rosnące znaczenie tanich systemów bezzałogowych na froncie.

aljazeera.com

USA przeprowadziły śmiertelny atak na podejrzaną łódź przemytników na Pacyfiku

Dowództwo Południowe USA poinformowało o uderzeniu na łódź podejrzewaną o przemyt narkotyków na wschodnim Pacyfiku. Zginęły dwie osoby określane przez stronę amerykańską jako „narko-terroryści”. Akcja była częścią operacji Southern Spear przeciw kartelom i według opisu była już drugim takim śmiertelnym atakiem w ciągu kilku dni. Sprawa pokazuje dalszą militaryzację walki USA z przemytem morskim w regionie.

nbcnews.com

Brak newsów na dziś w tej kategorii.