Przegląd badań: pszczoły i inne owady mogą mieć stany zbliżone do subiektywnego doświadczenia
Przegląd z 2025 r. wskazuje, że owady mogą wykazywać emocjopodobne stany, uwagę i stronniczość poznawczą. Autorzy opierają się m.in. na eksperymentach z trzmielami: po stresie gorzej oceniały niejednoznaczne bodźce, a po niespodziewanej nagrodzie reagowały bardziej „optymistycznie”. Opisano też spontaniczną zabawę, np. turlanie drewnianych kulek bez nagrody. To nie dowód pełnej świadomości, ale podważa pogląd, że wymaga ona dużego mózgu.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Wśród elit politycznych USA Demokraci niemal jednomyślni w sprawie klimatu, Republikanie mocno podzieleni
Badanie ponad 3,5 tys. amerykańskich elit politycznych i urzędników pokazało silny podział w podejściu do nauki o klimacie. 96% Demokratów uznało, że naukowcy dostarczają rzetelnej i bezstronnej wiedzy, podczas gdy wśród Republikanów było to 63,7%. Różnice widać też w zaufaniu do instytucji: Narodowe Akademie za „bardzo godne zaufania” uznało 61,2% Demokratów i 22,8% Republikanów. To ważne, bo takie postawy wpływają na decyzje publiczne.
iopscience.iop.org
Trzy nawyki w wieku 2–3 lat przewidują większą aktywność fizyczną nawet 10 lat później
Badanie wskazuje, że aktywna zabawa z rodzicami, mało czasu przed ekranem i odpowiednia ilość snu w wieku niemowlęco-przedszkolnym wiążą się z wyższą aktywnością fizyczną w późniejszym dzieciństwie i nastoletniości. Zależność utrzymała się nawet po uwzględnieniu wcześniejszych różnic rodzinnych i indywidualnych, np. statusu społeczno-ekonomicznego. Wynik sugeruje, że proste codzienne nawyki wcześnie w życiu mogą mieć długofalowe skutki zdrowotne.
eurekalert.org
Emoji w pracy obniżają ocenę kompetencji nadawcy; najmocniej szkodzą te w negatywnych wiadomościach
Badanie University of Ottawa na ponad 200 osobach pokazało, że służbowe wiadomości bez emoji były oceniane jako najbardziej profesjonalne i kompetentne. Emoji zwykle obniżały ocenę nadawcy, a najbardziej szkodziły w negatywnych komunikatach, zwłaszcza gdy znak graficzny nie pasował do tonu tekstu. Kobiety surowiej oceniały negatywne wiadomości z emoji wysłane rzekomo przez kobiety niż analogiczne wiadomości od mężczyzn. W praktyce w pracy najbezpieczniejszy pozostaje prosty tekst.
gizmodo.com
U myszy skutki sukralozy i stewii były widoczne także u potomstwa nawet przez dwa pokolenia
Badanie na myszach wykazało, że sukraloza i stewia zmieniały mikrobiom jelit rodziców, tolerancję glukozy i ekspresję genów związanych z zapaleniem oraz metabolizmem. Część efektów utrzymywała się u potomstwa do drugiego pokolenia; bardziej trwałe zmiany obserwowano po sukralozie. Autorzy podkreślają, że to subtelne wyniki z modelu zwierzęcego, a nie dowód, że słodziki wywołują cukrzycę u ludzi. Potrzebne są badania kliniczne.
frontiersin.org
Duże badanie sugeruje, że szczepienie HPV chroni mężczyzn także przed kilkoma typami nowotworów
Analiza danych ponad 3,4 mln osób w USA porównała ok. 615 tys. zaszczepionych mężczyzn z 2,3 mln niezaszczepionych. U zaszczepionych rzadziej występowały nowotwory związane z HPV, m.in. głowy i szyi, przełyku, odbytu i prącia. Łączna częstość wyniosła 3,4 vs 7,5 przypadku na 100 tys., a dla nowotworów głowy i szyi 2,8 vs 6,3 na 100 tys. To obserwacyjne dane, ale wzmacniają argument za szczepieniem chłopców i młodych mężczyzn.
jamanetwork.com
Analiza 2,4 mln zamówień publicznych w 11 krajach UE: wyższe pensje polityków wiązały się z mniejszą korupcją
Badanie objęło ok. 18 tys. gmin z lat 2006–2020 i wykorzystało progi ludności, przy których płace lokalnych polityków rosły średnio o 15%. Autorzy przeanalizowali ponad 2,4 mln kontraktów publicznych i stwierdzili, że po podwyżkach ryzyko korupcyjne w zamówieniach spadało wyraźnie — o około jedną trzecią do jednego odchylenia standardowego na stosowanych wskaźnikach. To sugeruje, że lepsze wynagrodzenia mogą ograniczać bodźce do nadużyć.
cambridge.org
Samotność może napędzać zakupoholizm online, a rolę pośrednika odgrywa depresja
Badanie pokazuje mechanizm, w którym samotność skłania do zakupów jako sposobu na złagodzenie emocji, a później zakupy stają się też publicznym sygnałem statusu i źródłem społecznej walidacji. Kluczowe jest to, że depresja pośredniczyła w tym związku, wzmacniając ryzyko kompulsywnych zakupów online. Problem może więc nie wynikać tylko z samej dostępności e-commerce, ale także z potrzeb emocjonalnych i pogarszającego się dobrostanu psychicznego.
psypost.org
Karmienie piersią przez co najmniej 3 miesiące wiązano z mniejszym przyrostem masy ciała w późniejszych latach
Według badania z Uniwersytetu w Oslo kobiety karmiące piersią co najmniej 3 miesiące przybierały później średnio o 6,5 kg mniej niż kobiety, które nie karmiły. Chodzi nie tylko o wagę tuż po porodzie, ale o różnice widoczne znacznie później. Autorzy zaznaczają jednak, że efekt może zależeć od czasu karmienia, jego intensywności, BMI matki i innych czynników stylu życia, więc wynik warto traktować jako zależność statystyczną, a nie prostą regułę dla każdej osoby.
uio.no
Naukowcy wskazali neurony serca i nerwu błędnego, które pomagają nie zemdleć po wstaniu
Zespół z UC San Diego opisał neurony czuciowe w sercu połączone z nerwem błędnym, które biorą udział w regulacji ciśnienia i odruchu chroniącego przed omdleniem. W eksperymentach na myszach ich aktywacja wywoływała objawy przypominające omdlenie wazowagalne: spadek tętna, ciśnienia i przepływu krwi do mózgu. Po usunięciu tych neuronów efekt znikał. To podstawowe badanie na zwierzętach, ale może pomóc w opracowaniu terapii dla osób z nawracającymi omdleniami.
scientificamerican.com
Badanie marketingowe: konserwatyści częściej wybierają produkty o „niemowlęcych” cechach wyglądu
Seria 9 eksperymentów z udziałem 3648 osób wykazała, że polityczni konserwatyści częściej preferują produkty z tzw. kinderschema, czyli cechami kojarzonymi z niemowlętami: dużymi oczami, zaokrąglonymi kształtami i „niewinnością”. Autorzy wiążą to z silniejszym naciskiem na wartość moralną czystości. Efekt słabł przy produktach uznawanych za „nieczyste”, np. przy słodkich wizualnie prezerwatywach. To badanie preferencji konsumenckich, nie ocena jakości produktu.
psychologyofselling.pro
Globalny eksperyment na 30 stanowiskach pokazał, gdzie ewolucja roślin nadąża za ociepleniem, a gdzie już nie
Naukowcy wysiali genetycznie zróżnicowane Arabidopsis thaliana w 360 poletkach w 30 strefach klimatycznych i śledzili zmiany przez 5 lat. Zbadano ponad 70 tys. roślin w pierwszych 3 latach i 3 pokoleniach. W większości lokalizacji naturalna selekcja prowadziła do powtarzalnych zmian m.in. w genach reagujących na upał i termin kwitnienia. W najgorętszych miejscach dominowały jednak losowe zmiany i wymieranie populacji. To pokazuje granice zdolności adaptacyjnych wobec skrajnego ocieplenia.
news.berkeley.edu
Wynik bliskich wyborów burmistrza nie zmienia podaży mieszkań — niezależnie od tego, czy wygrywa Demokrata czy Republikanin
Badanie amerykańskich wyborów burmistrzów od 1980 r. wykorzystało metodę regression discontinuity, porównując miasta, w których kandydaci Demokratów i Republikanów wygrywali minimalnie. Autorzy nie znaleźli istotnego wpływu barw partyjnych na liczbę pozwoleń na budowę mieszkań ogółem, domów jednorodzinnych ani zabudowy wielorodzinnej. Sugeruje to, że lokalna podaż mieszkań bardziej zależy od preferencji wyborców i ograniczeń instytucjonalnych niż od samej etykiety partyjnej włodarza.
sciencedirect.com
