2026-09-23
0:00 / 0:00

OpenAI ogłosiło GPT-6 Sol i GPT-6 Luna

Oficjalny kanał OpenAI datuje ogłoszenie modeli GPT-6 Sol i GPT-6 Luna na 22 września 2026. W rankingu Artificial Analysis GPT-6 Sol w wariancie max ma indeks inteligencji 48, a GPT-6 Luna 37; oba modele są dostępne w kilku poziomach wysiłku. Luna wyróżnia się kosztem zadania: wariant low kosztuje 0,0045 USD, podczas gdy Sol max 1,06 USD według bieżącego zestawienia.

openai.com · artificialanalysis.ai

Claude Opus 5.5 obniża koszt działania o 40%

Anthropic zaprezentował Claude Opus 5.5, pierwszy model nowej rodziny Claude 5.5, dostępny od 22 września 2026. Firma podaje, że w typowych zadaniach koszt działania spadł o 40% względem Opus 5, a generowanie jest o ponad 30% szybsze; ceny wejścia i wyjścia wynoszą odpowiednio 4 USD i 20 USD za 1 mln tokenów. W tabeli Anthropic Opus 5.5 uzyskał m.in. 66,4% w Terminal-Bench 4.0 i 57,8% w CursorBench 4.0, ale producent zastrzega, że wyniki benchmarków nie zawsze przekładają się na realną pracę. Niezależny Vals Index umieścił model na 1. miejscu z wynikiem 69,69% wśród 63 modeli, a Artificial Analysis pokazuje go na szczycie swojego indeksu inteligencji.

anthropic.com · artificialanalysis.ai · vals.ai

Epoch AI: koszt uzyskania tej samej jakości AI spada o 47% kwartalnie

Analiza Epoch AI obejmująca 5 benchmarków z matematyki, nauk ścisłych i gier szacuje, że koszt osiągnięcia danego poziomu jakości modeli spadał średnio o 47% na kwartał, czyli około 13 razy w skali roku. Dla wyników, które dopiero co stały się szczytem możliwości, spadek wynosił średnio 66% na kwartał, a po 2 latach około 32% na kwartał. Autorzy podkreślają, że to koszt wykonania zadania, nie sama cena tokenów, oraz ostrzegają przed wpływem dostrajania modeli pod benchmarki. W praktyce tańsze wnioskowanie może zwiększać użycie AI, ale nie oznacza automatycznie równie szybkiego wzrostu użyteczności w realnych zadaniach.

epoch.ai

ABW zatrzymała 3 nastolatków. 17-latek miał planować zamach na meczet i szkołę

ABW zatrzymała 3 nastolatków działających w internetowych grupach neonazistowskich; 17-letni Paweł G. usłyszał zarzut przygotowania zamachu terrorystycznego z zamiarem zabicia wielu osób. Prokuratura twierdzi, że analiza urządzeń ujawniła rozmowy o atakach na szkołę i meczet, obserwacji celów oraz zdobywaniu broni, granatów i koktajli Mołotowa. Sąd zdecydował o 3-miesięcznym areszcie, a 2 pozostałych 16-latków skierowano do sądów rodzinnych.

notesfrompoland.com

Matka oskarżonego o zabójstwo Mai z Mławy zatrzymana po przeszukaniu

Policja przeszukała dom w Mławie na polecenie Prokuratury Okręgowej w Płocku, zabezpieczyła telefony i dokumenty, a następnie zatrzymała 47-letnią Katarzynę G. Prokuratura potwierdziła, że kobieta jest matką Bartosza G., oskarżonego o zabójstwo 16-letniej Mai. Śledztwo dotyczy podżegania do zabójstwa; według relacji medialnych kobieta miała próbować zlecić zabójstwo 3 osób związanych ze sprawą, ale prokuratura nie ujawniła szczegółów postępowania.

rmf24.pl · wiadomosci.gazeta.pl

Były naczelnik policji zatrzymany w śledztwie Zondacrypto

CBZC zatrzymało Artura K., byłego naczelnika wydziału do walki z cyberprzestępczością Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Prokuratura zarzuca mu udział w grupie przestępczej, pomoc w przywłaszczeniu pieniędzy użytkowników giełdy ZondaCrypto oraz pranie pieniędzy; są to zarzuty na etapie śledztwa. Po odejściu ze służby Artur K. pracował w dziale bezpieczeństwa giełdy BitBay, powiązanej ze sprawą ZondaCrypto.

fronda.pl · oko.press

MF chce odroczyć kary za błędy w KSeF do 2028 roku

Projekt Ministerstwa Finansów zakłada, że obowiązek wystawiania wszystkich faktur w Krajowym Systemie e-Faktur zacznie obejmować firmy od 1 stycznia 2027 roku, ale kary za błędy byłyby stosowane dopiero od 1 stycznia 2028 roku. Samo niestosowanie systemu nadal może skutkować kontrolą Krajowej Administracji Skarbowej i sprawdzeniem rozliczeń VAT. Resort chce też przedłużyć do 30 czerwca 2030 roku odwrotne obciążenie dla gazu, energii elektrycznej i usług związanych z uprawnieniami do emisji.

wgospodarce.pl

Port Polska zawarł z Budimeksem umowę za 71 mln zł na infrastrukturę przeciwpowodziową

Umowa o wartości 71 mln zł obejmuje 6 km nowych rowów melioracyjnych, przesunięcie 3-kilometrowego odcinka oraz suchy zbiornik przeciwpowodziowy o pojemności około 160 tys. metrów sześciennych. Prace na terenie przyszłego lotniska mają ruszyć w styczniu 2027 roku, jeśli pozwolenie na budowę zostanie wydane do końca 2026 roku, i potrwać do sierpnia 2028 roku. Inwestycja ma przygotować teren pod Port Polska oraz ograniczyć ryzyko kolizji z infrastrukturą wodną.

bankier.pl

Sejm zmienił zasady opłat miejscowych. Wyższe limity od 2027 roku

Sejm przyjął ustawę, która znosi wymóg odpowiedniej jakości powietrza jako warunek pobierania opłaty miejscowej; o jej wprowadzeniu nadal zdecyduje rada gminy. Od 1 stycznia 2027 roku maksymalna stawka wyniesie 5 zł za noc, 5,50 zł na obszarach ochrony uzdrowiskowej, a opłata uzdrowiskowa sięgnie 6,86 zł. Poborem zajmą się obiekty noclegowe, które otrzymają co najmniej 10% pobranych kwot jako wynagrodzenie.

businessinsider.com.pl

Jacht pod polską banderą z 70 pakunkami kokainy. Zatrzymano 4 osoby

W operacji przeprowadzonej 14 września zatrzymano 4 członków załogi jachtu pod polską banderą i zabezpieczono 70 pakunków kokainy. Jednostka była obserwowana od miesięcy, a w lipcu wypłynęła z portu bez włączonego systemu AIS, który pozwala śledzić statek. Hiszpańscy śledczy poprosili polskie władze o pomoc w ustaleniu właściciela jachtu; sprawa dotyczy atlantyckiego szlaku przemytu kokainy.

rmf24.pl

175 tys. pracowników niemieckiej motoryzacji protestowało przeciw zwolnieniom

Według związku IG Metall w protestach 21 września w ponad 200 miejscach uczestniczyło około 175 tys. pracowników Mercedesa, Volkswagena, BMW i firm dostawczych. Mercedes ostrzega, że bez obniżenia kosztów produkcji w Niemczech zagrożone mogą być 2 zakłady, a jednym z rozważanych rozwiązań jest wydłużenie tygodnia pracy z 35 do 38 godzin bez podwyżki. Związek domaga się utrzymania miejsc pracy, inwestycji i zachowania 35-godzinnego tygodnia.

wgospodarce.pl

Kanada przeznaczy 100 mln dolarów kanadyjskich na pomoc Palestyńczykom

Premier Mark Carney ogłosił w ONZ pakiet 100 mln dolarów kanadyjskich, z czego 80% ma trafić na bezpośrednią pomoc humanitarną, a 20% na bezpieczeństwo i szkolenie palestyńskiej policji na Zachodnim Brzegu. Francja i Wielka Brytania domagały się działań w sprawie dostarczania pomocy i rozwiązania dwupaństwowego; Londyn zapowiedział także ograniczenia handlu towarami z izraelskich osiedli na Zachodnim Brzegu. Kanada podała, że od początku wojny w Gazie zadeklarowała już ponad 600 mln dolarów kanadyjskich pomocy dla palestyńskich cywilów.

aljazeera.com

WHO ostrzega przed skutkami El Nino. Zjawisko może nasilić choroby i powodzie

Światowa Organizacja Zdrowia uznała tegoroczne El Nino za poważne zagrożenie zdrowia publicznego: ulewne deszcze mogą sprzyjać cholerze i chorobom przenoszonym przez komary, w tym malarii, dendze i chikungunyi. Światowa Organizacja Meteorologiczna przewiduje, że będzie to najsilniejsze El Nino od początku porównywalnych pomiarów 4 dekady temu. Skutki dla klimatu mają być odczuwalne do 2027 roku, choć intensywność zależy od regionu.

polsatnews.pl

Prezydent Sudanu Południowego rozwiązał rząd przed pierwszymi wyborami

Prezydent Salva Kiir rozwiązał rząd jedności przejściowej i powołał administrację tymczasową przed wyborami zaplanowanymi na 22 grudnia. Dekret odwołał wiceprezydentów, ministrów i lokalnych administratorów oraz rozwiązał parlamenty, pozostawiając na stanowiskach sądy i instytucje bezpieczeństwa. Zmiany pozwalają prezydentowi pozostać u władzy w okresie wyborczym; opozycja je odrzuca, a eksperci ostrzegają przed skupieniem pełni władzy w jego rękach.

aljazeera.com

Sri Lanka skazała 15 osób za zamachy wielkanocne z 2019 roku

Sąd w Kolombo uznał 15 mężczyzn za winnych spisku dotyczącego zamachów z 2019 roku, w których zginęło 270 osób, a ponad 500 zostało rannych. Skazani otrzymali kary od 200 do 260 lat więzienia, a sąd nakazał także konfiskatę ich majątków; 9 innych oskarżonych uniewinniono. Wśród zabitych było 45 cudzoziemców, a osobne śledztwo dotyczy zaniedbań wywiadu i możliwego udziału byłych urzędników.

bbc.co.uk

Przeszczep szpiku pomógł chorym myszom dzięki przekazywaniu mitochondriów

Badacze przeszczepili zdrowy szpik młodym myszom z modelem ataksji Friedreicha, a około 5 miesięcy później śledzili komórki dawcy w mózgu i sercu. W grupach liczących 4–7 zwierząt mitochondria z komórek odpornościowych trafiały do neuronów i komórek serca; u samic przeżycie wzrosło z około 53% do 80%, poprawiły się też ruch i siła. To wynik wyłącznie z modelu mysiego — przed oceną u ludzi trzeba potwierdzić bezpieczeństwo i skuteczność.

doi.org · lifespan.io

Białko tau wiązało się z zaburzeniem fal głębokiego snu i pamięci

Badanie z udziałem 42 starszych dorosłych połączyło zapis EEG podczas snu, obrazowanie PET białka tau i test pamięci. Większe nagromadzenie tau w płacie czołowym wiązało się z krótszymi falami głębokiego snu oraz słabszym zapamiętywaniem; podobny wzorzec znaleziono w grupie 82 osób na podstawie płynu mózgowo-rdzeniowego. Po kilku latach u 19 osób wzrost tau wiązał się z dalszym pogorszeniem fal i pamięci, ale korelacja nie dowodzi przyczyny.

nature.com · news.berkeley.edu

U starszych Chińczyków słabszy uścisk dłoni wiązał się z wyższym ryzykiem śmierci

Analiza objęła 8 924 osoby w wieku co najmniej 45 lat z chińskiego badania CHARLS; siłę uścisku mierzono w 2011 i 2013 r., a zgony śledzono przez medianę 5,38 roku do 2018 r. W tym czasie zmarło 647 osób, a utrzymująca się słabość wiązała się z 2,35-krotnie wyższym ryzykiem śmierci; sama asymetria dłoni była słabszym markerem. To związek statystyczny, nie dowód, że słabszy chwyt powoduje krótsze życie.

link.springer.com

BioAge testuje w fazie 2 lek wywiedziony z badań nad starzeniem

BioAge podało pierwszemu uczestnikowi BGE-102, doustny lek blokujący białko NLRP3, element szlaku zapalnego, w randomizowanym badaniu QUELL-DME. Około 180 dorosłych z cukrzycowym obrzękiem plamki trafi do 3 ramion: lek sam, lek z zastrzykami anty-VEGF albo placebo z anty-VEGF; główny pomiar to zmiana ostrości widzenia po 12 tygodniach. To komunikat o rozpoczęciu próby, nie dowód skuteczności — wyniki mają pojawić się w 2. połowie 2027 r.

longevity.technology · clinicaltrials.gov

Niskie ryzyko sercowo-naczyniowe w wieku 42 lat wiązało się z lepszą starością

Badanie objęło 2 690 zdrowych mężczyzn, u których średnio w wieku 42 lat oceniono 5 czynników niskiego ryzyka, a stan zdrowia sprawdzono później, przy średnim wieku 79 lat. Odsetek dożywających 90 lat rósł od 6,8% przy 0 z 5 korzystnych czynników do 41,9% przy wszystkich 5; w grupie z 5 czynnikami kruchość dotyczyła 2,2% wobec 24,5% przy zerowych. To obserwacyjna korelacja, więc nie dowodzi, że któryś czynnik sam wydłuża życie.

fightaging.org

Przegląd łączy starzenie limfocytów B z nasileniem autoimmunizacji

Przegląd w czasopiśmie GeroScience proponuje, że starzenie limfocytów B, czyli komórek wytwarzających przeciwciała, rozluźnia kontrolę reakcji przeciw własnym tkankom, a przewlekły stan zapalny wzmacnia wybrane ich grupy. Autorzy widzą w tym możliwe połączenie starzenia odporności i autoimmunizacji oraz cel dla przyszłych terapii. To przegląd literatury, nie nowe badanie na ludziach ani zwierzętach, więc nie pokazuje skuteczności leczenia.

link.springer.com

SoFi uruchomiło rozliczenia kart w SoFiUSD na sieci Mastercard

SoFi i Mastercard uruchomiły rozliczanie transakcji debetowych i kredytowych SoFi Banku w stablecoinie SoFiUSD na globalnej sieci Mastercard. Bank przenosi cały program kartowy, którego roczny wolumen ma przekroczyć 25 mld USD, a transakcje są już rozliczane na blockchainie. SoFiUSD jest emitowany przez bank krajowy regulowany przez OCC i ma być wymienialny 1:1 na USD, a sprzedawcy mogą otrzymywać środki na rachunku bankowym bez przechowywania stablecoina.

financialcontent.com

Pyth został dystrybutorem danych Nasdaq Basic dla rynków akcji

Nasdaq zatwierdził Pyth jako zewnętrznego dystrybutora produktu Nasdaq Basic, który dostarcza w czasie rzeczywistym najlepsze oferty kupna i sprzedaży oraz ostatnie transakcje dla akcji notowanych w USA. Dane mają trafiać do aplikacji i firm programistycznych przez Pyth Data Marketplace, ale każdy klient musi zawrzeć umowę bezpośrednio z Nasdaq i uzyskać jego wcześniejszą pisemną zgodę. Partnerstwo otwiera infrastrukturę Nasdaq dla aplikacji programistycznych i blockchainowych, pozostawiając giełdzie kontrolę nad licencją i komercyjną dystrybucją.

pyth.network · nasdaq.com

Monero nie jest podatne na wykryty problem w dowodach Bulletproofs+

Badacze Nan Wang i Dongxi Liu wykryli problem w agregowanym dowodzie zakresu Bulletproofs+ używanym przez Monero od wdrożenia w sierpniu 2022 roku. Po pilnym przeglądzie z udziałem deweloperów i firmy Cypher Stack opublikowano nowe dowody bezpieczeństwa, a MAGIC Grants stwierdził, że sieć Monero nie jest podatna wskutek tego problemu. Sprawa ujawniła też, że wcześniejszy audyt zauważył problem, ale nie rozpisał w pełni sposobu jego naprawy, co zwiększyło znaczenie niezależnej weryfikacji.

magicgrants.org

Młodsi Amerykanie piją mniej, ale wśród osób w wieku 50–64 lat rośnie picie intensywne

Analiza odpowiedzi ponad 114 000 dorosłych z amerykańskiego National Health Interview Survey z lat 2018–2024 wykazała, że między 2022 a 2024 rokiem roczne spożycie alkoholu spadło o 2%, a picie intensywne o 8%. W grupie Gen Z spożycie spadło w tym okresie o prawie 6%, natomiast u osób w wieku 50–64 lat między 2018 a 2024 rokiem picie intensywne wzrosło o 36%, a jakiekolwiek picie o 4%. To badanie przekrojowe pokazuje zmianę wzorców, ale nie rozstrzyga, czy odpowiadają za nią świadomość zdrowotna, dochody czy zastępowanie alkoholu innymi substancjami.

time.com

Racjonowanie cukru w pierwszych 1 000 dniach życia wiązało się z mniejszym ryzykiem lęku

Badanie naturalnego eksperymentu objęło 64 381 uczestników UK Biobank urodzonych w latach 1951–1956; analizę powtórzono w English Longitudinal Study of Ageing, a amerykański Health and Retirement Study posłużył jako kontrola. Osoby objęte racjonowaniem cukru w życiu płodowym i przez pierwsze 2 lata miały o 23% niższe ryzyko lęku oraz o 17% niższe ryzyko depresji niż osoby nieobjęte racjonowaniem, a początek choroby był późniejszy. To związek obserwacyjny oparty na momencie urodzenia i historycznej polityce, więc nie dowodzi, że sam cukier przyczynowo wywołuje zaburzenia; autorzy odnotowali też brak podobnego efektu w amerykańskiej kohorcie.

doi.org

Ameba z gorących źródeł rozmnażała się w temperaturze 63°C

Zespół badający geotermalne źródła wyizolował Incendiamoeba cascadensis, jednokomórkowego eukarionta, który dzielił się w temperaturze 63°C, ustanawiając nową górną granicę dla znanych eukariontów. W doświadczeniach laboratoryjnych organizm poruszał się do 64°C, a analiza genomu wskazała na geny związane z ochroną białek, stabilnością genomu i wykrywaniem środowiska. To wynik z jednego izolatu i modelu laboratoryjnego, nie dowód, że złożone życie może samodzielnie funkcjonować w dowolnym gorącym środowisku; znaczenie mają także pH, tlen, ciśnienie, woda i pokarm.

science.nasa.gov · doi.org

Prenatalna ekspozycja na konopie wiązała się ze zmianami sieci mózgowych u dzieci w wieku 9–10 lat

Analiza danych wyjściowych badania ABCD objęła 10 838 dzieci w wieku 9–10 lat, w tym 751 z prenatalną ekspozycją na konopie. W porównaniu z rówieśnikami bez takiej ekspozycji dzieci z grupy eksponowanej miały różnice w łączności funkcjonalnej mózgu, wyższe poziomy objawów problemów psychicznych i różnice w kilku miarach poznawczych; efekty poznawcze były małe (Cohen d od –0,1393 do 0,2451). Badanie obserwacyjne z jednego pomiaru nie dowodzi przyczynowości, a autorzy podkreślają, że tylko część związków między łącznością a zachowaniem pokrywała się ze wzorcem ekspozycji.

nature.com

Zakażenia jelitowe kierowały limfocyty CD4+ do opon mózgowych, gdzie tworzyły pamięć immunologiczną

Doświadczenia na myszach wykazały, że zapalenie jelita grubego oraz zakażenia bakteriami i pasożytem kierowały aktywowane limfocyty CD4+ z jelita do opony twardej i mózgu. W grupach liczących zwykle 4–10 myszy komórki pozostawały w oponach przez co najmniej 5 miesięcy i po dożylnym ponownym kontakcie z tym samym antygenem uruchamiały odpowiedź pamięciową; migracja zależała od szlaku CXCR6–CXCL16. To mechanizm opisany wyłącznie w modelach mysich, więc nie wiadomo, czy i w jakim stopniu odpowiada za lęk lub depresję u osób z nieswoistymi zapaleniami jelit.

nature.com

Osoby z niewydolnością nerek w Medicare Advantage rzadziej otrzymywały przeszczep

Retrospektywna kohorta 630 848 osób z krańcową niewydolnością nerek, obserwowanych od 2021 do 2023 roku, porównała pacjentów w Medicare Advantage z uczestnikami tradycyjnego Medicare. Wskaźnik przeszczepów wynosił odpowiednio 2,51 i 4,60 na 1 000 osobomiesięcy, a skorygowany wskaźnik był o 29% niższy w Medicare Advantage; nowe wpisy na listę oczekujących były niższe o 23%. To analiza obserwacyjna danych administracyjnych po zmianie prawa, więc wskazuje na różnicę w dostępie, ale sama nie rozstrzyga, które cechy planów lub pacjentów ją powodują.

eutils.ncbi.nlm.nih.gov