Jednorazowy zastrzyk DNA u myszy dawał kontrolę wagi i glikemii nawet przez 70 dni
Naukowcy z The Wistar Institute podali myszom pojedynczy zastrzyk z DNA, który uruchamiał w komórkach produkcję zaprojektowanych hormonów inkretynowych. W otyłych i cukrzycowych modelach mysich efekt utraty masy ciała i kontroli glukozy utrzymywał się do 70 dni, czyli około 10 razy dłużej niż przy lekach GLP-1 takich jak Ozempic i Wegovy. To wynik przedkliniczny: na razie tylko u zwierząt, więc przed ewentualnym użyciem u ludzi potrzebne są szerokie badania kliniczne.
wistar.org
Wirus wywołał u myszy zmiany podobne do choroby Parkinsona
Badacze z Texas A&M pokazali w modelu myszy, że zakażenie neurotropowym wirusem TMEV może samo wywołać cechy przypominające chorobę Parkinsona. U zakażonych zwierząt stwierdzono utratę neuronów dopaminergicznych, stan zapalny w mózgu i problemy ruchowe. To wzmacnia hipotezę, że niektóre infekcje wirusowe mogą uruchamiać procesy prowadzące do Parkinsona. Wynik dotyczy modelu zwierzęcego, ale daje nowe narzędzie do badania mechanizmu choroby.
stories.tamu.edu
Mniej cementu, więcej trwałości: pył krzemionkowy i mikrowłókna poprawiły beton
Badanie pokazuje, że częściowa zamiana cementu na pył krzemionkowy oraz dodanie bardzo drobnych włókien stalowych daje beton o lepszej wytrzymałości i mniejszej skłonności do pękania. Pył uszczelnia mikrostrukturę materiału, a mikrowłókna „spinają” rozwijające się rysy. Efekt to jednocześnie niższe zużycie cementu i mniejszy ślad węglowy, a także lepsza trwałość w długim okresie niż w zwykłym betonie.
sciencedirect.com
Bakterie E. coli wykazały zachowanie przypominające uczenie się i pamięć
Zespół z Carnegie Mellon pokazał, że bakterie E. coli zmieniają reakcję na nowe warunki zależnie od tego, czego doświadczyły wcześniej. W eksperymentach z naprzemiennie bogatym i ubogim środowiskiem komórki nie zachowywały się identycznie, lecz dostosowywały tempo wzrostu do wcześniejszych wzorców zmian. Autorzy wnioskują, że „pamięć” jest zapisywana przez procesy chemiczne wewnątrz komórki i może przechodzić na kolejne pokolenia.
cmu.edu
Naprawa skróconej części neuronu zmniejszyła objawy autyzmu w modelu myszy
W modelu genetycznym 15q dup naukowcy znaleźli skrócony odcinek AIS, czyli fragment neuronu inicjujący sygnał elektryczny, w obwodzie kora przedczołowa–jądra szwu. Po chemogenetycznej aktywacji tego szlaku metodą DREADD udało się przywrócić prawidłową długość AIS i jednocześnie poprawić zachowania społeczne oraz ograniczyć zachowania powtarzalne. To wstępny wynik na myszach, ale sugeruje, że część zmian neuronalnych może być odwracalna.
psypost.org
Poród może nie być wyjątkowo trudny tylko u ludzi
Nowe badanie naczelnych podważa pogląd, że to ludzie są szczególnym przypadkiem „ciasnego” porodu. U niektórych małp Nowego Świata, zwłaszcza u sajmiri, głowa noworodka może być niemal dwa razy większa niż przestrzeń miednicy matki. Autorzy sugerują, że silne ograniczenia porodowe mogą być szerszym wzorcem wśród naczelnych, a nie wyłącznie ludzką cechą. To może zmienić sposób interpretacji ewolucji porodu u człowiekowatych.
discovermagazine.com
Badanie pokazało, jak dym papierosowy uruchamia stan zapalny i miażdżycę
Naukowcy z University of Oklahoma opisali szlak immunologiczny łączący palenie z chorobą serca. Z ich wyników wynika, że dym papierosowy aktywuje komórki układu odpornościowego, co wywołuje ogólnoustrojowy stan zapalny. Taki stan zapalny przyspiesza odkładanie blaszki miażdżycowej w tętnicach. Praca pomaga wyjaśnić biologiczny mechanizm, a nie tylko statystyczny związek między paleniem a ryzykiem sercowo-naczyniowym.
ou.edu
84% budynków w 25 miastach Europy ma zbyt mało drzew dla realnego chłodzenia
Analiza 5,5 mln budynków w 25 europejskich miastach wykazała, że około 84% domów i miejsc pracy nie ma w pobliżu minimalnego progu 30% pokrycia koronami drzew, uznawanego za potrzebny do skutecznego chłodzenia. Tam, gdzie drzew jest dość i dają dojrzały cień, okolica bywa chłodniejsza o 4 do 10°C niż podobnie gęste, ale bardziej zabetonowane obszary. To konkretna wskazówka dla planowania zieleni w miastach.
eurekalert.org
Krótki program pisania o własnej tożsamości obniżył depresję u młodych dorosłych
W badaniu Cornell ponad 100 osób w wieku 18–29 lat z umiarkowaną lub cięższą depresją przez 2 tygodnie wykonywało uporządkowane ćwiczenie journalingu o własnej tożsamości i historii życia. Po 2 miesiącach uczestnicy zgłaszali mniej objawów depresji, mniejsze poczucie „wykolejenia” życiowego i silniejszą więź z własną przeszłością niż grupa kontrolna. To tania interwencja psychologiczna, ale wymaga dalszych badań poza jednym eksperymentem.
news.cornell.edu
Obraźliwa retoryka polityczna podnosi stres i pogarsza dobrostan
Eksperymenty pokazały, że agresywny język w polityce nie kończy się na sporze symbolicznym. Kontakt z obraźliwą retoryką zwiększał negatywne emocje, a te wiązały się z wyższym stresem, gorszą samooceną zdrowia i niższym dobrostanem. Odwrotny efekt obserwowano przy przekazach bardziej pozytywnych. Wyniki sugerują, że sposób mówienia o przeciwnikach politycznych może mieć realne konsekwencje psychologiczne.
psypost.org
Ostry stres zmieniał krew w kilka minut, zwiększając skłonność do krzepnięcia
W badaniu z udziałem zdrowych ochotników krótki stres psychiczny szybko zwiększał stres oksydacyjny i zmieniał strukturę skrzepu. Krew tworzyła większe, gęstsze i bogatsze we włóknik skrzepy, a skrócony czas aPTT wskazywał na aktywację wewnętrznej drogi krzepnięcia. To bezpośredni dowód in vivo, że nawet krótkie obciążenie psychiczne może przejściowo przesuwać organizm w stronę zakrzepicy i wyższego ryzyka sercowo-naczyniowego.
physoc.onlinelibrary.wiley.com
Naukowcy stworzyli odnawialne źródło komórek odpornościowych do walki z rakiem
Zespół USC opracował sposób masowej hodowli progenitorów granulocytarno-makrofagowych, czyli GMP. Te komórki można długo namnażać, modyfikować genetycznie i programować tak, by rozpoznawały nowotwory. Autorzy pokazali, że GMP mogą działać jako baza dla „gotowych z półki” terapii komórkowych i dodatkowo pobudzać szerszą odpowiedź przeciwnowotworową. To obiecująca platforma, ale nadal na etapie badań przedklinicznych.
cell.com
Szczepionka przeciw HIV wywołała szeroko neutralizujące przeciwciała u naczelnych
Praca w Nature pokazuje, że szczepionka HIV oparta na strategii germline-targeting z immunogenem Env CAP256.OPT4 potrafiła u naczelnych wywołać klasy przeciwciał szeroko neutralizujących różne szczepy wirusa. Pamięciowe komórki B tego typu pojawiły się u co najmniej połowy zwierząt, a odpowiedź neutralizująca w surowicy u 44%. To ważny krok, bo podobne wyniki wcześniej częściej uzyskiwano w modelach bardziej sztucznych niż naturalnie zróżnicowane naczelne.
nature.com
Nowe narzędzie liczy pełne koszty i skutki baterii do aut elektrycznych
Badacze z University of Michigan zbudowali framework oceniający baterie do EV w całym cyklu życia jednocześnie pod kątem kosztu, emisji, materiałów krytycznych, gęstości energii i skutków społecznych. Model analizuje dziesiątki tysięcy możliwych składów materiałowych. Wynik jest praktyczny: maksymalizacja gęstości energii często koliduje z niższą ceną, mniejszym śladem węglowym i mniejszą zależnością od trudno dostępnych surowców.
news.umich.edu
NEJM wycofał kluczowe badanie leku Tavneos po zarzutach manipulacji danymi
New England Journal of Medicine wycofał pracę ADVOCATE, czyli badanie fazy III stojące za dopuszczeniem avacopanu (Tavneos) w zapaleniach naczyń ANCA, w tym GPA. Według ustaleń FDA oceny głównego punktu końcowego dla 9 pacjentów zmieniono po zamknięciu bazy i odślepieniu badania, a publikacja tego nie ujawniła. Regulator uznał, że mogło to zniekształcić wynik. Sprawa podważa wiarygodność kluczowych danych o skuteczności i bezpieczeństwie leku.
nejm.org
U starszych małp z zachowaniem depresyjno-lękowym wykryto silniejsze zaburzenia hormonalne
Badanie na naczelnych innych niż ludzie pokazuje, że starzenie nasila zaburzenia osi HPA i tarczycy u osobników z zachowaniem przypominającym depresję i lęk. Starsze zwierzęta miały słabsze hamowanie osi stresu, wyższe stężenia kortykotropiny i kortyzolu, silniejszą reakcję na ostry stres oraz cechy dysfunkcji tarczycy i większej insulinooporności. To model, który może pomóc badać związek między nastrojem, stresem i starzeniem.
doi.org
Z komórek macierzystych uzyskano komórki naczyń siatkówki do terapii i modeli chorób oka
Badacze opracowali sposób wytwarzania funkcjonalnych komórek śródbłonka siatkówki z ludzkich pluripotencjalnych komórek macierzystych z użyciem sygnalizacji Wnt/β-katenina. Komórki przypominały naturalne odpowiedniki pod względem genów, markerów i funkcji bariery. W modelach mysich potrafiły wbudować się w uszkodzone naczynia siatkówki, poprawiać unaczynienie niedokrwionych tkanek i wspierać funkcję siatkówki, a także tworzyć modele bariery krew-siatkówka do badań nad retinopatią.
nature.com