Szybsze starzenie biologiczne młodszych pokoleń powiązano z większym ryzykiem wczesnych nowotworów
Naukowcy z Washington University, analizując duże kohorty z Wielkiej Brytanii i USA, stwierdzili, że młodsze pokolenia są biologicznie „starsze” niż starsze roczniki w tym samym wieku metrykalnym. To szybsze starzenie wiązało się z częstszymi nowotworami litymi rozpoznawanymi do 55. roku życia, zwłaszcza płuca, przewodu pokarmowego, macicy i jelita grubego. Dodatkowo starszy biologicznie układ odpornościowy łączono z wcześniejszym rakiem płuca, a tkankę tłuszczową z rakiem jelita grubego.
medicine.washu.edu
Komentarz ostrzega: antybiotyki „na wszelki wypadek” napędzają oporność bakterii
Autorzy komentarza alarmują, że profilaktyczne lub rutynowe przepisywanie antybiotyków bez wyraźnej potrzeby zwiększa presję selekcyjną i przyspiesza rozwój lekoopornych „superbakterii”. Zalecają odchodzenie od szerokiego, zapobiegawczego stosowania leków na rzecz terapii celowanej i możliwie wąskospektralnej. To nie nowe badanie kliniczne, lecz głos o praktyce medycznej zgodnej z zasadami racjonalnej antybiotykoterapii.
clinicalmicrobiologyandinfection.org
Długie badanie dzieci: więcej ekranów od 1. do 8. roku życia łączy się z gorszą nauką i pamięcią roboczą
Badanie podłużne objęło 502 dzieci śledzone od 1. do 8. roku życia. Wyższy czas przed ekranem, szczególnie około 1. roku życia i przy starcie szkoły, był konsekwentnie powiązany z gorszymi wynikami szkolnymi w wieku 9 lat oraz słabszą pamięcią roboczą około 10,5 roku. Wyniki sugerują, że znaczenie ma nie tylko łączny czas ekranowy, ale też moment ekspozycji. To związek statystyczny, nie dowód przyczyny.
eurekalert.org
Uczniowie z Korei Południowej pokazali nowy sposób wyprowadzenia I zasady termodynamiki dla czarnych dziur
Zespół z Seoul Science High School opisał metodę wyprowadzenia pierwszej zasady termodynamiki czarnych dziur z równań Einsteina. Kluczowa zmiana polega na użyciu zmiany entropii zamiast objętości, co ma lepiej działać także dla trudniejszych przypadków, np. czarnych dziur obracających się, naładowanych lub mających wiele horyzontów. Praca ukazała się w „International Journal of Modern Physics D”; jej znaczenie dla fizyki teoretycznej będzie wymagało dalszej oceny środowiska.
koreaherald.com
Po wyroku Dobbs lekarze ochrony zdrowia kobiet częściej angażowali się politycznie i częściej głosowali
Badanie wykazało, że po decyzji Dobbs lekarze zajmujący się zdrowiem kobiet byli bardziej aktywni politycznie niż inni medycy. W systemie Vot-ER ich udział w zamówieniach materiałów do zachęcania pacjentów do głosowania wzrósł po wycieku projektu wyroku o około 4,8–6,7 pkt proc. W wyborach środka kadencji 2022 po raz pierwszy zagłosowało 6,4% takich lekarzy wobec 5,7% wśród pozostałych. To pokazuje wpływ decyzji sądu na zachowania zawodowej grupy medycznej.
eurekalert.org
U nastolatków z utrzymującym się ADHD poziom glutaminianu w korze przedczołowej rośnie z wiekiem
Badanie neuroobrazowe pokazało, że u nastolatków z utrzymującym się ADHD poziom glutaminianu w przyśrodkowej korze przedczołowej zwiększał się wraz z wiekiem. Odwrotny trend — spadek — widziano u osób, u których objawy ADHD ustąpiły, oraz u grupy bez ADHD. Sugeruje to, że przetrwałe ADHD może wiązać się z odmiennym dojrzewaniem układów chemicznych mózgu odpowiedzialnych za uwagę i kontrolę wykonawczą.
psypost.org
W Kanadzie ubyło ponad 60% owadów latających od lat 70.; jaskółki drzewne są mniejsze i mają mniej młodych
Wieloletnie obserwacje z Long Point Bird Observatory wskazują, że liczebność latających owadów spadła o ponad 60% od lat 70. Badacze wiążą to z tym, że współczesne jaskółki drzewne są mniejsze i odchowują mniej piskląt. Dodatkowo szczyt pojawu owadów przesuwa się przez ocieplenie klimatu o około 3 dni na dekadę, więc ptaki coraz gorzej trafiają z lęgami na najlepszy moment dostępności pokarmu.
eurekalert.org
Mimo 20 lat polityk światowa aktywność fizyczna prawie nie drgnęła
Autorzy wskazują, że po dwóch dekadach polityk promujących ruch sytuacja globalnie prawie się nie poprawiła. Około 1 na 3 dorosłych i 4 na 5 nastolatków nadal nie spełnia zaleceń WHO dotyczących aktywności fizycznej. Problemem ma być nie sam brak strategii, lecz słabe wdrażanie: małe finansowanie, brak mierzalnych celów i zrzucanie odpowiedzialności głównie na jednostkę zamiast na transport, planowanie miast czy szkoły.
nature.com
1 mld więcej ludzi doświadcza dziś co najmniej jednego dnia skrajnego stresu cieplnego rocznie niż w latach 70.
Badanie w „Nature Climate Change” szacuje, że od lat 70. odsetek ludzi narażonych na przynajmniej 1 dzień skrajnego stresu cieplnego rocznie wzrósł z 16% do 22%. Udział populacji mającej co najmniej 90 dni silnego stresu cieplnego podniósł się z 55% do 70%. W strefach podzwrotnikowych doszło lokalnie do nawet 50 dodatkowych dni rocznie z silnym lub skrajnym obciążeniem cieplnym. Wskaźnik uwzględnia nie tylko temperaturę, ale też wilgotność, wiatr i nasłonecznienie.
abcnews.com
Osady zamulają zbiorniki: świat traci ok. 7% pojemności magazynowania wody na dekadę
Analiza ponad 550 tys. zbiorników przewiduje, że do 2060 roku ponad połowa może stać się „funkcjonalnie nieoperacyjna”, czyli w ponad 50% wypełniona osadami. Badacze szacują utratę około 7% pojemności retencyjnej słodkiej wody na dekadę. Najbardziej zagrożone są małe zbiorniki w suchych regionach. Skutki mogą objąć dostawy wody dla ponad 2 mld ludzi i znaczną część światowych gruntów nawadnianych.
nature.com
Deep learning znalazł w białkach prionowych nowe peptydy przeciwbakteryjne
Autorzy przeskanowali metodami deep learningu miliony fragmentów białek prionowych i prionopodobnych, szukając ukrytych peptydów o działaniu przeciwbakteryjnym. Z 75 zsyntetyzowanych kandydatów 59 hamowało wzrost patogenów, a wiele prawdopodobnie uszkadzało błony bakterii. Dwa związki ograniczyły zakażenie Acinetobacter baumannii u myszy. To wczesny etap, ale pokazuje nową pulę potencjalnych cząsteczek do rozwoju antybiotyków.
nature.com
Analiza 400 tys. publikacji o demencji pokazuje przewagę seniorów-mężczyzn w cytowaniach i dorobku
Badanie połączyło analizę 400 482 publikacji o demencji z ankietą 160 badaczy. Najsilniejsze wskaźniki publikacyjne i cytowaniowe mieli seniorzy-mężczyźni, mimo że kobiety są licznie reprezentowane na wcześniejszych etapach kariery i deklarują podobne strategie pracy. Ankietowane badaczki częściej wskazywały bariery: uprzedzenia, mniej szans awansu i konflikt pracy z życiem rodzinnym. Wyniki sugerują, że nierówności są głównie strukturalne, nie indywidualne.
alz-journals.onlinelibrary.wiley.com
Pęcherzyki z komórek zrębu z krwi menstruacyjnej pobudzały tworzenie chrząstki w badaniu in vitro
W pracy laboratoryjnej pęcherzyki zewnątrzkomórkowe z mezenchymalnych komórek zrębu pozyskanych z krwi menstruacyjnej zwiększały w chondrocytach markery macierzy chrząstki, m.in. kolagen II i agrekan. Wzrosła też ekspresja receptorów związanych z regeneracją, a oznaki degradacji były mniejsze także w warunkach zapalnych. To wynik in vitro, więc do ewentualnych terapii choroby zwyrodnieniowej stawów droga jest jeszcze daleka.
nature.com
Zdjęcia siatkówki analizowane przez AI mogą wskazywać czynniki ryzyka Alzheimera
Zespół z University of Florida trenował model uczenia maszynowego na ponad 40 tys. zdjęć siatkówki z rutynowych badań oka. System potrafił przewidywać cechy i nawyki powiązane z ryzykiem choroby Alzheimera, m.in. płeć, ciśnienie krwi, palenie, spożycie alkoholu i bezsenność. Atutem ma być niski koszt i nieinwazyjność, ale to narzędzie do oceny ryzyka, a nie samodzielna diagnoza choroby.
news.ufl.edu
University of Michigan udostępnił 50 688 reakcji chemicznych do trenowania AI dla odkrywania leków
Badacze opublikowali największy otwarty zestaw danych reakcji chemicznych: 50 688 eksperymentów wysokoprzepustowych dotyczących tworzenia wiązań C–N. Dane trafiły do Open Reaction Database i mają pomóc modelom AI lepiej przewidywać przebieg syntez przy projektowaniu leków. Praktyczny cel to także znajdowanie zamienników dla rzadkich katalizatorów z metali szlachetnych, co mogłoby obniżyć koszty i zwiększyć dostępność procesów farmaceutycznych.
news.umich.edu
Nowe biomarkery RNA w SECmerach mogą otworzyć drogę do prostszego badania krwi na Alzheimera
Naukowcy z Mount Sinai opisali SECmery — bardzo małe nanocząstki krwi, poniżej 50 nm, zawierające sygnały RNA powiązane z chorobą Alzheimera. Według autorów odróżniały one pacjentów od zdrowych osób trafniej niż klasyczne pęcherzyki zewnątrzkomórkowe. To obiecujący krok w stronę mało inwazyjnego testu z krwi do wcześniejszego wykrywania choroby, ale potrzebne są większe, zaślepione badania walidacyjne.
mountsinai.org
Nowa immunoterapia ma uczyć organizm tolerancji na przeszczep zamiast szeroko tłumić odporność
Badacze z Mass General Brigham opracowali terapię immunologiczną nastawioną na wzmacnianie naturalnych szlaków regulacyjnych układu odpornościowego. Celem jest osiągnięcie tolerancji przeszczepu bez długotrwałego stosowania szerokich leków immunosupresyjnych, które zwiększają ryzyko infekcji i nowotworów. To podejście ma sprawić, by organizm współistniał z przeszczepioną tkanką, zachowując jednocześnie normalną obronę immunologiczną.
massgeneralbrigham.org
U myszy odkryto neurony pnia mózgu, które ograniczają podatność na rozpraszacze
Badacze zidentyfikowali hamujące neurony w pniu mózgu myszy, które działają jak filtr uwagi podczas wykonywania zadania. Po ich wyciszeniu zwierzęta stawały się silnie rozpraszane nawet słabymi bodźcami z boku, mimo braku zmian w widzeniu i ruchu. Ponowne aktywowanie obwodu przywracało skupienie. Praca sugeruje, że bardzo stary ewolucyjnie układ może ustalać granicę między bodźcem ważnym a rozpraszaczem.
eurekalert.org