Anthropic zapowiada, że Claude pozostanie wolny od reklam

Anthropic ogłosił 4 lutego 2026, że jego chatbot Claude będzie pozbawiony reklam – żadnych "sponsorowanych" linków, produktów czy wpływu reklamodawców. Firma uzasadnia, że takie podejście zapewnia klarowność i zaufanie, co jest kluczowe przy rozmowach o zdrowiu, pracy czy pogłębionej myśli. Kampanię wsparł również spójny spot podczas Super Bowl, satyrycznie kontrastujący z AI opartymi na reklamach.Źródło dochodów to wciąż umowy korporacyjne i subskrypcje, a w razie przyszłych zmian zobowiązują się do transparentności.

Anthropic uruchamia narzędzia Claude do zadań prawniczych – giełdy reagują spadkami

Nowe narzędzie Claude do automatyzacji zadań prawniczych – takich jak przeglądanie umów, triage NDA czy tworzenie szablonowych odpowiedzi – wzbudziło niepokój na rynkach. W efekcie europejskie spółki jak RELX i London Stock Exchange Group straciły 6–14%, Salesforce, Adobe, Intuit oraz Atlassian w USA zanotowały spadki od ~7% do ~11%. Globalny trend spadków objął też Indiach (Infosys - ponad 8%, TCS - ~7%) i firmę Kingdee w Chinach (–12,5%). Obawy inwestorów dotyczą możliwości, że AI zastąpi tradycyjne modele biznesowe w sektorze danych i oprogramowania.

David Kipping: AI jako instrument w nauce – egzoplanety i technosygnatury

Astrofizyk David Kipping z Columbia University (Cool Worlds Lab) opowiedział podczas zamkniętego spotkania w Princeton o zmianie w pracy naukowców: od tworzenia własnych modeli AI do używania ich jako narzędzi. Wskazał prace nad wykrywaniem egzoplanet za pomocą sieci neuronowych oraz poszukiwanie technosygnatur – symptomy zaawansowanych cywilizacji. AI przyspiesza rozwój badań i zmienia metodykę prowadzenia nauki.

GPT‑5.2 ustanawia rekord w benchmarku METR – 6,6 godziny

Model GPT‑5.2 osiągnął najwyższy wynik w benchmarku METR (Media Evaluation of Task Retention) na poziomie 50‑%‑time‑horizon, osiągając 6,6 godziny. Benchmark mierzy, jak długo model potrafi kontynuować zadanie bez utraty kontekstu. Osiągnięcie wskazuje na znaczące ulepszenia w zdolności długoterminowego utrzymywania spójności podczas dłuższych interakcji.

Plotki o GPT‑5.3 – obserwacje użytkowników, ale brak oficjalnej zapowiedzi

Na społecznościach AI pojawiają się spekulacje o wersji GPT‑5.3, wynikające z poprawionej koherencji, lepszego formatowania tabel czy dłuższych sesji. Jednak OpenAI nie potwierdziło żadnego wydania – są to tylko obserwacje użytkowników bazujące na domniemanych aktualizacjach backendu, bez oficjalnych ogłoszeń.

Perplexity Deep Research wprowadza benchmark DRACO i osiąga SOTA

Narzędzie Perplexity Deep Research zostało zaktualizowane o funkcje najwyższej jakości (state‑of‑the‑art) w zakresie dokładności i rzetelności na wiodących testach. Jednocześnie wprowadzono otwartoźródłowy benchmark DRACO (Cross‑Domain Benchmark for Deep Research Accuracy, Completeness & Objectivity), służący do oceny agentów badawczych pod kątem obiektywności i pełności informacji.

HumanX – rozwijanie zwinnych umiejętności interakcji humanoidalnej z wideo

Projekt HumanX prezentuje podejście do uczenia agentów humanoidalnych na podstawie materiałów wideo. Ma on na celu rozwijanie zdolności adaptacyjnych i ogólnych umiejętności interakcji w oparciu o obserwacje ludzkiego zachowania.

Epoch AI prezentuje model Kimi 2.5 – rekord wśród otwartych modeli

Epoch AI przedstawił model Kimi 2.5, który ustanowił nowy rekord wydajności wśród otwartych (open‑weight) modeli. Model charakteryzuje się najsilniejszymi wynikami w stosunku do konkurencji w swojej kategorii, choć dokładne metryki nie zostały podane.

Benchmark kreatywnego pisania – trzy nowe modele w zestawieniu

Do benchmarku oceniającego kreatywne pisanie (Short Story‑Writing Benchmark) dodano trzy modele: Kimi K2.5 Thinking (8,07), Qwen3 Max (7,84, data 23 stycznia 2026) oraz MiniMax‑M2.1 (7,78). Benchmark ten pozwala obiektywnie oceniać integrację elementów i spójność narracji.

Kling 3.0 – multimodalne wideo z lip‑synciem w 5 językach

Chińska firma Kuaishou wypuściła 4 lutego 2026 wersję Kling 3.0 – „silnik kreatywny all‑in‑one” do generacji wideo. Obsługuje tekst‑do‑wideo, obraz‑do‑wideo i audio – z synchronizacją ust w pięciu językach (chiński, angielski, japoński, koreański, hiszpański), multi‑shot storytelling, do 15‑sekundowe klipy w 4K, kontrolę kamery i spójność postaci. Na razie dostępna dla Ultra‑subskrybentów, z planem rozszerzenia zasięgu.

Sam Altman negocjuje rundę finansowania OpenAI z Bliskiego Wschodu

Prezes OpenAI, Sam Altman, prowadzi rozmowy z suwerennymi funduszami z Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Abu Zabi na pozyskanie co najmniej 50 mld USD w nowej rundzie finansowania. Po niedawnej inwestycji SoftBank w wysokości 40 mld USD, nowa runda może wycenić OpenAI na 750–830 mld USD. Planowany termin zamknięcia to koniec I kwartału 2026.

SaaS pozostanie istotny – odpowiedzialność ponad inteligencję

Argument przedstawia, że AI ułatwi tworzenie oprogramowania, ale nie zniesie odpowiedzialności za jego działanie. Firmy SaaS, które zapewniają niezawodność, bezpieczeństwo, odpowiedzialność prawną (np. systemy ERP, CRM, infrastruktura bezpieczeństwa), przetrwają. Natomiast narzędzia wspierające „myślenie” (raporty, wizualizacje, no‑code) mogą zniknąć, gdy AI będzie równie skuteczna i tańsza.

Kling 3.0 – pojedynczy silnik do wielu mediów

Krótszy temat, ale podobny do poprzedniego: Kling 3.0 to zunifikowany silnik multimedialny łączący generację wideo, obrazu i edycję w jednym narzędziu – przykład praktycznej konsolidacji kreatywnej platformy.

Kling 3.0 – multimodalne wideo z lip‑synciem w 5 językach

Informacje powtórzone – patrz wyżej.

Mammografia – złoty standard zawodny u 40% kobiet przez gęstość piersi

Około 40% kobiet ma gęste tkanki piersi, które na mammografii wyglądają podobnie do guzów, co utrudnia wykrycie raka. U tej grupy czułość mammografii spada nawet poniżej 77%, a ryzyko wystąpienia raka jest u nich 1-6 razy wyższe niż u kobiet z mniej gęstą tkanką. Mimo że mammografia jest zalecana jako podstawowa metoda przesiewowa, w wielu przypadkach okazuje się niewystarczająca. Nowocześniejsze techniki, np. tomosynteza 3D, USG, rezonans magnetyczny i mammografia z kontrastem mogą znacznie poprawić wykrywalność – zwłaszcza przy indywidualnej ocenie ryzyka. Wytyczne jednak wciąż rekomendują mammografię jako pierwszy krok, a inne rozwiązania dopiero w przypadku dodatkowych wskazań. Warto, by kobiety o gęstych piersiach pytały lekarza o dalszą diagnostykę.

Różowy szum może pogarszać jakość snu – nowe badania

Badanie amerykańskie wykazało, że popularny różowy szum – dźwięk przypominający jednostajny deszcz o natężeniu 50 decybeli, stosowany jako wsparcie przy zasypianiu – skraca fazę snu REM aż o 19 minut każdej nocy u zdrowych dorosłych. Dla porównania, hałas samolotu skracał głęboki sen o 23 minuty. Eksperyment trwał 7 nocy, obejmował 25 osób poddanych warunkom ciszy, różnego rodzaju szumom i użyciu stoperów do uszu – to właśnie stopery najskuteczniej chroniły jakość snu. Słuchanie szumów prowadziło do bardziej płytkiego, przerywanego snu oraz dłuższych wybudzeń, szczególnie dotyczy to dzieci, dla których REM jest kluczowy dla rozwoju i pamięci. Naukowcy apelują o ostrożność przy korzystaniu z generatorów dźwięków.

Komórki raka płuc komunikują się z mózgiem i osłabiają odporność – badanie na myszach

Naukowcy odkryli, że komórki drobnokomórkowego raka płuc potrafią tworzyć połączenia synaptyczne z neuronami mózgu. Po przedostaniu się do mózgu, komórki nowotworowe integrują się z siecią nerwową i otrzymują sygnały wspierające ich rozrost, głównie przez neuroprzekaźniki jak glutaminian i GABA. U myszy przerwanie nerwu błędnego – głównego szlaku komunikacji między mózgiem a ciałem – zdecydowanie spowalniało rozwój raka i ograniczało przerzuty do wątroby. Odkrycie to rodzi nadzieję na nowe terapie, które będą blokowały komunikację nerwowo-nowotworową. Szczegółowe informacje dotyczą efektu wzrostowego, kwestie odpowiedzi immunologicznej wymagają dalszych badań.

Przydomowy warzywnik – korzyści dla zdrowia i klimatu oraz praktyczne porady na start

Uprawa własnych warzyw ogranicza emisje związane z transportem żywności, a plony są świeższe i bogatsze w składniki odżywcze. Prace w ogrodzie wzmacniają mięśnie, pomagają obniżać ryzyko chorób przewlekłych i poprawiają nastrój przez bliski kontakt z naturą. W glebie gromadzi się węgiel, poprawia się jakość powietrza i wody oraz wzrasta bioróżnorodność – szczególnie przy sadzeniu roślin atrakcyjnych dla owadów. Wskazówki: planuj sadzenie na czas po ostatnich wiosennych przymrozkach, wybieraj lokalne odmiany, uprawiaj bez pestycydów i zamieniaj trawnik na grządki różnorodnych roślin, co pozytywnie wpływa także na ekosystem.

Dieta śródziemnomorska znacząco obniża ryzyko udaru u kobiet – wyniki 21-letniego badania

Badanie z udziałem ponad 105 tys. kobiet wykazało, że ścisłe stosowanie diety śródziemnomorskiej oznacza o 18% niższe ryzyko jakiegokolwiek udaru, w tym o 16% niższe ryzyko udaru niedokrwiennego i aż o 25% niższe udaru krwotocznego. Dieta ta opiera się na warzywach, owocach, roślinach strączkowych, rybach, oliwie z oliwek oraz ograniczeniu nabiału i czerwonego mięsa. Efekt utrzymuje się także po uwzględnieniu takich czynników jak palenie czy nadciśnienie. Pośrednio potwierdza to rolę diety w prewencji zwłaszcza rzadziej badanych udarów krwotocznych.

Wzrost zachorowań na odrę w Kanadzie i apel WHO o wzmożenie szczepień

W 2025 roku w Kanadzie wykryto ponad 5400 przypadków odry, to najwięcej od dekad. Doszło do dwóch zgonów, a 98% zakażeń miało miejsce wewnątrz kraju. Od 2026 roku notuje się dalszy wzrost – tylko przez pierwsze 3 tygodnie 2026 roku wykryto 67 przypadków w obu Amerykach, w tym 164 w samej Kanadzie do 24 stycznia. Odra w tej fali dotyka głównie dzieci. WHO i Panamerykańska Organizacja Zdrowia apelują o wzmożoną immunizację i szybką reakcję na ogniska z powodu luk w szczepieniach, które utraciły status eliminacji tej choroby w Kanadzie.

Papierosy, e-papierosy i snus – 70 osób dziennie na SOR z powodu zatrucia nikotyną w Holandii

Badanie w 67 szpitalach wykazało, że w Holandii przeciętnie 70 osób dziennie trafia na oddział ratunkowy z problemami powiązanymi z paleniem tytoniu, wapowaniem i używaniem snusu. Najwięcej przypadków dotyczy zwykłych papierosów (86%), e-papierosów (9%) i snusu (5%). 7% wizyt ma związek z ostrym zatruciem nikotyną, głównie to niewydolność oddechowa, udary czy nagły oddech. W skali roku to 26,5 tys. osób wymagających pomocy z tych powodów. Wiele z tych osób deklaruje chęć zerwania z nałogiem, jeśli otrzymają wsparcie już w szpitalu.

Spór o amerykańską politykę szczepionkową wzorowaną na Danii

W USA wybuchła debata na temat dostosowania polityki szczepień do systemu duńskiego. Część ekspertów uważa, że Dania ma inne uwarunkowania epidemiologiczne i silniejsze wsparcie socjalne, przez co jej ograniczony kalendarz szczepień nie jest odpowiedni dla Amerykanów. W 2023 roku Dania zrezygnowała np. ze szczepień dzieci przeciw grypie z powodu niskiego zainteresowania, podczas gdy w USA notowano wzrost zakażeń wirusami u osób najbardziej zagrożonych.

Eli Lilly dominuje rynek GLP-1, Novo Nordisk spodziewa się spadków w 2026 roku

Eli Lilly w IV kwartale 2025 roku odnotował wzrost przychodów o 43% do 19,3 mld USD, głównie dzięki lekom Mounjaro (7,4 mld USD, wzrost o 110%) i Zepbound (4,3 mld USD, wzrost o 123%), osiągając ponad 60% udziału w rynku USA terapii GLP-1. Firma przewiduje wzrost rocznych przychodów do 80–83 mld USD w 2026 roku. Tymczasem Novo Nordisk zapowiada spadek przychodów nawet o 13% w związku z presją cenową, końcem ochrony patentowej i konkurencją leków Lilly – szczególnie tirzepatydu, który daje większą redukcję masy ciała niż semaglutydu.

Historyczne porozumienie FTC z Express Scripts – niższe ceny leków w USA

Amerykańska Komisja Handlu podpisała ugodę z firmą Express Scripts, która zobowiązuje koncern do zmiany praktyk cenowych i promowania tańszych leków na receptę – zwłaszcza insuliny. Nowe zasady zakładają m.in. umieszczanie na listach refundacyjnych leków o niższej cenie netto, odcięcie wynagrodzeń od ceny katalogowej, większą przejrzystość rozliczeń z aptekami oraz ujawnianie prowizji. Komisja spodziewa się, że zmiany obniżą wydatki pacjentów nawet o 7 mld dolarów w ciągu 10 lat. Postępowania wobec innych dużych graczy (CVS, OptumRx) są w toku.

Wzrost zaburzeń psychotycznych u młodych w Ontario – doświadczenie kobiety ze schizofrenią

Nowe badanie objęło ponad 12 mln mieszkańców Ontario, urodzonych w latach 1960–2005. Częstość rozpoznania schizofrenii i innych zaburzeń psychotycznych w grupach urodzonych po 2000 r. była aż o 70% większa niż w rocznikach 1975–1979. Liczba diagnoz do 20. roku życia wzrosła o 74%, a do 30. roku życia o 37,5%. Największy wzrost przypadków odnotowano wśród nastolatków 14–20 lat – z 62,5 do prawie 100 przypadków na 100 tys. osób w latach 1997–2023. Wskazywanym czynnikiem jest m.in. wcześniejsza inicjacja używek.

Lichen amyloidosis i kamienie żółciowe – możliwości leczenia

Lichen amyloidosis to przewlekła, swędząca choroba skóry objawiająca się grudkami, najczęściej na goleniach, związana z odkładaniem amyloidu w skórze. Leczenie polega głównie na silnych sterydach miejscowych, inhibitorach kalcyneuryny, emolientach i leczeniu światłem, choć w cięższych przypadkach stosuje się m.in. retinoidy lub immunosupresję. Terapie homeopatyczne i naturopatyczne nie wykazują potwierdzonej skuteczności. Pomocy przy kamieniach żółciowych należy szukać u gastrologa, bo nie mają one związku z amyloidozą skóry.

Profilaktyka nowotworowa u młodych kobiet według onkologa z okazji Światowego Dnia Walki z Rakiem

Eksperci przypominają, że nawet 50% zachorowań na nowotwory można uniknąć dzięki zmianom stylu życia – unikanie tytoniu, aktywność fizyczna, dieta bogata w warzywa i owoce, ograniczenie alkoholu oraz przetworzonej żywności. Wczesna diagnostyka, np. mammografia czy cytologia, skutkuje lepszym rokowaniem. Najczęściej występujące nowotwory u młodych kobiet to rak piersi i szyjki macicy.

U osób 40-77 l. używanie konopi wiąże się z większą objętością mózgu i lepszą pamięcią

Badacze z CU Anschutz przeanalizowali dane ponad 500 tys. dorosłych (wiek 40-77 lat) z brytyjskiego Biobanku. Osoby, które kiedykolwiek używały konopi, miały większą objętość kluczowych obszarów mózgu: jądra ogoniastego, putamen, hipokampa i zakrętu obręczy przedniej. U tych osób zaobserwowano także lepsze wyniki w testach poznawczych oceniających uczenie się, pamięć, szybkość przetwarzania i przełączanie zadań. Wyniki te różnią się od obserwacji u nastolatków, gdzie używanie konopi często wiązano z pogorszeniem pamięci i mniejszą objętością mózgu. Autorzy sugerują, że u osób starszych konopie mogą mieć wręcz działanie ochronne dla mózgu, choć jeden z regionów mózgu był mniejszy. Pozostaje jednak wiele niewiadomych: np. wpływ mocy konopi oraz przyczyny tych zależności. Potrzebne są kolejne badania.

Chlamydia pneumoniae w oku powiązana ze spadkiem pamięci i ryzykiem Alzheimera

Naukowcy z Cedars-Sinai wykryli znacznie wyższe stężenia bakterii Chlamydia pneumoniae w siatkówkach i mózgach osób z chorobą Alzheimera, w porównaniu z osobami o prawidłowej pamięci. Po raz pierwszy pokazano, że bakteria ta dociera do siatkówki i wywołuje tam silną reakcję zapalną, aktywację inflamasomu NLRP3, obumieranie komórek nerwowych oraz produkcję amyloidu-beta. Wyniki potwierdzono na próbkach 104 dawców i w modelach zwierzęcych. U osób z wariantem genetycznym APOE4 i zaawansowanym stadium Alzheimera znaleziono bakterie szczególnie często. Autorzy badają możliwość wykorzystywania badania siatkówki jako metody wczesnego wykrywania ryzyka. Nie udowodniono jednak jednoznacznej relacji przyczynowo-skutkowej.

Nowe AI pozwala wskazać, który rak prostaty wymaga leczenia – co drugi 60-latek ma tę chorobę

Sekcje zwłok potwierdzają: prostatę z rakiem wykryto u 10% pięćdziesięciolatków, 50% sześćdziesięciolatków oraz 70% mężczyzn powyżej 80 r.ż. Jednak większość przypadków nie daje objawów i jest niegroźna. Sprawia to, że klasyczne badania przesiewowe są kontrowersyjne, bo prowadzą do nadleczenia. Norwescy naukowcy wprowadzili narzędzie diagnostyczne oparte na sztucznej inteligencji, które analizuje wycinki z biopsji lub obrazy i rozróżnia groźne typy raka od łagodnych. W testach AI była precyzyjniejsza niż patolodzy, zmniejszając liczbę niepotrzebnych operacji i biopsji. To ważny krok, bo agresywne postacie raka prostaty odpowiadają za większość zgonów, choć ogółem ryzyko śmiertelności z powodu raka prostaty wynosi ok. 13% wśród mężczyzn.

Różowy szum skraca fazę REM snu, a zatyczki do uszu skuteczniej chronią przed hałasem

Nowe badanie Uniwersytetu Pensylwanii wykazało, że różowy szum (np. odgłosy deszczu, 50 dB) skraca fazę REM snu aż o 19 minut i pogarsza jego jakość, zwłaszcza jeśli w tle jest hałas samolotowy. Hałas w nocy powodował, że osoby szybciej się wybudzały, spały płycej i krócej (wzrost wybudzeń o 15 minut). Zatyczki do uszu były prawie całkowicie skuteczne – pozwalały zachować głęboką fazę N3 snu nawet przy silnym hałasie i działały lepiej niż urządzenia z dźwiękiem różowego szumu. Zdaniem autorów, używanie aplikacji i maszyn emitujących szumy dostępnych w sklepach, zamiast pomagać, może obniżać jakość snu i szkodzić pamięci, emocjom oraz rozwojowi mózgu dzieci.

Seks redukuje stres tylko w dniu zbliżenia. Motywacja ma kluczowe znaczenie

Badanie wykazało, że zbliżenia seksualne u osób będących w związku obniżają poziom stresu wyłącznie tego samego dnia – niezależnie od płci i satysfakcji z relacji. Efekt ten spowodowany jest działaniem oksytocyny i endorfin. Jednak jeśli motywacją do seksu była chęć uniknięcia konfliktu, to na drugi dzień stres wzrastał. Poziom satysfakcji ze zbliżenia zwiększał efekt odprężenia, lecz efekt ten był krótkotrwały i znikał następnego dnia.

Nowe terapie na obturacyjny bezdech senny dają poprawę oddechu u 93% pacjentów

Nowe metody leczenia umiarkowanego i ciężkiego obturacyjnego bezdechu sennego obejmują m.in. stymulację nerwu podjęzykowego (system Inspire V), leki jak tirzepatyd oraz kombinację tabletek AD109, która w badaniach zmniejsza przerwy w oddychaniu o ponad połowę. W testach 93% pacjentów osiąga poprawę przepływu powietrza na poziomie porównywalnym z terapią CPAP, także w przypadkach z całkowitym zablokowaniem górnych dróg oddechowych. Rozwój tej dziedziny daje nową szansę osobom źle tolerującym tradycyjne aparaty do oddychania.

Ryzyko boreliozy w Ohio dorównuje północnowschodnim stanom USA, aktywność kleszczy także zimą

Najnowsze badanie Ohio State University potwierdziło, że ryzyko ukąszenia przez kleszcza z bakterią Borrelia powodującą boreliozę jest w Ohio obecnie tak wysokie jak w stanach takich jak Connecticut, gdzie choroba występuje od dekad. Odsetek zakażonych kleszczy wzrósł tam z 2,4% w 2010 roku do nawet 48%. U drobnych ssaków (np. myszy) sięga 60%. W ostatnich latach w całym stanie notuje się 48-krotny wzrost przypadków boreliozy. Kleszcze są aktywne nawet zimą, jeśli temperatura jest powyżej zera.

Leczenie depresji przeciwzapalnymi lekami pomaga, gdy podwyższone są markery zapalne

Metaanaliza opublikowana w American Journal of Psychiatry wykazała, że pacjenci z depresją i podwyższonymi markerami zapalnymi (np. IL-6, CRP, TNF-alfa) odnoszą wyraźne korzyści z leków przeciwzapalnych, które obniżają nie tylko ogólne objawy depresji, ale i anhedonię (niezdolność do odczuwania przyjemności). U tej grupy standardowe leki przeciwdepresyjne często zawodzą. To potwierdza istnienie podtypu depresji napędzanego zaburzeniem odporności, co otwiera drogę do personalizowanej terapii z użyciem testów biomarkerów.

Migracja specjalistów z Azji wzmocniła sektor technologii i innowacje w USA i krajach wysyłających

Od 1990 r. do USA wyemigrowało wielu wysoko wykwalifikowanych specjalistów z Azji, głównie na wizie H-1B i przez studia. Imigranci stanowili ok. 16% wszystkich wynalazców, a ich zasługi to 23-36% zgłoszonych patentów i wyników w branży komputerowej, elektronicznej i medycznej. Jednocześnie kraje takie jak Indie i Chiny odnotowały wzrost liczby wykształconych osób, a powracający migranci przyczynili się do przekazywania wiedzy i rozwoju technologicznego (tzw. brain gain).

Ekspozycja na Agent Orange zwiększa ryzyko rzadkiego nowotworu skóry u weteranów USA

Badanie Mass General Brigham obejmujące lata 2000–2024 i 1292 weteranów USA wykazało, że ekspozycja na defoliant Agent Orange (stosowany podczas wojny w Wietnamie) podnosi o ok. 30% ryzyko zachorowania na czerniaka akralnego – rzadkiej, agresywnej odmiany nowotworu skóry atakującej dłonie, stopy i paznokcie. Autorzy podkreślają potrzebę nowych standardów badań i czujności u szczególnie narażonych osób.

Przemoc powiązana z depresją u nastolatek, ale nie chłopców

Badanie z 2025 r. dowiodło, że kontakt z przemocą i jej świadkowanie zwiększa ryzyko wystąpienia depresji u dziewcząt w wieku 14–18 lat, lecz nie u chłopców, mimo że to oni równie często lub częściej doświadczają przemocy. W mózgach chłopców występowały inne mechanizmy ochronne, a różnice wrażliwości mogą tłumaczyć większą podatność dziewcząt na depresję od ok. 12. roku życia.

Obniżenie BMI zmniejsza ryzyko 61 spośród 71 badanych chorób przewlekłych

Brytyjscy naukowcy wykorzystali dane genetyczne i zdrowotne z dużych rejestrów międzynarodowych, aby określić wpływ otyłości na 71 powszechnie współwystępujących chorób. Wykazano, że BMI powyżej 30 sprzyja rozwojowi aż 61 z nich, m.in. cukrzycy typu 2, chorób stawów i nerek czy POChP. Zmniejszenie BMI o 4,5 jednostki może zapobiec do 17 przypadkom powikłań na 1000 osób mających np. choroby nerek i stawów jednocześnie.

Afryka zyska najwięcej pracujących – migracja rozwiąże niedobór rąk do pracy na Zachodzie

Kraje o najwyższej wydajności pracy będą borykać się z malejącą i starzejącą się siłą roboczą, podczas gdy Afryka dostarczy większość wzrostu globalnej liczby osób pracujących. Eksperci wyliczają, że otwarcie legalnych kanałów migracji do krajów z deficytem pracowników mogłoby przynieść światowej gospodarce nawet 35 bilionów dolarów dodatkowego zysku do 2050 roku. Migracje wspierałyby też wyższe zarobki oraz dopływ pieniędzy i umiejętności do krajów pochodzenia migrantów.

Przeszczep mikrobioty z młodych do starych myszy odwraca starzenie się jelit

Przeniesienie mikroflory jelitowej od młodych myszy do starszych poprawia aktywność komórek macierzystych jelit, zwiększa ekspresję genów Ascl2 i Lgr5, wzmacnia regenerację kosmków i barierę jelitową. Proces hamuje stany zapalne, ogranicza przeciekanie jelit oraz częściowo niweluje typowe objawy starzenia się przewodu pokarmowego. Odwrotny transfer (z wiekowych do młodych) przyspiesza procesy starzenia.

Budowa sztucznych raf często reklamowana jako ekologia – potrzeba kontroli i nadzoru

Badacze z Uniwersytetu Michigan ostrzegają, że instalacja sztucznych raf na użytek odbudowy koralowców lub poprawy rybołówstwa często nie spełnia obietnic i może szkodzić ekosystemom morskim. Analizy wykazują, że skuteczność tych działań jest mocno zróżnicowana, a nawet do 60% projektów kończy się niepowodzeniem z powodu złych warunków, przełowienia czy braku monitoringu. Autorzy postulują wprowadzenie lepszych regulacji i długoterminowego nadzoru.

Francuskie służby przeszukały biuro X w Paryżu. Zarzuty dot. nadużyć AI i manipulacji algorytmami

3 lutego 2026 r. francuskie służby dokonały nalotu na biuro platformy X (dawny Twitter) w Paryżu, w ramach rocznego śledztwa dotyczącego manipulacji algorytmami, możliwej ingerencji zagranicznej, nielegalnego pozyskiwania danych oraz wykorzystywania chatbota AI Grok do generowania nielegalnych treści, m.in. dziecięcej pornografii i deepfake’ów. Elon Musk oraz była CEO Linda Yaccarino zostali wezwani na przesłuchanie. X uznał nalot za polityczny teatr, lecz francuscy politycy, w tym poseł Eric Bothorel, podkreślili, że chodzi wyłącznie o wymogi prawa. Śledztwo rozpoczęto po skargach polityków i ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa.

Katastrofalne opady śniegu w Japonii: 35 ofiar, prawie 400 rannych, zagrożenia lawinowe

Od końca stycznia 2026 północna Japonia (Aomori, Hokkaido) została zasypana przez 2 metry śniegu, co doprowadziło do śmierci co najmniej 35 osób i prawie 400 rannych. Najwięcej ofiar to osoby, które spadły z dachów podczas odśnieżania lub zostały zasypane przez zsuwający się śnieg. Wojsko zaangażowano w usuwanie śniegu i pomoc przy sparaliżowanej infrastrukturze – zamknięte lotniska, zablokowane drogi, ponad 1700 gospodarstw bez prądu. Wydano ostrzeżenia przed lawinami z powodu nagłego ocieplenia do 8°C, a wkrótce spodziewano się powrotu mrozów.

Zelenski ujawnia: co najmniej 55 000 ukraińskich żołnierzy zginęło od 2022 r.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przekazał, że od początku rosyjskiej inwazji w lutym 2022 na polu walki zginęło oficjalnie co najmniej 55 000 ukraińskich żołnierzy zawodowych i zmobilizowanych. Wielu uznaje się też za zaginionych. Poprzednie dane, sprzed roku, mówiły o 46 000 zabitych. Trwają rozmowy pokojowe w Abu Zabi z udziałem Ukrainy, Rosji i USA, a kwestią sporną pozostają wschodnie tereny Ukrainy. Ukraiński sztab szacuje rosyjskie straty na ponad 1,2 mln ludzi (polegli, ranni, zaginieni, wzięci do niewoli), choć niezależni eksperci sugerują, że rzeczywiste ukraińskie straty mogą być wyższe, nawet powyżej 100 000.

Masowe zwolnienia w "The Washington Post" – zamknięcie biura w Kijowie i likwidacja kilkuset etatów

4 lutego 2026 gazeta „The Washington Post”, należąca do Jeffa Bezosa, ogłosiła największe zwolnienia w historii – zredukowano około 300 z 800 dziennikarzy z powodu ponad 100 mln dolarów strat w 2024 r. Skutkiem tego zamknięto m.in. biuro w Kijowie, całą sekcję ds. Bliskiego Wschodu, dział sportowy, książek, a także ograniczono zespoły międzynarodowe, graficzne i metro. Podcast „Post Reports” został zawieszony. Zwolnienia uzasadniano koniecznością „resetu strategicznego” na rzecz śledztw politycznych i bezpieczeństwa narodowego. Dziennikarze i związek zawodowy uznali ruch za poważne osłabienie globalnej roli gazety i zapowiedzieli protesty.

Drastyczny spadek dochodów Rosji z ropy i gazu – najniżej od 2020 r.

W styczniu 2026 roku dochody Rosji z ropy i gazu spadły o 50%, do 5,1 mld dolarów. To najniższy poziom od lipca 2020 r. Powodem są niskie ceny ropy Urals (39-40 USD za baryłkę, przy budżetowanych 59 USD), zachodnie sankcje skutkujące rabatami nawet 27 USD za baryłkę oraz silniejszy rubel. Obecnie dochody surowcowe to raptem 2% PKB Federacji Rosyjskiej, co zmusza państwo do podwyżek podatków dla gospodarstw domowych i firm. Obniżka dochodów istotnie ogranicza rosyjskie możliwości finansowania działań wojennych na Ukrainie.

Kanada i Francja otwierają placówki w Grenlandii. Reakcja na groźby aneksji ze strony USA

Kanada zamierza otworzyć konsulat w Nuuk, a Francja uruchamia własny konsulat 6 lutego 2026 r., aby wzmocnić swoją obecność dyplomatyczną w Grenlandii. Powodem są odnowione groźby prezydenta Donalda Trumpa dotyczące chęci aneksji autonomicznego terytorium Danii. Siedmiu przywódców państw Europy – w tym Francja i Dania – wydało wspólne oświadczenie, że o przyszłości Grenlandii decydują wyłącznie jej mieszkańcy oraz władze duńskie. Premier Grenlandii podkreślił suwerenność wyspy i pozytywnie ocenił wsparcie międzynarodowe.

Lufthansa oficjalnie przyznaje współudział w działalności nazistowskich Niemiec

Z okazji 100-lecia istnienia niemiecka Lufthansa po raz pierwszy publicznie przyznała się do znacznego udziału w nazistowskim systemie gospodarczym przed 1945 rokiem. Nowe badania historyczne wykazały, że w 1944 r. aż dwie trzecie przychodów firmy pochodziło z kontraktów na broń, a przedsiębiorstwo zatrudniało co najmniej 10 000 pracowników przymusowych. Zarząd uznał, że przemilczanie "ciemnych lat" byłoby nieuczciwe, i zadeklarował upowszechnienie badań wśród kadry oraz stworzenie wystawy na ten temat. Motywy współpracy były zdaniem historyków głównie ekonomiczne.

Kanadyjska opozycja chce zrezygnować z F-35 na rzecz szwedzkich Gripenów

Kanadyjska Partia NDP apeluje do premiera Marka Carney'a o anulowanie kontraktu wart 19 mld USD na amerykańskie myśliwce F-35 (Lockheed Martin) i zakup szwedzkich samolotów Saab Gripen. NDP argumentuje, że pozwoliłoby to ograniczyć uzależnienie wojskowe od USA i rozwinąć lokalną produkcję oraz serwisowanie. Rząd nie deklaruje zmian, kontynuując proces nabycia F-35 – potwierdził to naczelny dowódca sił zbrojnych w październiku 2025 roku.

Prezydent Finlandii: USA pod rządami Trumpa coraz bardziej różni się od Europy

Prezydent Finlandii Alexander Stubb wygłosił w lutym 2026 przemówienie, w którym wyraźnie wskazał na pogłębiające się różnice w polityce międzynarodowej USA pod prezydenturą Donalda Trumpa – według niego amerykańska doktryna staje w sprzeczności z europejskimi wartościami, m.in. w kwestiach klimatycznych i bezpieczeństwa Arktyki. Wezwał, by Europa dążyła do równorzędnego partnerstwa z USA, zwłaszcza w kontekście wsparcia dla Ukrainy i własnego bezpieczeństwa wobec zagrożenia ze strony Rosji.

Keith Kellogg odszedł z administracji Trumpa, by otwarcie mówić o Ukrainie

Keith Kellogg, dotychczasowy specjalny wysłannik Trumpa ds. Ukrainy, odszedł ze stanowiska w styczniu 2026 r. po zakończeniu kadencji. Oficjalny powód to chęć swobodnego wypowiadania się na temat Ukrainy, której sytuacja pogarsza się z powodu rosnących strat na froncie, problemów z korupcją i intensyfikującej się rosyjskiej ofensywy. Kellogg został wyłączony z rozmów pokojowych, ponieważ Kreml nie akceptował jego proukraińskiego stanowiska. Nowy wysłannik nie został jeszcze wyznaczony.

Królowa Niderlandów Máxima została rezerwistką wojskową

54-letnia królowa Máxima dołączyła do rezerwistów Sił Zbrojnych Holandii i rozpoczęła krótkie szkolenie obejmujące m.in. strzelanie i czytanie map. Może brać udział np. w akcjach kryzysowych lub zadaniach ceremonialnych. To element kampanii MON zachęcającej do wstępowania do rezerwy, zwłaszcza że córka królowej, Amalia, ukończyła ostatnio bazowe szkolenie wojskowe jako kapral. W rodzinie królewskiej tradycja udziału w armii jest silna.

Włoska prokuratura bada tzw. "ludzkie safari" w oblężonym Sarajewie

Włoska prokuratura przesłucha 80-letniego byłego kierowcę ciężarówki podejrzanego o udział w zorganizowanych "safari" podczas oblężenia Sarajewa 1992-1996, gdzie cudzoziemcy mieli płacić po 80-100 tys. euro za możliwość strzelania do cywilów z pozycji wojsk serbskich. Sprawa dotyczy również domniemanych przestępstw obywateli z Belgii, Francji i Szwajcarii. Zarzuty obejmują wielokrotne zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem.

Argentyna wnioskuje do USA o ekstradycję Maduro w związku z zarzutem zbrodni przeciwko ludzkości

Argentyński sędzia federalny wystąpił do USA o ekstradycję byłego prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro (obecnie przebywającego w areszcie w USA) w związku z oskarżeniami o systematyczne represje, tortury i egzekucje w Wenezueli od 2014 roku. Sąd USA już prowadzi wobec Maduro proces o terroryzm narkotykowy. Ekstradycja jest jednak mało prawdopodobna, lecz akcję uznaje się za ważny sygnał wsparcia ofiar represji.

Nowe dowody dotyczące kont powiązanych z SS w Credit Suisse

Amerykańska komisja senacka ujawniła dziesiątki tysięcy dokumentów potwierdzających istnienie rachunków bankowych związanych z członkami SS w banku Credit Suisse (obecnie własność UBS). Według raportu bank poważnie utrudniał badanie tej sprawy i usuwał osoby nadzorujące śledztwo. Zidentyfikowano prawie 100 kont powiązanych z nazistami (część była aktywna jeszcze w XXI wieku).

Estońskie służby zatrzymały kontenerowiec zmierzający do Rosji – największa operacja tego typu

Estońskie służby zatrzymały 3 lutego 2026 r. bahamski kontenerowiec "Baltic Spirit" płynący z Ekwadoru do Petersburga, podejrzewany o przemyt. W akcji na Zatoce Fińskiej brało udział ponad 50 funkcjonariuszy, K-Commando weszło na pokład z helikoptera, uczestniczyły też okręty marynarki i wsparcie lotnicze. Załogę 23 Rosjan zatrzymano bez oporu, a ładunek szczegółowo sprawdzano, choć statek formalnie nie znajdował się na liście objętych sankcjami UE.

Rdzennie kanadyjskie organizacje ostrzegają przed podróżami przez granicę z USA

Rady Pierwszych Narodów Kolumbii Brytyjskiej, m.in. Okanagan Nation Alliance, zalecają ostrożność podczas podróży do USA z powodu wzrostu przypadków zatrzymań i przesłuchań przez amerykańską służbę imigracyjną ICE, mimo formalnego prawa rdzennych do przekraczania granicy (traktat Jay Treaty z 1794 r.). Rekomendują noszenie paszportu, ważnych dokumentów i listów poparcia przy przekraczaniu granicy.

Papież apeluje do USA i Rosji o odnowienie ostatniego układu rozbrojeniowego

Papież Leon XIV wezwał 4 lutego 2026 r. USA i Rosję do przedłużenia wygasającego układu New START ograniczającego liczbę strategicznych głowic atomowych oraz przewidującego wzajemne kontrole. Papież ostrzegał, że brak porozumienia grozi nowym wyścigiem zbrojeń i zagrożeniem dla pokoju na świecie. Do apelu przyłączył się arcybiskup Coakley z USA.

Australijczyk oskarżony o grożenie śmiercią prezydentowi Izraela

19-latek z Sydney został oskarżony o groźby zabójstwa prezydenta Izraela Izaaka Herzoga przed jego wizytą w Australii. Groźby miały być kierowane przez media społecznościowe. Za czyn grozi do 10 lat więzienia. Służby rozpoczęły śledztwo po wykryciu wpisu w styczniu.

Sytuacja na froncie w Ukrainie – rosyjskie natarcia trwają powoli, Ukraińcy bronią się

Rosjanie kontynuują ataki na kilku kierunkach w Ukrainie, m.in. w rejonie Łymanu oraz w stronę Słowiańska. Aktywne są też działania w obwodzie sumskim, pod Pokrowśkiem i Hulajpolem. Lotnictwo rosyjskie codziennie atakuje dronami i rakietami, ale ukraińska obrona powietrzna nadal większość z nich zestrzeliwuje. Tempo natarcia Rosjan spadło – średnio zyskują ok. 70 metrów dziennie na najtrudniejszych odcinkach.