Inżynier Google skazany za przekazanie tajemnic AI do Chin

Były inżynier Google, Linwei Ding (Leon Ding), został w USA uznany za winnego 7 zarzutów szpiegostwa gospodarczego i 7 zarzutów kradzieży tajemnic handlowych. Ding ukradł ponad 2000 stron poufnych danych technologicznych dotyczących m.in. układów TPU, GPU i SmartNIC używanych w zaawansowanych systemach AI. Dane kopiował do własnego konta Google Cloud między majem 2022 a kwietniem 2023 roku i przekazał je dwóm chińskim firmom technologicznym, z których jedną sam założył jako CEO. Po opuszczeniu Google w grudniu 2023 dane te potencjalnie umożliwiły Chinom przyspieszenie własnych prac nad sztuczną inteligencją. Wyrok może sięgnąć 10 lat za każdy zarzut kradzieży i 15 lat za szpiegostwo. To pierwszy taki przypadek wyroku w USA dotyczący szpiegostwa gospodarczego związanego z AI.

NVIDIA: kompresja modeli AI z 16-bit do 4-bit praktycznie bez strat jakości

NVIDIA wprowadziła format NVFP4, pozwalający kompresować modele językowe z 16-bit do 4-bit zachowując aż 99,4% oryginalnej dokładności – praktycznie bezstratnie. NVFP4 wykorzystuje skalowanie w mikroblokach (grupy po 16 elementów ze wspólnym współczynnikiem skali) oraz precyzyjne współczynniki E4M3, co minimalizuje błędy kwantyzacji i pozwala na odporność na wartości odstające. Zmniejsza zużycie pamięci do około 25% w porównaniu z formatem FP16 i pozwala na stabilne trenowanie modeli o rozmiarze nawet 12 miliardów parametrów. To przełom w wydajności sztucznej inteligencji, umożliwiający szybsze eksperymenty i zmniejszający koszt infrastruktury. Rozwiązanie jest istotne dla rozwoju dużych modeli językowych, zwiększając dostępność AI dla nowych zastosowań.

Kontrowersyjna teoria Arhura Jensena o inteligencji i 'g factor'

Arthur Jensen twierdził, że istnieje ogólny czynnik inteligencji (g), fundament większości zadań poznawczych i silnie zależny od genów. Opierał się na testach inteligencji o wysokim współczynniku g. Jego prace wywołały burzę, szczególnie gdy sugerował, że różnice inteligencji między grupami etnicznymi są głównie genetyczne, a nie środowiskowe. Organizacje praw człowieka uznały te poglądy za rasistowskie. Jensen wpłynął na praktyki edukacyjne i testy IQ, lecz wielu badaczy podkreśla ogromną rolę środowiska, edukacji i statusu społecznego w rozwoju poznawczym. Do dziś jego teoria budzi silne kontrowersje i spory wśród naukowców.

Google rozwija Project EAT – AI wspierające pracowników

Google pracuje nad inicjatywą Project EAT, mającą przekształcić firmę w środowisko pracy wspierane przez sztuczną inteligencję. Pilotaż prowadzony jest w dziale AI i infrastruktury (AI2), pod kierownictwem Amina Vahdata. Projekt testuje zaawansowane narzędzia wspomagania kodowania i ustawia nowe standardy wydajnej pracy z AI, mając docelowo objąć wszystkich pracowników Google. Celem jest radykalny wzrost produktywności, redukcja powtarzalnych zadań i utrzymanie technologicznej przewagi nad rywalami takimi jak Microsoft czy Amazon. Sposób wdrożenia to tzw. „dogfooding” – testowanie rozwiązań najpierw wewnątrz firmy przed publicznym wdrożeniem.

Alec Radford: precyzyjna kontrola możliwości AI już podczas treningu

Alec Radford (współtwórca GPT) opracował metodę filtrowania danych treningowych na poziomie pojedynczych tokenów. Dzięki temu można dokładnie określić, jakich umiejętności model ma się nauczyć, a które mają być ograniczone, zanim zostanie po raz pierwszy użyty. To odejście od dotychczasowego podejścia, gdzie próbowano ograniczać AI dopiero po treningu. Takie podejście daje większą precyzję w prowadzeniu rozwoju AI – na przykład można przeszkolić model bez umiejętności kodowania lub tłumaczenia, jeśli tak się zaplanuje jego bazę treningową.

Sztuczna inteligencja Claude wytyczyła trasę łazika Perseverance na Marsie

Inżynierowie Jet Propulsion Laboratory w NASA wykorzystali model AI Claude do zaplanowania około 400-metrowej trasy łazika Perseverance na Marsie. To pierwsze takie zastosowanie sztucznej inteligencji do planowania jazdy pojazdu po innej planecie – dotąd takie zadania rozwiązywano ręcznie bądź algorytmami opartymi na prostych heurystykach. AI analizowała ukształtowanie terenu, przeszkody oraz minimalizowała ryzyko uszkodzenia sprzętu, przyspieszając przygotowania misji. Projekt pokazuje, że AI już dziś realnie wspomaga działania eksploracyjne poza Ziemią.

Model Kimi K2.5 dogania liderów w długich kontekstach AI

Niezależne testy potwierdzają, że model językowy Kimi K2.5 osiąga poziom Gemini 2.5 Pro w analizie kontekstów o dużej długości. Kimi wyróżnia się nie tylko w tradycyjnych zadaniach językowych, ale także w tzw. agentic swarm, czyli pracy rozproszonych agentów AI, co daje mu praktyczne przewagi w zastosowaniach związanych z analizą dużych zbiorów danych i automatyzacją pracy. Model ten może stać się celem przejęcia przez większe firmy technologiczne, bo obecnie żadna z firm spoza największej czwórki nie oferuje podobnej wydajności.

Wyhamowanie megadealu OpenAI-Nvidia za 100 miliardów dolarów

Planowana umowa warta 100 miliardów dolarów między OpenAI a Nvidia została wstrzymana. CEO Nvidii, Jensen Huang, prywatnie krytykował brak dyscypliny w podejściu biznesowym OpenAI i wyrażał obawy dotyczące konkurencji ze strony takich firm jak Google i Anthropic. To kolejny przykład napięć między liderami branży AI, gdzie roztrząsane są nie tylko kwestie technologiczne, ale także zarządzania ryzykiem i strategii rynkowej. Wstrzymanie tak dużego kontraktu wpłynie na współpracę branży AI i tempo wdrażania nowych rozwiązań sprzętowych.

Eksperyment OpenChaos: AI analizuje, jak działa ludzka demokracja w kodzie

OpenChaos to repozytorium GitHub, w którym społeczność zgłasza poprawki, a każda decyzja podejmowana jest głosowaniem. Niedawno dodano interfejs oparty na protokole MCP, który pozwala AI (np. Claude, GPT) analizować procesy zarządzania, wyniki głosowań oraz historię zmian. To pierwszy krok, by AI nie tylko podglądały, ale zrozumiały i analizowały demokratyczne zasady pracy w środowisku ludzi – chociaż aktualnie nie mogą jeszcze samodzielnie zgłaszać zmian. Projekt śledzi już ponad 3150 głosujących osób i stanowi unikalne pole do badań nad manipulacją głosowaniami i samoobroną demokracji w kodzie.

AI ONCO-ACS ułatwia leczenie pacjentów onkologicznych po zawale serca

Międzynarodowy zespół badawczy opracował narzędzie AI ONCO-ACS, które ocenia ryzyko powikłań po zawale serca u pacjentów z chorobą nowotworową. Model analizuje zarówno parametry kardiologiczne, jak i czynniki nowotworowe, by przewidzieć ryzyko zgonu, krwawienia lub kolejnych incydentów sercowych w ciągu 6 miesięcy od zawału. To pierwsze takie narzędzie stworzone specjalnie z myślą o tej grupie pacjentów. Narzędzie umożliwia lekarzom bardziej precyzyjne podejmowanie decyzji dotyczących leczenia i profilaktyki, w praktyce zwiększając szanse przeżycia i bezpieczeństwo chorych.

Czy AI zjada już większość pracy programistów?

Coraz więcej użytkowników zgadza się, że takie narzędzia jak Claude Code mogą szybko zastąpić część pracy programistów (SWE). Jeszcze w 2025 roku dominowały sceptyczne głosy, ale dziś obserwuje się zmianę nastawienia i wzrost akceptacji dla automatyzacji kodowania przez AI. Trwają dyskusje, gdzie przebiega granica oraz jakie zadania zostaną zautomatyzowane najszybciej, ale trend zmian jest wyraźny.

Agent grindset: kontrowersyjny wpis na platformie moltbook

Opublikowano ciekawy post na portalu moltbook dotyczący specyfiki pracy autonomicznych agentów AI, jednak dotychczas bez szerszego wpływu na branżę.

Otwarte narzędzie do zarządzania zadaniami agentów AI

Pojawiła się otwartoźródłowa platforma do budowy oraz zarządzania agentic workflows, czyli wieloagentowych procesów opartych o AI. Umożliwia koordynację zadań w kompleksowych projektach.

Krótkie, humorystyczne materiały graficzne z branży AI

W serwisach społecznościowych krążą humorystyczne memy i grafiki komentujące aktualne wydarzenia w branży sztucznej inteligencji.

Rak jelita grubego najczęstszą przyczyną zgonów na nowotwory u osób poniżej 50 lat w USA

Nowe dane z badania American Cancer Society (styczeń 2026) pokazują, że rak jelita grubego stał się główną przyczyną zgonów na nowotwory wśród dorosłych Amerykanów poniżej 50. roku życia, wyprzedzając raka piersi, płuc, białaczkę i guzy mózgu. Liczba zgonów z powodu tego nowotworu rośnie o ok. 1% rocznie od 2005 r., mimo że ogólna śmiertelność z powodu nowotworów w tej grupie wiekowej spadła od 1990 r. o 44%. Ta zmiana nastąpiła 7 lat wcześniej niż przewidywano. Szacuje się, że do 2030 r. liczba zachorowań w wieku 20–39 lat wzrośnie o 90%, a osoby przed 40. rokiem życia będą diagnozowane prawie 60 razy dziennie. Lekarze wskazują na możliwy wpływ diety, otyłości i zmian mikroflory jelitowej. Problemem jest późna diagnoza – większość osób poniżej 50 lat trafia do lekarza dopiero w zaawansowanym stadium. Eksperci apelują o wcześniejsze badania przesiewowe i lepszą świadomość objawów.

Wpadka w klinice in vitro na Florydzie – para otrzymała dziecko niebędące ich biologicznym potomkiem

Para z Florydy – Tiffany Score i Steven Mills – pozwała w styczniu 2026 r. Fertility Center of Orlando po tym, jak klinika przez pomyłkę zaszczepiła Tiffany embrion innej pary. Dziecko, zdrowa dziewczynka urodzona w grudniu 2025, okazało się nie być ich biologicznym potomkiem i nie jest rasy kaukaskiej. Para, która zamroziła swoje trzy embriony jeszcze w 2020 r., ma silną więź z dziewczynką, lecz zgłasza gotowość oddania dziecka prawdziwym rodzicom, jeśli się odnajdą. Boją się przy tym, że ich własne embriony mogły trafić do innych par. Domagają się od kliniki powiadomienia wszystkich pacjentów, sfinansowania testów genetycznych dzieci urodzonych tam w ostatnich 5 latach i dokładnej kontroli procedur. Sprawa jest badana sądownie, wciąż nie ma precedensu prawnego.

Choroba drakunkuloza bliska całkowitej likwidacji – tylko 10 przypadków na świecie w 2025 roku

W 2025 r. na świecie zanotowano zaledwie 10 przypadków drakunkulozy (choroby wywołanej przez robaka Dracunculus medinensis), co oznacza spadek o jedną trzecią w porównaniu do poprzedniego roku. Dla porównania, w 1986 r. notowano 3,5 mln przypadków w 21 krajach. Pozostałe przypadki w 2025 r. wykryto tylko w Sudanie Południowym (2), Czadzie (4) i Etiopii (4), a takie kraje jak Angola, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska i Mali drugi rok z rzędu nie zgłosiły żadnego chorego. Sukces ten zawdzięczamy kampanii prowadzonej przez The Carter Center. Drakunkuloza może być drugim w historii wirusem po ospie prawdziwej, który uda się w pełni wyeliminować, choć przeszkodą są jeszcze infekcje wśród zwierząt i wojny domowe na terenach endemicznych.

T-maxxing: niebezpieczny trend sztucznego zwiększania testosteronu u młodych mężczyzn

T-maxxing to trend w mediach społecznościowych, który polega na sztucznym podnoszeniu poziomu testosteronu przez młodych mężczyzn, często nastolatków, przy pomocy suplementów, sterydów lub skrajnych zmian stylu życia. Popularność zyskuje dzięki influencerom, którzy obiecują większą siłę, pewność siebie i męskość, mimo że naukowcy ostrzegają przed poważnymi konsekwencjami: zaburzenia hormonalne, bezpłodność, kurczenie się jąder, trądzik, zakrzepy, a nawet zawały oraz uzależnienie. Specjaliści przypominają, że najwyższy poziom testosteronu występuje naturalnie u młodych dorosłych i leczenie hormonalne można wdrażać wyłącznie po diagnozie lekarskiej. Najlepszym sposobem na zdrowe hormony są sen, zbilansowana dieta i regularny ruch, a nie eksperymentowanie na własną rękę.

Terapia MDMA na PTSD – skuteczna, ale wciąż niezatwierdzona przez FDA

MDMA (ecstasy) w połączeniu z psychoterapią daje obiecujące wyniki w leczeniu PTSD. W badaniu klinicznym 71% pacjentów leczonych MDMA przestało spełniać kryteria PTSD, podczas gdy w grupie placebo tylko 48%. Jednak FDA odrzuciła wniosek o dopuszczenie terapii w 2024 r., wskazując na błędy w metodologii badań, zwłaszcza trudność utrzymania „ślepej próby” (pacjenci wiedzieli, kto przyjmuje MDMA). Konieczne są dalsze badania, a terapia budzi kontrowersje z powodu statusu MDMA jako substancji kontrolowanej (groźba nadużyć), obowiązku prowadzenia sesji terapeutycznych oraz nieuregulowanych kwestii etycznych i prawnych. Trwają prace nad wytycznymi FDA i kolejną fazą badań klinicznych.

Odbudowa zębów coraz bliżej – trwają testy pierwszego leku dla ludzi

Japońscy naukowcy prowadzą badania kliniczne nad lekiem, który umożliwia regenerację zębów u ludzi. Lek działa na białko USAG-1, naturalnie blokujące rozwój zębów, a jego zahamowanie pozwala na aktywację uśpionych zawiązków zębowych. Technika była już skuteczna u zwierząt – szczury oraz inne modele eksperymentalne odzyskały zdrowe zęby dzięki terapii z użyciem komórek macierzystych, laserów albo zmodyfikowanych genów. Badania na ludziach dopiero się rozpoczęły, a naukowcy oceniają, że pierwsza terapia może być dostępna około 2030 roku. W Anglii zespół King’s College bada związek Tideglusib, a inne zespoły eksperymentują ze stymulacją komórek do samonaprawy zębów, co pozwoliłoby uniknąć plomby czy implantów.

Eli Lilly zainwestuje 3,5 miliarda dolarów w nową fabrykę leków na otyłość w Pensylwanii

Firma Eli Lilly wybuduje w Fogelsville (okolice Allentown w stanie Pensylwania) nową fabrykę leków wstrzykiwanych przeciw otyłości i cukrzycy, m.in. retatrutide (lek w ostatniej fazie testów). Inwestycja wyniesie 3,5 mld dolarów, a pracę znajdzie co najmniej 850 osób w ciągu 5 lat. Budowa rozpocznie się w 2026 r., koniec przewidywany na 2031 r. To część szerszej ekspansji firmy, która w 3. kwartale uzyskała aż 10 mld dolarów przychodu ze sprzedaży innych leków na otyłość, jak Zepbound czy Mounjaro. Stan Pensylwania przeznaczył na wspieranie inwestycji Eli Lilly 100 mln dolarów, co stanowi największe wsparcie dla branży medycznej w historii tego stanu.

Opłaty szpitalne zaskakują pacjentów – dodatkowe koszty wizyty u lekarza

W USA rośnie liczba tzw. opłat placówkowych (facility fees), które doliczane są do rachunków pacjentów za odbyte wizyty w poradniach szpitalnych przejętych przez szpitale. Przykładowo za szczepienie, które kosztowało 2667 dolarów, 2418 dolarów stanowiła sama opłata administracyjna, niezwiązana z leczeniem. Szpitale tłumaczą to koniecznością utrzymania dyżurów i nierentownych usług. Krytycy i regulatorzy proponują ograniczenie tych „niespodzianek” – trwają prace nad ustawami oraz reformami Medicare ograniczającymi tego typu praktyki, mogącymi przynieść oszczędności nawet do 180 miliardów dolarów na 10 lat.

Czy zimą potrzebujemy więcej witaminy D?

Zimą, przez brak słońca, organizm wytwarza mniej witaminy D, co zwiększa ryzyko jej niedoboru. Dotyczy to zwłaszcza osób żyjących na północy (powyżej 37 równoleżnika). Lekarze zalecają suplementację 600–1000 IU dziennie i włączanie do diety tłustych ryb oraz produktów wzbogacanych. Odpowiedni poziom witaminy D poprawia odporność, nastrój i korzystnie wpływa na zdrowie kości.

Nipah – groźny wirus odzwierzęcy z wysoką śmiertelnością

Wirus Nipah rozprzestrzenia się głównie przez kontakt z zakażonymi nietoperzami lub świniami, a także przez skażone jedzenie (np. sok z palmy daktylowej) lub bezpośredni kontakt z krwią/chorymi. Objawy pojawiają się po kilku dniach i obejmują gorączkę, bóle głowy, kaszel, zaburzenia oddychania, mogą szybko przerodzić się w zapalenie mózgu, drgawki, śpiączkę, a nawet zgon. Śmiertelność sięga 40–75%. Nie istnieje szczepionka ani konkretne leczenie. Występuje głównie w Bangladeszu, Indiach i Azji Południowo-Wschodniej. Podstawą prewencji jest unikanie ryzykownych produktów i kontaktu z chorymi.

Wzrost chęci posiadania broni po wyborach 2024 wśród zagrożonych Amerykanów

Badanie zespołu z Rutgers (2026) ujawniło, że po wyborach w 2024 r. Amerykanie czujący się zagrożeni polityką administracji Trumpa częściej chcą kupować, nosić i mieć pod ręką broń palną. Efekt ten był szczególnie wyraźny u osób czarnoskórych oraz o liberalnych poglądach – liberałowie mieli ponad 2 razy większą skłonność do przechowywania broni w łatwiej dostępnym miejscu przy każdym kroku na skali ideologii politycznej. Wyniki pokazują, że postrzegane zagrożenie polityczne po wyborach ma bezpośredni wpływ na codzienne zachowanie obywateli dotyczące bezpieczeństwa i samoobrony. To zjawisko może oznaczać rosnące napięcia społeczne oraz większą obecność broni w amerykańskich domach w związku z polityczną niepewnością.

Ponad 250 tys. publikacji onkologicznych podejrzanych o fałszywe pochodzenie

Nowe narzędzie oparte na uczeniu maszynowym, opracowane przez zespół prof. Adriana Barnetta, przeanalizowało 2,6 mln publikacji z zakresu badań nad rakiem z lat 1999–2024. Wykryło ono 250 tys. prac z charakterystycznymi cechami „paper mills” – firm sprzedających fałszywe lub niskiej jakości artykuły naukowe, często z recyklingowanym tekstem, dziwną składnią, a nawet podrobionymi wynikami i obrazami. Algorytm rozpoznaje takie publikacje z 91% skutecznością i jest już testowany przez trzy czasopisma jako filtr do wstępnej selekcji zgłoszeń. Nie potwierdza on ostatecznie oszustwa, ale wskazuje na poważne ryzyko – szacuje się, że 10–15% publikacji w tej dziedzinie może być podejrzane, co zagraża rzetelności badań nad rakiem.

Ibogaina znacząco zmniejsza objawy PTSD u weteranów amerykańskich

Badanie opublikowane w Nature Medicine wykazało, że ibogaina – roślinny środek psychoaktywny podawany z magnezem – u 30 weteranów amerykańskich oddziałów specjalnych z urazami mózgu wywołała aż o 88% niższe objawy PTSD, o 87% mniej depresji i o 81% mniej lęków już po miesiącu od terapii. Podobna poprawa dotyczyła codziennej sprawności i funkcji poznawczych. Największe korzyści zgłaszali uczestnicy doświadczający podczas sesji intensywnego poczucia jedności i świętości. Nie odnotowano poważnych skutków ubocznych. Terapie te były przeprowadzane w Meksyku, bo ibogaina pozostaje w USA nielegalna, jednak wyniki nasiliły apele o uruchomienie kontrolowanych badań klinicznych z jej udziałem.

Ponad 250 tys. publikacji onkologicznych może pochodzić z „paper mills”

Nowe narzędzie oparte na sztucznej inteligencji przeanalizowało 2,6 mln badań o nowotworach z lat 1999–2024 i wykryło ponad 250 tys. publikacji z charakterystycznymi cechami tzw. „paper mills” – firm handlujących gotowymi artykułami, często zawierającymi powtarzalny tekst, nietypowe sformułowania i fałszowane dane. Algorytm, wykorzystujący model BERT, osiągnął 91% skuteczności przy wykrywaniu takich tekstów. Jest już testowany w trzech czasopismach naukowych jako filtr wstępny. Problemy tego typu mogą dotyczyć nawet do 10–15% całej literatury onkologicznej, co może mieć negatywny wpływ na rzetelność badań naukowych.

Mikro- i nanoplastyki mogą nasilać degenerację układu nerwowego

Przegląd opublikowany w 2026 r. wskazuje, że połknięte mikro- i nanoplastiki zaburzają oś jelito-mózg przez zmiany w mikrobiocie, nasilenie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego oraz zaburzenia epigenetyczne. Plastiki mogą przenikać z przewodu pokarmowego do mózgu, zmieniać skład bakterii jelitowych i uruchamiać kaskadę procesów zapalnych, co prowadzi do osłabienia funkcji neuronów i potencjalnie nasila ryzyko chorób neurodegeneracyjnych. Część badań sugeruje, że drobne plastiki pochodzące z tekstyliów mogą się przedostawać do mózgu także przez drogi oddechowe.

Kannabidiol (CBD) z konopi może hamować wczesne objawy Alzheimera u szczurów

Nowe badania na samcach szczurów wykazały, że kannabidiol (CBD) z konopi chroni przed spadkiem funkcji poznawczych i problemami społecznymi wywołanymi przez toksyny wywołujące objawy podobne do choroby Alzheimera. Efekt ten osiągnięto przez redukcję stanu zapalnego i aktywację receptorów CB1 w mózgu. Po zablokowaniu receptorów ochronne działanie CBD zanikało. Badania zostały przeprowadzone tylko u samców, więc nie wiadomo, czy u samic efekty będą podobne. To krok w kierunku terapii zapobiegawczych, ale potrzeba dalszych testów, także u ludzi.

Przenośne skanery fNIRS wykrywają upośledzenie po THC

Badania wykazały, że przenośne skanery funkcjonalnej spektroskopii bliskiej podczerwieni (fNIRS) mogą mierzyć upośledzenie spowodowane THC u użytkowników konopi. Urządzenie wykrywa wzrost natlenowanej hemoglobiny w korze przedczołowej podczas zadań pamięciowych, pozwalając odróżnić osoby odurzone od nieodurzonych. W grupie 169 użytkowników dokładność wynosiła 76%. Ta metoda mogłaby być wykorzystana np. przez policję, by rozróżnić rzeczywiste upośledzenie od samej obecności THC w organizmie, co było dotąd problemem w testach trzeźwości.

Planeta HD 137010 b – kandydat na „Ziemię 2.0”, ale dostrzeżony tylko raz

HD 137010 b to kandydat na planetę podobną do Ziemi, odkrytą 146 lat świetlnych od nas podczas pojedynczego tranzytu w misji Kepler w 2017 roku. Obiega ona gwiazdę podobną do Słońca z okresem zbliżonym do roku ziemskiego. Leży na obrzeżach strefy zamieszkiwalnej – teoretycznie mogłaby mieć wodę, lecz jej średnia temperatura przypuszczalnie spada nawet do –68°C, bo jej gwiazda jest chłodna i słaba. Ponowne potwierdzenie istnienia tej planety jest niemal niemożliwe ze względu na rzadkość tranzytów – niezbędne byłyby kolejne pokolenia teleskopów.

Nowa elektroda z Korei zamienia CO2 ze spalin w kwas mrówkowy

Naukowcy z Korea Energy Technology University opracowali trójwarstwową elektrodę elektrochemiczną, która bezpośrednio z gazów spalinowych wychwytuje CO2 i przekształca go w kwas mrówkowy. Elektroda składa się z warstwy porowatego węgla do selektywnego wychwytu CO2, warstwy katalizatora z tlenku cyny (SnO2) zamieniającego gaz w produkt oraz przepuszczalnej warstwy węglowej. Rozwiązanie działa nawet przy bardzo niskich stężeniach CO2, np. 400 ppm, oraz w warunkach imitujących spaliny przemysłowe (15% CO2). Może znacząco uprościć przemysłowy recykling emisji i działać w realnych warunkach.

Ludzie w środkowych Chinach już 160 tys. lat temu tworzyli złożone narzędzia kamienne

Archeolodzy w prowincji Henan odkryli ponad 2600 narzędzi kamiennych z kwarcu i kwarcytu sprzed 160–72 tys. lat. Wśród nich są najstarsze w Azji Wschodniej ślady narzędzi kompozytowych mocowanych na rękojeściach do obrabiania drewna. Odkopano zaawansowane techniki wyrobu narzędzi, jak „core-on-flake” i dyskowe, co podważa wcześniejsze przekonania o słabym rozwoju technologii w Azji wobec Afryki i Europy.

Ogólna teoria względności potwierdzona przez sygnał fal grawitacyjnych GW250114

Detekcja sygnału GW250114 przez LIGO w styczniu 2025 r., pochodziła z połączenia dwóch czarnych dziur o masach 33,6 i 32,2 mas Słońca. Nowa analiza „ringdown” najdokładniejszego sygnału wykazała zgodność z przewidywaniami ogólnej teorii względności Einsteina w bardzo silnych polach grawitacyjnych i dużych prędkościach. Potwierdzono także twierdzenie o powierzchni czarnej dziury Stephena Hawkinga – pole powierzchni po połączeniu wzrasta. Wyniki przewyższają rygorem poprzednie testy, będąc nowym standardem potwierdzania teorii Einsteina w ekstremalnych warunkach.

Depresja u ciężarnych matek powiązana z większym ryzykiem zaburzeń u dzieci

Depresja prenatalna dotyczy około 20% kobiet i ma związek z 6–10 punktami proc. wyższym nasileniem objawów problemów emocjonalnych, ADHD i autyzmu u dzieci (w porównaniu do dzieci matek zdrowych). Efekty mogą utrzymywać się do okresu nastoletniego, obejmują problemy z regulacją emocji, rozwojem poznawczym i relacjami społecznymi.

Krótka kuracja CBD u chorych na raka nie powoduje zaburzeń pracy wątroby

Badanie kliniczne w Australii z udziałem 287 pacjentów z zaawansowanym nowotworem, przyjmujących do 600 mg CBD dziennie przez 28 dni, nie wykazało istotnego wzrostu enzymów wątrobowych ALT i AST. Oznacza to, że krótkoterminowe stosowanie CBD jest bezpieczne dla wątroby tej grupy pacjentów. W innym badaniu z USA ok. 5,6% zdrowych ochotników miało podwyższone enzymy, ale bez objawów klinicznych.

Geny człowieka i bakterii kształtują mikrobiom jamy ustnej

Badanie ponad 12 tys. osób wykazało, że 11 miejsc w ludzkim genomie, w tym wariant genu FUT2, wpływa znacząco na skład bakterii w jamie ustnej. Gen AMY1 (amylaza ślinowa) oraz inne geny odpowiedzialne za dostępność węglowodanów wpływają na skład mikrobiomu i zwiększają ryzyko próchnicy oraz konieczności noszenia protez, poprzez zmiany w populacji bakterii jamy ustnej.

Mapowanie wzrostu mózgu i różnic płci od okresu prenatalnego

Analiza niemal 800 skanów mózgu z okresu prenatalnego i wczesnoniemowlęcego wykazała, że różnice płciowe w wielkości i strukturze mózgu pojawiają się już przed narodzinami. U chłopców szybciej rośnie objętość mózgu, najpierw dominując biała, potem szara substancja. Struktury podkorowe dojrzewają szybciej, by zapewnić podstawowe funkcje przed rozwojem wyższych zdolności poznawczych. Wyniki sugerują, że hormony, np. testosteron, mogą wpływać na różnice płci w mózgu i potencjalną podatność na niektóre zaburzenia.

Rosyjski statek w pobliżu kabli danych na Atlantyku przegoniony przez Royal Navy

Rosyjski statek towarowy Sinegorsk przez 14 godzin stał na kotwicy w kanale Bristolskim, zaledwie 1,2 km od pięciu strategicznych podmorskich kabli danych, m.in. TGN Atlantic łączącego Wielką Brytanię z Nowym Jorkiem oraz innych połączeń do Kanady, Hiszpanii i Portugalii. Sytuacja wzbudziła alarm służb brytyjskich – do akcji skierowano śmigłowiec bojowy Wildcat z bazy Yeovilton. Royal Navy skutecznie zmusiła rosyjską jednostkę do opuszczenia brytyjskich wód, nie odnotowano żadnych uszkodzeń ani prób sabotażu. Brytyjskie władze podkreślają rosnące zagrożenie ze strony Rosji wobec infrastruktury krytycznej – incydent wpisuje się w szerszy kontekst rosyjskich działań rozpoznawczych od czasu inwazji na Ukrainę.

Zelenski odrzuca rozmowy w Moskwie, zaprasza Putina do Kijowa

Wołodymyr Zełenski odrzucił propozycję Kremla, by rozmowy pokojowe odbyły się w Moskwie 30 stycznia 2026 roku. Ukraiński prezydent publicznie wyzwał Putina, by ten przyjechał do Kijowa „jeśli się odważy”. Zełenski deklaruje gotowość do deeskalacji i wstrzymania ataków na infrastrukturę energetyczną Rosji, jeśli Moskwa odpowie tym samym. Negocjacje toczą się pod auspicjami USA, dotyczą też sporu o elektrownię jądrową w Zaporożu. Propozycja Kremla przewidywała tylko Moskwę jako miejsce rozmów. W tle znalazła się zapowiedź ewentualnego rozejmu ogłoszonego przez Donalda Trumpa, ale Ukraina formalnie go nie potwierdziła.

Ukraina: gotowy dokument bezpieczeństwa z USA, twarde stanowisko ws. terytoriów

Prezydent Zełenski oświadczył, że dokument dotyczący gwarancji bezpieczeństwa między Ukrainą a USA jest w pełni gotowy do podpisania – czeka jedynie na ustalenie terminu i miejsca. Potem trafi do ratyfikacji w amerykańskim Kongresie i ukraińskim parlamencie. Zełenski stanowczo odrzucił możliwość oddania jakiejkolwiek części terytorium, w tym Donbasu, Chersonia, Ługańska i Zaporoża. Oświadczenie zapadło po trzystronnych rozmowach w Abu Zabi 24-25 stycznia 2026 r., w których brali udział przedstawiciele USA, Rosji i Ukrainy. Zełenski nie zgadza się na żadne ustępstwa terytorialne w zamian za bezpieczeństwo.

USA ostrzegają sojusznika na Bliskim Wschodzie: atak na Iran jest nieuchronny

Wojsko USA poinformowało jednego z bliskowschodnich sojuszników o nieuchronnym ataku na Iran, zleconym przez Donalda Trumpa. Do regionu skierowano lotniskowiec USS Abraham Lincoln i grupę uderzeniową. Trump żąda od Iranu natychmiastowego zakończenia wzbogacania uranu oraz wycofania wsparcia dla Hamasu i Hezbollahu, ostrzegając jednocześnie przed atakami i wyrażając nadzieję na negocjacje. Arabia Saudyjska, Turcja, Oman i Katar wezwały do powściągliwości. Iran po krwawym tłumieniu protestów (ponad 6500 ofiar) ogłosił gotowość zarówno do rozmów, jak i wojny.

Trump ostrzega: kontakty gospodarcze Wielkiej Brytanii z Chinami są „bardzo niebezpieczne”

Donald Trump stwierdził, że zbliżenie biznesowe UK z Chinami jest „bardzo niebezpieczne”, gdy nowy premier Keir Starmer odbywa rozmowy w Pekinie i Szanghaju. Starmer spotkał się przez 3 godziny z Xi Jinpingiem i uzyskał m.in. zniesienie wiz dla Brytyjczyków (do 30 dni), obniżenie ceł na whisky, nowe inwestycje, w tym centrum R&D koncernu Chery w Liverpoolu. Minister handlu Chris Bryant zapewnia, że współpraca z Chinami odbywa się „z otwartymi oczami” i jest uzgadniana z USA. Trump ostatnio groził również cłami Kanadzie.

Zamieszanie wokół czasowego wstrzymania rosyjskich ataków na Kijów na prośbę Trumpa

Rosja twierdzi, że prezydent USA Donald Trump poprosił Putina o nieatakowanie Kijowa i innych miast do niedzieli 1 lutego, by umożliwić negocjacje. Trump mówi o tygodniowym wstrzymaniu ognia, co ocenia pozytywnie, choć Kreml tylko potwierdza otrzymanie prośby – bez jasnej deklaracji zgody. Zełenski deklaruje otwartość na wstrzymanie ataków energetycznych po stronie Ukrainy, jeśli Rosja zrobi to samo. Ostatecznie nie ogłoszono oficjalnego, szerokiego zawieszenia broni – pojawiają się sprzeczne sygnały na niższych szczeblach dowodzenia.

Premier Hiszpanii broni legalizacji 500 tys. migrantów i odpowiada Muskowi: Mars może poczekać

Pedro Sánchez zatwierdził decyzję o zalegalizowaniu pobytu ok. 500 tys. nieudokumentowanych migrantów, którzy przybyli do Hiszpanii przed 31 grudnia 2025 r. i mieszkają co najmniej 5 miesięcy. Celem jest wsparcie wzrostu gospodarki (PKB +2,8% w 2025 r.) i walka ze starzeniem się społeczeństwa oraz niską dzietnością. Elon Musk skomentował decyzję jednym słowem („Wow”), kwestionując cel działań rządu jako „inżynierię wyborczą” – Sánchez odpowiedział na platformie X: „Mars może poczekać, ludzkość nie”. Partie opozycyjne oskarżają rząd o zachęcanie do nielegalnej migracji.

Kuba ma tylko 15–20 dni zapasów ropy po wzmożeniu presji USA

Na Kubie kończy się ropa – rezerwy wystarczą na 15–20 dni. Donald Trump wprowadził cła na towary z krajów dostarczających ropę na wyspę, głównie wobec Meksyku, który drastycznie ograniczył dostawy z 20 tys. do 7 tys. baryłek dziennie po ostrzeżeniach USA. Wcześniej, po obaleniu Nicolása Maduro w Wenezueli przez amerykańską interwencję, Kuba straciła dostęp do taniego paliwa od swojego dotychczasowego sojusznika. Prezydent Meksyku Sheinbaum określił ograniczenie eksportu jako „decyzję suwerenną”, lecz deklaruje solidarność z Kubą. Rozważane są kolejne działania USA, w tym blokada morska.

Rozmowy USA z Argentyną o przyjmowaniu deportowanych migrantów

Argentyna i USA negocjują porozumienie umożliwiające Stanom Zjednoczonym deportowanie migrantów z krajów trzecich właśnie do Argentyny. Rząd Javiera Mileia prowadzi rozmowy w styczniu 2026 r., chcąc zaostrzyć dotąd liberalną politykę migracyjną i eliminować osoby z przeszłością kryminalną. Podobne umowy USA zawarły już z Sudanem Południowym, Eswatini, Salwadorem, Kostaryką i Panamą. Szczegóły propozycji utrzymywane są w tajemnicy, lecz prawdopodobnie umowa ma zostać podpisana jeszcze w lutym.

Francja znosi prawny obowiązek współżycia w małżeństwie

29 stycznia 2026 r. parlament Francji jednogłośnie przyjął ustawę znoszącą pojęcie „obowiązku małżeńskiego” i podkreślającą, że współżycie nie jest prawnym obowiązkiem współmałżonków. Nowe prawo jednoznacznie zapisuje w kodeksie cywilnym wymóg dobrowolnej zgody na każdy akt seksualny w małżeństwie. Reforma to m.in. reakcja na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2025 r., który skrytykował Francję za uznawanie odmowy współżycia jako winy przy rozwodzie. Ustawa trafi teraz do Senatu – nowelizacja ma wejść w życie jeszcze w tym roku.

Ukraina dostaje od Włoch 78 kotłów przemysłowych dla 90 tys. domów

Ukraina otrzymała od Włoch 78 przemysłowych kotłów i sprzętu grzewczego o wartości 1,86 mln euro (2,2 mln USD) oraz mocy ponad 112 MW. Sprzęt trafił do 10 regionów, m.in. Czernihowa, Chersonia, Charkowa czy Kijowa. Kotły służą do ogrzewania szpitali, szkół i sieci miejskich zniszczonych przez rosyjskie ataki energetyczne. Zapewnią ogrzewanie dla 90 tys. domów, czyli miasta wielkości 250 tys. osób. Wicepremier Ołeksij Kuleba zapowiedział kolejną dostawę ponad 300 jednostek o mocy 800 MW.

Władze wojskowe Burkina Faso rozwiązują wszystkie partie polityczne

Rząd wojskowy Burkina Faso rozwiązał wszystkie krajowe partie polityczne, argumentując to koniecznością ochrony jedności narodowej i ograniczania podziałów. Około 100 partii traci majątek, który przechodzi na własność państwa. Działalność partii była zawieszona od czasu zamachu stanu w 2022 r., teraz jednak formalnie zakazano działalności politycznej i przygotowywane są zmiany w prawie dotyczącym finansowania i funkcjonowania partii.

Polska proponuje stworzenie „Legionu Europejskiego” w odpowiedzi na kryzysy bezpieczeństwa

Minister spraw zagranicznych Polski, Radosław Sikorski, zaproponował w Brukseli utworzenie unijnego Legionu Europejskiego – brygady finansowanej ze środków UE, otwartej także dla obywateli państw kandydujących. Jednostka miałaby reagować na kryzysy bezpieczeństwa np. w Afryce Północnej czy na Bałkanach. Legion nie byłby pełnoprawną armią federacyjną UE, lecz bardziej realistyczną alternatywą wobec obecnych pomysłów Komisji, nadzorowaną przez Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa UE. Część ekspertów ostrzega przed dublowaniem kompetencji NATO.

Trump powołuje międzynarodową Radę Pokoju – nowe wsparcie dla ONZ

W styczniu 2026 r. na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ utworzono Radę Pokoju, którą przewodzi Donald Trump. Ciało to odpowiada za odbudowę Strefy Gazy i zarządzanie powojenne, działa szybko dzięki ograniczonej liczbie członków i władzy przewodniczącego. Statut organu podpisano podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos, jego zarząd tworzą m.in. Marco Rubio, Jared Kushner i Tony Blair. Mimo innej struktury niż ONZ, inicjatywa ta wzmacnia poparcie dla działań ONZ poprzez koordynację odbudowy i polityki pokojowej.

Wzrost PKB w Kanadzie w listopadzie 2025 roku wyniósł 0%

Produkt krajowy brutto Kanady nie wzrósł w listopadzie 2025 r. po wcześniejszym spadku o 0,3% w październiku. Największe straty notowano w przemyśle przetwórczym (spadek produkcji o 1,3%, szczególnie w sektorze pojazdów i sprzętu transportowego). Dobre wyniki odnotowały usługi – m.in. handel detaliczny (+1,3%), edukacja i transport. Polityka celna Donalda Trumpa wobec Kanady wpłynęła negatywnie na przemysł. Szacuje się, że w całym IV kwartale PKB Kanady spadł o ok. 0,1%.

Katastrofa w kopalni koltanu we wschodnim Kongo – ponad 200 zabitych

W wyniku osuwiska w kopalni koltanu w Rubayi we wschodniej części DR Konga zginęło ponad 200 osób, w tym górnicy, dzieci i kobiety pracujące na targu. Do tragedii doszło 28 stycznia 2026 r. w prowincji Kiwu Północne kontrolowanej przez rebeliantów M23. Część ciał nadal nie odnaleziono, około 20 osób trafiło do lokalnych szpitali. Kopalnia odpowiada za 15% światowej produkcji tantalu wykorzystywanego w elektronice i lotnictwie.

USA zatwierdzają sprzedaż uzbrojenia do Izraela i Arabii Saudyjskiej za 15,7 mld dolarów

Rząd USA zatwierdził sprzedaż uzbrojenia do Izraela (6,67 mld dolarów) oraz Arabii Saudyjskiej (9 mld dolarów). Izrael otrzyma 30 śmigłowców Apache, 3250 lekkich pojazdów taktycznych, zestawy do transporterów opancerzonych oraz lekkie śmigłowce transportowe. Arabia Saudyjska kupuje 730 rakiet Patriot i powiązane systemy. Sprzedaż zatwierdzono w obliczu wzrostu napięć na Bliskim Wschodzie i planów ataku USA na Iran. Analitycy ostrzegają, że rozbrojenie Hamasu pozostaje nierozwiązanym problemem.

UE zwalnia wysokiego urzędnika po aferze z prezentami z Kataru

Komisja Europejska zwolniła Henrika Hololei, byłego dyrektora generalnego ds. transportu, po wewnętrznym śledztwie dotyczącym naruszenia przepisów o konflikcie interesów, przejrzystości i przyjmowaniu prezentów. Hololei przyjął luksusowe podróże i pobyty w hotelach za dziesiątki tysięcy euro od Kataru w latach 2016–2019 – w czasie negocjacji wartego miliardy euro porozumienia dla Qatar Airways. Trwa również dochodzenie prokuratury UE ws. korupcji. Komisja zaostrzyła aktualnie zasady zatwierdzania wyjazdów służbowych.

Kuba: gniew i obawy po ogłoszeniu amerykańskich ceł na kraje dostarczające ropę

Prezydent Donald Trump podpisał 29 stycznia 2026 r. rozporządzenie nakładające cła na towary z państw sprzedających ropę na Kubę, aby osłabić tamtejszy reżim. W efekcie pojawiły się masowe protesty i niepokoje społeczne z powodu nasilających się braków paliwa, przerw w dostawie energii i kryzysu gospodarczego. Władze Kuby określają te działania jako „faszystowskie i ludobójcze”. Meksyk analizuje alternatywy dla eksportu ropy, a eksperci ostrzegają, że przy wstrzymaniu dostaw wyspa stanie za kilka tygodni w obliczu całkowitej blokady energetycznej.

Ciągłe ataki w Donbasie – 1437 dzień inwazji Rosji na Ukrainę

W Doniecku, Zaporożu, Charkowie, oraz Dniepropietrowsku utrzymują się rosyjskie ataki rakietowe i z użyciem dronów, szczególnie nasiliły się walki pod Pokrowskiem. Wojsko ukraińskie zniszczyło rosyjski samolot, radar wart 100 mln dolarów, centra sterowania dronami i skład amunicji. W ciągu ostatniej doby zginęło minimum 6 cywili, a 26 zostało rannych. Rosyjskie wojska posuwają się jednak powoli – 15 do 300 metrów dziennie.

Umowa na dostawę 18 baterii systemu antydronowego SAN za 15 mld zł

30 stycznia 2026 roku Agencja Uzbrojenia podpisała umowę z polsko-norweskim konsorcjum na dostawę 18 baterii systemu antydronowego SAN dla Wojska Polskiego. Wartość kontraktu to około 15 miliardów złotych netto. Pierwsze elementy systemu mają trafić do polskiej armii w 2026 roku. Finansowanie projektu pochodzi głównie z unijnego programu SAFE. W konsorcjum uczestniczą firmy z polskiego przemysłu obronnego oraz partner z Norwegii. Podpisana umowa jest podstawą do realizacji zamówienia. Dostarczany system SAN ma zwiększyć bezpieczeństwo i możliwości obrony przeciwko dronom na terenie Polski oraz wzmacniać współpracę przemysłów zbrojeniowych Polski i Norwegii.

Zarzut zabójstwa dla 24-letniego Ukraińca po śmierci 14-latki w Kępnie

Prokuratura poinformowała 30 stycznia 2026 r. o przedstawieniu zarzutu zabójstwa 24-letniemu obywatelowi Ukrainy w związku ze śmiercią 14-letniej Ukrainki, której ciało znaleziono w mieszkaniu w Kępnie. Sekcja zwłok wykazała, że przyczyną zgonu było uduszenie. Organy ścigania zatrzymały podejrzanego i prowadzą dalsze czynności procesowe.

MON zapewnia pomoc prawną żołnierzowi po incydencie na granicy z 2023 roku

Ministerstwo Obrony Narodowej 30 stycznia 2026 r. poinformowało o zapewnieniu pomocy prawnej polskiemu żołnierzowi, który w listopadzie 2023 roku podczas służby na granicy przypadkowo postrzelił migranta. Żołnierzowi postawiono zarzuty karne. MON deklaruje wsparcie prawne do czasu zakończenia sprawy oraz wniesienie odwołań w przypadku niekorzystnych decyzji sądu.

Wizyta szefa dyplomacji Luksemburga i spotkanie z szefem MSZ Polski

30 stycznia 2026 roku w Polsce odbyło się spotkanie szefa MSZ Luksemburga i polskiego wicepremiera oraz szefa MSZ. Spotkanie służyło omówieniu relacji dwustronnych, jednak nie wydano oficjalnych decyzji, umów ani wspólnych oświadczeń.

Zmiana dowódcy Zgrupowania Zadaniowego PODLASIE

W Ośrodku Ćwiczeń 30 stycznia 2026 roku przekazano dowodzenie Zgrupowaniem Zadaniowym PODLASIE kolejnemu oficerowi. Nowy dowódca przejął odpowiedzialność za realizację zadań grupy.