Gąbki kuchenne przenoszą do 100 tys. bakterii jednym ruchem i długo pozostają skażone
Testy laboratoryjne pokazały, że Salmonella, E. coli i gronkowiec złocisty mogą przeżyć w gąbkach kuchennych ponad 14 dni, także do 3 dni po wyschnięciu. Zapach i kolor nie pokazują, czy gąbka jest skażona. Jeden ruch zanieczyszczoną gąbką przenosił na czystą powierzchnię nawet ok. 100 tys. bakterii. Badacze wskazują, że szczotki są bezpieczniejsze, bo szybciej schną, a patogeny utrzymują się na nich znacznie krócej.
theconversation.com
Prawa związkowe policji powiązano ze wzrostem zabójstw cywilów, bez poprawy bezpieczeństwa funkcjonariuszy
Ekonomiści przeanalizowali stanowe przepisy „duty to bargain” z lat 1959–1988 metodą event study. Po przyznaniu policji praw do negocjacji zbiorowych rosła długoterminowo liczba zabitych przez policję cywilów niebiałych, bez podobnego wzrostu wśród białych. Autorzy szacują, że takie przepisy mogły wyjaśniać ok. 10% zgonów niebiałych cywilów w badanym okresie. Nie stwierdzono spadku przestępczości ani poprawy bezpieczeństwa samych policjantów.
aeaweb.org
DNA „duchów” przodków może być obecne u wszystkich ludzi, sugeruje analiza współczesnych genomów
Nowe badanie genetyczne wskazuje, że współcześni ludzie mogą nosić niewielki udział DNA pochodzącego od nieznanych linii dawnych homininów, których nie potwierdzają skamieniałości. Naukowcy wnioskują o ich istnieniu z wzorów ukrytych w dzisiejszych genomach różnych populacji. Wynik wzmacnia obraz ewolucji człowieka jako sieci wielu krzyżowań, a nie prostego drzewa rodowego. To wniosek pośredni z danych genetycznych, więc wymaga dalszej weryfikacji innymi metodami.
scientificamerican.com
Mniej cukru we wczesnym dzieciństwie powiązano z nawet 23% niższym ryzykiem demencji
Analiza danych UK Biobank sugeruje, że mniejsza ekspozycja na cukier w życiu płodowym i w pierwszych 1–2 latach życia wiązała się z nawet 23% niższym ryzykiem demencji w dorosłości. Początek choroby pojawiał się średnio o 2,6 roku później. Badanie opiera się na naturalnym eksperymencie związanym z racjonowaniem cukru, ale pokazuje tylko związek statystyczny, a nie pewny efekt przyczynowy. Wyniki wspierają ograniczanie cukrów dodanych w pierwszych 1000 dniach życia.
aan.com
Long COVID powiązano z uszkodzeniem układu dopaminowego w mózgu
Badanie obrazowe wykazało u osób z long COVID obniżoną gęstość zakończeń neuronów uwalniających dopaminę w prążkowiu. Spadki w różnych częściach tego obszaru korelowały z typowymi objawami: apatią, spowolnieniem ruchowym i problemami z pamięcią. To daje biologiczne wyjaśnienie części przewlekłych dolegliwości po COVID-19. Wyniki są ważne, ale dotyczą wciąż rozwijanej linii badań i same nie rozstrzygają, czy zmiany są odwracalne.
psypost.org
Ciągłe szukanie sensu życia powiązano z większym wypaleniem zawodowym
Badanie podłużne ponad 1200 pracowników pierwszej linii z Wielkiej Brytanii i Irlandii wykazało, że osoby intensywnie szukające sensu życia częściej doświadczały wypalenia zawodowego, zwłaszcza cynizmu, jeśli jednocześnie nie czuły, że ich życie już ma sens. Odwrotnie działała „obecność sensu” — wiązała się z niższym wyczerpaniem, mniejszym cynizmem i mniejszym poczuciem nieskuteczności. To zależność obserwacyjna, nie dowód przyczynowości.
psypost.org
Wiara w skrajne teorie spiskowe może być zawyżana przez nieszczere odpowiedzi w ankietach
Badanie na 1044 osobach w Australii sugeruje, że część deklaracji wiary w teorie spiskowe to efekt nieuważnych lub nieszczerych odpowiedzi. 10% badanych poparło zmyśloną teorię o „armii szopów”, a 7% zaakceptowało jednocześnie dwie sprzeczne teorie. Później 13% uczestników przyznało, że odpowiadało nieszczerze. Wniosek: sondaże mogą przeszacowywać realną skalę wiary w najbardziej absurdalne lub wzajemnie wykluczające się spiski.
bps.org.uk
W pyle z Hiroszimy znaleziono nieznany wcześniej stop powstały w ogniu wybuchu atomowego
Naukowcy opisali wieloskładnikowy stop metali znaleziony w mikroskopijnych szklistych cząstkach z piasków Zatoki Hiroszimy. Materiał miał powstać w 1945 r., gdy kula ognia o temperaturze ponad 7000°C odparowała budynki, glebę, metale i wodę, tworząc plazmę, która potem bardzo szybko ostygła. W stopie wykryto m.in. żelazo, chrom, nikiel, mangan, molibden, krzem i aluminium. To odkrycie może pomóc badać zachowanie materiałów w skrajnych warunkach.
thedebrief.org
Psylocybina z psychoterapią dała obiecujące wyniki u weteranów z lekoopornym PTSD
W małym otwartym badaniu pilotażowym u amerykańskich weteranów z ciężkim, lekoopornym PTSD testowano terapię wspomaganą psylocybiną: dwie sesje dawkowania plus ustrukturyzowana psychoterapia. Po miesiącu większość uczestników nie spełniała już kryteriów rozpoznania PTSD. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był łagodny ból głowy. Wynik jest obiecujący, ale bez grupy kontrolnej nie dowodzi skuteczności i wymaga większych badań randomizowanych.
psypost.org
Problematyczne korzystanie z internetu powiązano z większym stresem i gorszym nastrojem
Badanie 900 dorosłych z Niemiec, śledzonych przez 14 dni, wykazało, że osoby z bardziej nasilonym problematycznym używaniem internetu spędzały więcej czasu online, miały gorszy nastrój, wyższy stres i częściej zaniedbywały inne ważne lub przyjemne aktywności. Analiza obejmowała m.in. media społecznościowe, gry i zakupy online. To badanie obserwacyjne, więc pokazuje związek, a nie dowód, że internet bezpośrednio wywołuje te problemy.
theguardian.com
Nietypowa zmiana w RNA rybososmu może pomagać ośmiornicom chronić złożony układ nerwowy
Naukowcy znaleźli u ośmiornic unikalne pęknięcie w rybosomalnym RNA, które zwiększa precyzję produkcji białek. Gdy podobną zmianę wprowadzono do bakterii, spadła liczba źle sfałdowanych i zlepiających się białek. Badacze podejrzewają, że ta adaptacja pomaga chronić duży i złożony układ nerwowy ośmiornic przed błędami molekularnymi. To ciekawy mechanizm biologiczny, ale jego związek z inteligencją tych zwierząt pozostaje na razie hipotezą.
scientificamerican.com
Ograniczenie treści z niegodnych zaufania źródeł na Facebooku nie zmieniło poglądów badanych
W badaniu wokół wyborów w USA w 2020 r. ograniczono użytkownikom Facebooka i Instagrama ekspozycję na treści z niegodnych zaufania źródeł o ok. 70% przez 3 miesiące. Mimo tego nie odnotowano mierzalnych zmian w postawach ani przekonaniach politycznych. Autorzy wskazują, że taki content i tak był dla większości użytkowników rzadki i skupiony na małej grupie kont. Wynik podważa tezę, że samo cięcie ekspozycji na dezinformację szybko zmienia poglądy.
science.org
Reforma strefowania w São Paulo zwiększyła podaż mieszkań i lekko obniżyła ceny
Analiza reformy z 2016 r. w São Paulo pokazała, że poluzowanie limitów gęstości zabudowy przy korytarzach transportu publicznego zwiększyło liczbę pozwoleń i podniosło zasób mieszkań w mieście o ok. 2,2%. Średnie ceny mieszkań spadły o ok. 0,5%. Autorzy szacują ogólny wzrost dobrobytu: zyskują przyszli kupujący i deweloperzy, tracą właściciele już posiadanych nieruchomości i landlordzi. To rzadki empiryczny dowód, że upzoning może realnie zwiększyć podaż.
aeaweb.org
Nieaktywny chromosom X może sprzyjać nowym mutacjom wywołującym choroby dziedziczne
Międzynarodowe badanie z użyciem sekwencjonowania długich odczytów wskazuje, że nieaktywny chromosom X przyciąga więcej wstawek L1, czyli tzw. skaczących genów, niż aktywny X. To może zwiększać ryzyko nowych mutacji uszkadzających ważne geny sprzężone z chromosomem X. Mechanizm może pomagać wyjaśnić, jak bez rodzinnej historii pojawiają się choroby takie jak hemofilia A i B czy dystrofia mięśniowa Duchenne’a. To ważna zmiana w rozumieniu źródeł mutacji X-zależnych.
qbi.uq.edu.au
Eye-tracking podważa pogląd, że PSP uszkadza głównie pionowe ruchy oczu
Badacze z University of Queensland użyli szybkiego eye-trackingu do analizy ruchów oczu w postępującym porażeniu nadjądrowym, rzadkiej chorobie neurodegeneracyjnej. Odkryli, że spowolnienie i niestabilność dotyczą nie tylko ruchów pionowych, ale też poziomych, a same sakady bywają „chwiejne”. To sugeruje szersze uszkodzenie układów sterujących spojrzeniem, niż dotąd sądzono. Metoda może dać obiektywny biomarker do śledzenia postępu choroby i oceny leczenia.
qbi.uq.edu.au
Dwa badania: metformina i Paxlovid mogą zmniejszać ryzyko long COVID
Dwa randomizowane badania sugerują, że wczesne leczenie ostrego COVID-19 może ograniczać ryzyko long COVID. W badaniu COVID-OUT 14-dniowa kuracja metforminą rozpoczęta krótko po wystąpieniu objawów zmniejszała ryzyko o 41%, a nowsze ACTIV-6 wskazuje na około 50% redukcji względnej. Osobne dane dla Paxlovidu mówią o ok. 40% spadku ryzyka. To jedne z mocniejszych jak dotąd sygnałów profilaktyki long COVID, choć szczegóły efektu mogą zależeć od populacji i momentu podania leku.
nature.com
„Mad honey” z rododendronów wywołał u 59-latka ciężką bradykardię i spadek ciśnienia
Opis przypadku z Nepalu dotyczy 59-letniego mężczyzny, u którego 60–80 minut po spożyciu 3–4 łyżeczek „mad honey” wystąpiły nudności, wymioty, zawroty głowy, ciśnienie 60/40 mmHg i tętno 42/min. Miód zawierał grayanotoksyny pochodzące z rododendronów. EKG wykazało bradykardię zatokową bez cech niedokrwienia. Po płynach dożylnych i atropinie stan szybko się ustabilizował, a pacjent wyzdrowiał po 24 godzinach obserwacji. To odwracalna, ale potencjalnie groźna toksyczność.
link.springer.com
