Ukraina chce odebrać Rosji stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ
Przedstawiciel Ukrainy przy ONZ Andrij Melnyk wezwał państwa członkowskie do znalezienia polityczno-prawnego sposobu na pozbawienie Rosji statusu stałego członka Rady Bezpieczeństwa. Argumentuje to trwającą agresją na Ukrainę, atakami na cywilów i infrastrukturę energetyczną oraz uderzeniami typu „double-tap”. Problemem jest brak jasnej procedury w Karcie ONZ, więc postulat ma dziś głównie wymiar politycznej presji.
nashaniva.com
Kanada dołącza do unijnego programu SAFE i zyskuje wyjątkowy dostęp do zamówień obronnych
Parlament Europejski zatwierdził udział Kanady w SAFE, wartym 150 mld euro filarze planu Readiness 2030. Ottawa została pierwszym nieeuropejskim państwem z preferencyjnym dostępem: kanadyjski wkład może stanowić do 80% wartości kontraktu, zamiast standardowego limitu 35% dla państw spoza UE. W zamian Kanada ma wpłacać środki do ukraińskiego przemysłu obronnego proporcjonalnie do zdobytych zamówień. To ważny sygnał zacieśniania współpracy transatlantyckiej.
yacnews.com
Putin bez zgody Xi na gazociąg Siła Syberii 2
Rozmowy w Pekinie nie przyniosły przełomu w sprawie gazociągu Siła Syberii 2. Projekt ma przesyłać ok. 50 mld m sześc. gazu rocznie z Rosji do Chin, ale nadal nierozstrzygnięte są kluczowe kwestie: cena, finansowanie i harmonogram. Mimo braku umowy obie strony podkreśliły strategiczną bliskość i krytykowały politykę USA. Dla Rosji to istotne, bo po utracie części rynku europejskiego szuka długoterminowego odbiorcy surowca w Azji.
pravda.com.ua
Air France i Airbus winne nieumyślnego spowodowania śmierci za katastrofę lotu AF447
Sąd apelacyjny w Paryżu uznał Air France i Airbus za winne korporacyjnego nieumyślnego spowodowania śmierci w związku z katastrofą lotu AF447 z 2009 roku, w której zginęło 228 osób. Sąd wskazał na wady systemu czujników Airbusa i braki w szkoleniu pilotów Air France po oblodzeniu czujników prędkości i przeciągnięciu maszyny nad Atlantykiem. Obie firmy ukarano grzywną po 225 tys. euro, co ma głównie znaczenie symboliczne.
bbc.co.uk
Trump zapowiada rozmowę z prezydentem Tajwanu, co może zaostrzyć relacje z Chinami
Donald Trump zapowiedział rozmowę z prezydentem Tajwanu Lai Ching-te, co byłoby odejściem od wieloletniego amerykańskiego zwyczaju unikania bezpośrednich kontaktów prezydenckich z władzami Tajwanu od 1979 roku. Tajpej deklaruje gotowość do rozmowy m.in. o stabilności w Cieśninie Tajwańskiej i sprzedaży broni. Pekin ostro protestuje i ostrzega USA przed oficjalnymi kontaktami. Nie jest jednak pewne, czy rozmowa faktycznie dojdzie do skutku.
nbcnews.com
Ukraińskie drony paraliżują część rafinerii w centralnej Rosji
Seria ukraińskich ataków dronowych miała zatrzymać lub mocno ograniczyć pracę głównych rafinerii w centralnej Rosji, m.in. w Kiriszach, Moskwie, Niżnym Nowogrodzie, Riazaniu i Jarosławiu. Według źródeł chodzi o zakłady odpowiadające za około 25% mocy przerobowych Rosji, ponad 30% produkcji benzyny i ok. 25% diesla. Uderzenia objęły też rurociągi i magazyny, zwiększając presję na rosyjski budżet oparty na dochodach z ropy i gazu.
reuters.com
Mieszkańcy spalili ośrodek leczenia Eboli w DRK po sporze o pochówek
W Rwamparze we wschodniej części DR Konga mieszkańcy podpalili ośrodek leczenia Eboli po tym, jak personel nie wydał ciała zmarłego podejrzewanego o zakażenie, stosując procedury bezpiecznego pochówku. Atak pokazuje skalę nieufności wobec służb medycznych i konflikt między zasadami sanitarnymi a lokalnymi zwyczajami pogrzebowymi. WHO ogłosiła międzynarodowy stan zagrożenia zdrowia publicznego w związku z ogniskiem szczepu Bundibugyo.
apnews.com
USA-linked app i dane 2,9 mln wyborców: zarzuty ingerencji wokół separatystów z Alberty
Artykuł opisuje aplikację 10xVotes używaną przez środowiska separatystyczne w Albercie, która miała wykorzystywać szczegółowe dane ok. 2,9 mln mieszkańców prowincji. Według publikacji za narzędziem stoi amerykańska firma polityczno-danych, a całość ma wpisywać się w szerszą próbę wzmacniania separatyzmu i destabilizacji Kanady. Sprawa budzi pytania o legalność pozyskania danych, prywatność oraz możliwą zagraniczną ingerencję polityczną.
yacnews.com · nationalobserver.com
USA miały zużyć ponad połowę pocisków THAAD podczas obrony Izraela
Według raportu amerykańskie siły wystrzeliły ponad 100, a być może nawet 150 pocisków przechwytujących THAAD podczas 12-dniowej wojny z Iranem, broniąc Izraela przed rakietami balistycznymi. To ma oznaczać zużycie ponad połowy zapasów tego systemu. Jeśli dane się potwierdzą, pojawia się problem tempa odtwarzania magazynów, bo produkcja interceptorów jest ograniczona i uzupełnienie może potrwać lata.
timesofisrael.com
Nowy rząd Węgier chce limitu dwóch kadencji dla premiera, co blokowałoby powrót Orbána
Rząd Pétera Magyara zaproponował zmianę konstytucji ograniczającą urząd premiera do maksymalnie ośmiu lat. Przepis miałby działać wstecz od 1990 roku, co zamknęłoby Viktorowi Orbánowi drogę do ponownego objęcia stanowiska. Pakiet obejmuje też likwidację części instytucji z czasów Orbána oraz odzyskiwanie majątku publicznego przekazanego fundacjom. To sygnał głębokiej przebudowy systemu po zmianie władzy w Budapeszcie.
theguardian.com
Ropa drożeje po wypowiedzi ajatollaha o utrzymaniu uranu w Iranie
Ceny ropy wzrosły o ponad 3% po deklaracji najwyższego przywódcy Iranu, że wzbogacony uran musi pozostać w kraju. Rynek odczytał to jako utrudnienie rozmów nuklearnych i pokojowych z USA oraz ich sojusznikami, a także ryzyko przedłużenia konfliktu i zakłóceń w rejonie cieśniny Ormuz. Brent wrócił powyżej 100 dolarów za baryłkę, co ma znaczenie także dla Europy, w tym kosztów paliw i inflacji.
cnbc.com
Dane wyborców z Alberty znalezione na stronie amerykańskiej firmy 10X Votes
Na stronie firmy 10X Votes znaleziono dużą bazę danych wyborców z Alberty, obejmującą m.in. nazwiska, adresy i informacje wyborcze. Dane mają odpowiadać oficjalnej liście Elections Alberta i są powiązane ze śledztwem dotyczącym organizacji separatystycznej Centurion Project. Sprawa wzmacnia obawy o naruszenie prawa wyborczego, prywatności i rolę amerykańskich firm politycznych w przetwarzaniu kanadyjskich danych obywateli.
nationalobserver.com
USA grożą cofnięciem wizy palestyńskiemu ambasadorowi przy ONZ
Waszyngton ma grozić cofnięciem wiz palestyńskiej delegacji przy ONZ, jeśli ambasador Rijad Mansur nie wycofa kandydatury na stanowisko wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego. Z ujawnionej depeszy Departamentu Stanu wynika, że USA uznają jego wypowiedzi o ludobójstwie w Gazie za podsycające napięcia i szkodzące planowi pokojowemu Trumpa. Według materiału byłby to bezprecedensowy nacisk wobec palestyńskiej misji przy ONZ.
npr.org
Pentagon naciska na Kanadę ws. wydatków NATO i decyzji o zakupie F-35
USA wstrzymały rozmowy w ramach wspólnej rady obronnej z Kanadą i domagają się jasnej mapy dojścia do nowych celów NATO: 3,5% PKB na obronę i 1,5% na infrastrukturę obronną. Waszyngton oczekuje też ostatecznej decyzji Ottawy w sprawie pełnego zakupu myśliwców F-35. To kolejny sygnał napięć w relacjach obronnych USA-Kanada oraz presji na sojuszników, by szybciej zwiększali nakłady wojskowe.
cbc.ca
Protest w Nuuk przeciw większemu konsulatowi USA i naciskom wokół Grenlandii
W Nuuk setki mieszkańców protestowały przy otwarciu większego konsulatu USA, skandując „go home” i niosąc hasła „Greenland belongs to Greenlanders”. Demonstracja była reakcją na powracające zainteresowanie Donalda Trumpa Grenlandią oraz obawy, że USA chcą zwiększać wpływy na tym autonomicznym terytorium Danii. Napięcie podniosła też wizyta specjalnego wysłannika z USA, odebrana lokalnie jako prowokacja.
thehill.com
Samsung szykuje nawet 26,6 mld dol. premii dla działu chipów po boomie AI
Samsung Electronics uzgodnił wstępne porozumienie ze związkiem zawodowym pracowników półprzewodników w sprawie programu premii powiązanego z zyskami. Plan zakłada ok. 40 bln wonów, czyli 26,6 mld dolarów, w gotówce i akcjach w horyzoncie 10 lat. Jeśli cele zysków zostaną spełnione, średnia wypłata dla pracownika działu chipów może wynieść ok. 513-600 mln wonów, czyli 340-400 tys. dolarów. Motorem jest silny popyt na układy dla AI.
tomshardware.com
Trump zapowiada wysłanie dodatkowych 5 tys. żołnierzy USA do Polski
Donald Trump ogłosił wysłanie do Polski dodatkowych 5 tys. amerykańskich żołnierzy, odwracając wcześniejsze sygnały o zawieszeniu takiego ruchu. Decyzja zaskoczyła Pentagon i pojawiła się po tygodniach niejasności wokół amerykańskiej obecności wojskowej w Europie oraz po planie wycofania 5 tys. żołnierzy z Niemiec. Dla Polski to potencjalnie ważne wzmocnienie odstraszania na wschodniej flance NATO, ale pojawiają się pytania o spójność strategii USA.
reuters.com