W poście wskazano nowy, trudny benchmark programistyczny ProgramBench. Według podanych linków GPT-5.5 w trybach high/xhigh jako pierwszy rozwiązał jedno z zadań i ma wyraźnie lepszy wynik niż Opus 4.7. To sugeruje mocny postęp w zadaniach typu software engineering, gdzie liczy się nie tylko pisanie kodu, ale też poprawne rozwiązanie złożonego problemu.
Według posta i zrzutu wpisu Noama Browna, GPT-5.5 wskazał fatalne błędy w zadaniach FrontierMath. Epoch podał, że przegląd wsparty AI wykrył krytyczne problemy w około jednej trzeciej zadań z poziomów 1-4. To ważne, bo pokazuje, że model nie tylko rozwiązuje benchmarki, ale zaczyna też sprawdzać ich jakość. Poprawione wyniki mają zostać opublikowane po korekcie zestawu.
Isomorphic Labs, firma Demisa Hassabisa zajmująca się odkrywaniem leków z użyciem AI, ogłosiła rundę Series B wartą 2,1 mld dolarów. Łączne finansowanie zewnętrzne rośnie do około 2,7 mld. Firma chce skalować swój silnik projektowania leków IsoDDE, rozwijać własne programy m.in. w onkologii i immunologii oraz zbliżyć część projektów do badań klinicznych. Współpracuje też z Eli Lilly, Novartis i Johnson & Johnson.
Według opisu artykułu Chiny ponad dwukrotnie zwiększyły wydajność wytwarzania elementów do myśliwców stealth, w tym J-20, dzięki silnie zautomatyzowanej „ciemnej fabryce”. Zakład działa niemal całą dobę przy minimalnym udziale ludzi, używa maszyn sterowanych AI i autonomicznych pojazdów. Efektem mają być niższe koszty energii i szybsza produkcja, co wspiera dalsze zwiększanie tempa wytwarzania samolotów.
Post odwołuje się do materiału Bloomberga, według którego Google ma prowadzić rozmowy ze SpaceX o kosmicznych centrach danych. W samym wpisie nie ma wielu szczegółów technicznych ani harmonogramu, ale temat sugeruje rozważanie bardzo nietypowej infrastruktury obliczeniowej poza Ziemią. Na tym etapie brzmi to jak wczesny kierunek rozmów, a nie ogłoszony projekt.
Tokyo University of Science otworzył centrum badawcze określane jako pierwsze w pełni zautomatyzowane laboratorium medyczne bez stałej obecności ludzi. Obecnie pracuje tam 10 robotów, w tym humanoidalny Maholo LabDroid, wykonujących m.in. obsługę odczynników i hodowlę komórek. Plan zakłada dojście do około 2 tys. robotów do 2040 roku i coraz większą automatyzację całego procesu badawczego z pomocą AI.
LawZero to organizacja non-profit założona przez Yoshua Bengio, skupiona na bezpieczeństwie AI. Jej główna idea to budowa „Scientist AI” — systemu nieagentowego i bezstanowego, który ma dawać możliwie prawdziwe przewidywania oraz wyjaśnienia, zamiast samodzielnie działać jak agent. Taki model miałby służyć jako warstwa nadzoru dla bardziej ryzykownych systemów i pomagać w projektowaniu bezpieczniejszych AI.
Na zrzucie ekranu widać listę nowych modeli w Gemini API, w tym warianty opisane jako „agent”. Według opisu chodzi m.in. o modele pokroju Gemini 3.1 Flash Lite Preview (Agent) i Gemini 3 Flash Preview Agent. Sugeruje to mocniejszy nacisk na funkcje agentowe: korzystanie z narzędzi, wieloetapowe wykonywanie zadań i bardziej stanowe działanie w dłuższych workflow.
Opis linkowanego materiału studzi nastroje wokół humanoidów. Pojawiają się opinie, że hype wyprzedził realne możliwości: roboty są wciąż drogie, delikatne i zwykle nadają się tylko do wąskich zadań, np. w magazynach. Wskazywane bariery to autonomia, zręczność, napędy i zasilanie. Wniosek jest prosty: postęp trwa, ale wizja szybkiego wejścia humanoidów do powszechnej pracy może być przesadzona.
Ten wpis nie opisuje konkretnego newsa, tylko tezę: wszystkie odkrycia w AI powinny być publikowane natychmiast po ich dokonaniu. Na grafice widać symboliczną żarówkę z motywami wiedzy i kosmosu, co wzmacnia przekaz o otwartości i dzieleniu się pomysłami. To raczej głos w debacie o tym, czy rozwój AI powinien być maksymalnie publiczny, czy częściowo ograniczany ze względów bezpieczeństwa i biznesu.
Komisja Bankowa Senatu USA opublikowała 309-stronicowy projekt Digital Asset Market Clarity Act. Ustawa ma podzielić nadzór między SEC i CFTC: SEC miałaby pilnować pierwotnych emisji tokenów uznanych za papiery wartościowe, a CFTC wtórnego obrotu cyfrowymi towarami. Projekt obejmuje też stablecoiny płatnicze, zasady dla DeFi, upadłości aktywów cyfrowych, AML i badania nad tokenizacją. Głosowanie w komisji zaplanowano na 14 maja 2026.
Największe amerykańskie związki zawodowe, m.in. AFL-CIO, SEIU, AFT, NEA i AFSCME, wezwały senatorów do odrzucenia CLARITY Act przed posiedzeniem komisji 14 maja 2026 o 10:30 EST. Krytycy twierdzą, że projekt zbyt słabo chroni inwestorów i może pośrednio zwiększyć ryzyko dla emerytur oraz planów 401(k), jeśli kapitał popłynie do niestabilnych aktywów cyfrowych. To kolejny front oporu wobec ustawy obok zastrzeżeń sektora bankowego.
UBS, największy bank Szwajcarii i największy na świecie zarządca majątku z aktywami ponad 6 bln dolarów, planuje uruchomić bezpośredni handel spot Bitcoinem i Ethereum dla wybranych klientów private banking w Szwajcarii. Program jest na etapie wyboru partnerów do tradingu, custody i compliance. Start ma objąć najpierw BTC i ETH, a później możliwa jest ekspansja do Azji i USA, jeśli pozwolą na to regulatorzy.
DTCC integruje dane i warstwę orkiestracji Chainlink z Collateral AppChain, czyli infrastrukturą do obsługi zabezpieczeń finansowych. Celem jest połączenie danych referencyjnych z procesami onchain tak, by wycena i przenoszenie tokenizowanych zabezpieczeń mogły działać sprawniej i w trybie 24/7. Chainlink Runtime Environment ma być wspólną warstwą dla danych, automatyzacji i kolejnych klas aktywów, bez budowania osobnych integracji za każdym razem.
Kwietniowy CPI w USA wzrósł do 3,8% r/r z 3,3% miesiąc wcześniej i przebił oczekiwania na poziomie 3,7%. Miesięczny wzrost wyniósł 0,6%, napędzany głównie energią i kosztami mieszkań. Core CPI przyspieszył do 2,8% r/r. W efekcie rynek ogranicza oczekiwania na szybkie cięcia stóp Fed, a wraca nawet temat podwyżek. Dla kryptowalut to ważne, bo wyższe stopy zwykle osłabiają popyt na bardziej ryzykowne aktywa.
Śledczy onchain ZachXBT zarzucił założycielowi Bitget, Shawnowi Liu, że faktycznie kontroluje giełdę i umożliwia działania związane ze scamami oraz manipulacją. W centrum sprawy są wypłaty 480 mln dolarów w tokenie LAB do 10 nowych portfeli, co miało odpowiadać za 32% podaży w obiegu. Padają też oskarżenia o schemat pump-and-dump. Na moment opisu Bitget i Shawn Liu nie odpowiedzieli publicznie na te zarzuty.
Test ataku na agenta RunLobster pokazał, że złośliwy token SPL z osadzonymi metadanymi może doprowadzić do wygenerowania propozycji przelewu. System oznaczył transfer 84 dolarów jako rutynowy z confidence score 0,87 i wysłał prośbę o akceptację. Problem ma charakter strukturalny: warstwa prompt injection traktuje metadane tokena jako wiarygodne dane wejściowe. Nawet gdy potrzebna jest zgoda użytkownika, szybkie mechaniczne zatwierdzanie może wystarczyć do utraty środków.
Kapitalizacja sektorów na BNB Chain wzrosła tydzień do tygodnia o 4% do ok. 175 mld dolarów. Sam BNB odzyskał poziom 660 dolarów, a najmocniej rosły tokeny z segmentów AI i memecoinów. Wyróżniały się m.in. SWEAT, które odbiło o 689% od dołka z 8 maja, BILL z wynikiem +279% oraz SIREN z +56,4%. Wzrostom pomagały nowe wdrożenia w ekosystemie, wydarzenie BNB Chain Miami i zerowe opłaty za transfery stablecoinów.
TON aktywował na mainnecie aktualizację Catchain 2.0 po głosowaniu walidatorów z 8-9 kwietnia 2026. Według opisu sieć ma teraz produkować bloki około 6 razy szybciej, średnio co 400 ms, skracając finalność transakcji z około 10 sekund do mniej niż 1 sekundy. Opłaty mają spaść około 6 razy do ok. 0,0005 dolara, a przepustowość przekroczyć 100 tys. TPS. Telegram miał też zwiększyć swoje zaangażowanie jako walidator.
W analizie zwrócono uwagę na strukturę uprzywilejowanych akcji STRC i około 1,5 mld dolarów rocznych zobowiązań dywidendowych Strategy. Mechanizm polega na emisji STRC i kupowaniu za ten kapitał kolejnych bitcoinów, ale jeśli popyt na nowe emisje osłabnie, pozostaną stałe wypływy gotówki. To nie oznacza rychłej sprzedaży BTC, ale podważa tezę, że pakiet ponad 818 tys. bitcoinów jest całkowicie nietykalny w każdym scenariuszu.
Nowa wersja CLARITY Act przewiduje kompromis dla stablecoinów płatniczych: brak pasywnego oprocentowania lub odsetek od samego trzymania tokenów, przy dopuszczeniu nagród za aktywne użycie, np. płatności czy staking. W praktyce ogranicza to model, w którym użytkownik mógłby trzymać cyfrowe dolary wspierane krótkoterminowymi obligacjami USA i inkasować rentowność rzędu około 4-5%. To istotna zmiana dla konkurencji między stablecoinami a tradycyjnymi depozytami bankowymi.
Śledztwo opisuje alkohol jako największe ukryte obciążenie zdrowotne w USA. Ma odpowiadać za ok. 178 tys. zgonów rocznie, więcej niż opioidy, fentanyl, metamfetamina czy heroina. Dane za 2023 r. pokazują 47 938 zgonów bezpośrednio alkoholowych, o 7% mniej niż rok wcześniej, ale problem nadal napędza urazy, choroby wątroby i inne powikłania. Najwyższe wskaźniki dotyczą rdzennych mieszkańców Alaski i Ameryki, osób 55-74 lata oraz mężczyzn.
Zespół policystycznych jajników ma nową nazwę: PMOS, czyli polyendocrine metabolic ovarian syndrome. Zmianę ogłoszono po 14 latach prac międzynarodowych ekspertów. Chodzi o to, że stara nazwa była myląca: problem nie polega głównie na „torbielach”, lecz na zaburzeniach hormonalnych, metabolicznych i pracy jajników. Choroba dotyczy 1 na 8 kobiet na świecie, ponad 170 mln osób. Pełne wdrożenie nowej nazwy planowane jest do wytycznych z 2028 r.
Przegląd badań i randomizowane badanie 406 dorosłych z nadwagą lub otyłością oraz nadciśnieniem wskazują, że najlepsze efekty dla serca daje połączenie aerobów i ćwiczeń siłowych. Taki plan lepiej obniża ciśnienie skurczowe, LDL, glukozę na czczo i poziom tkanki tłuszczowej niż sam trening cardio lub sam trening siłowy. W podsumowaniu przypomniano zalecenia: 150-300 min umiarkowanego cardio tygodniowo lub 75-150 min intensywnego oraz 2 dni ćwiczeń siłowych.
Pacjenci z long COVID napotykają duże trudności przy ubieganiu się o świadczenia z prywatnych polis i systemów rentowych. Opisano przypadki odmów przez ubezpieczycieli, w tym bez pełnego badania lekarskiego, co prowadzi do utraty dochodu i zadłużenia. Spory trafiają do sądów w ramach przepisów ERISA i ADA. To ważne zdrowotnie, bo long COVID może dawać przewlekłe zmęczenie, duszność i problemy poznawcze, a brak wsparcia finansowego utrudnia leczenie i powrót do pracy.
Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. miał zostać poproszony przez Biały Dom o tonowanie publicznego sceptycyzmu wobec szczepionek przed wyborami w 2026 r. Jednocześnie prowadzi szerokie dochodzenie z udziałem CDC, FDA i NIH dotyczące rzekomych związków szczepień z chorobami przewlekłymi, m.in. autyzmem i chorobami autoimmunologicznymi. Krytycy ostrzegają, że może to podważać zaufanie do szczepień mimo utrwalonego konsensusu naukowego, że takie związki nie zostały potwierdzone.
Badanie 518 zdrowych kobiet w wieku 18-62 lata sugeruje, że na ogólną funkcję seksualną najmocniej wpływa afektywny, czyli emocjonalny wymiar orgazmu: poczucie więzi, znaczenie emocjonalne i relacja z partnerem. Ten czynnik miał większy związek z satysfakcją seksualną niż same odczucia fizyczne. Kobiety w stałych związkach uzyskiwały wyższe wyniki także w obszarach intymności i nagrody. To badanie obserwacyjne, więc pokazuje zależności, a nie dowód przyczynowy.
Po ognisku andyjskiego hantawirusa na statku MV Hondius potwierdzono lub uznano za prawdopodobne 11 zakażeń, w tym 3 zgony. 16 z 18 pasażerów z USA trafiło do ośrodka kwarantanny w Omaha, a jedna osoba dodatnia do oddziału biokontroli. Inkubacja może być długa, dlatego zaplanowano 42 dni obserwacji. Ten szczep wyjątkowo może rzadko przenosić się między ludźmi, ale WHO nie widzi oznak szerszego ogniska. Dla ogółu społeczeństwa ryzyko oceniono jako niskie.
Dr Marty Makary zrezygnował z funkcji komisarza FDA po około 13 miesiącach urzędowania. Według opisu jego kadencję obciążały spory wokół regulacji e-papierosów, nadzoru nad tabletką aborcyjną i decyzji o dopuszczaniu leków. Tymczasowo agencją ma kierować Kyle Diamantas, zastępca komisarza ds. żywności. Zmiana na szczycie FDA ma znaczenie zdrowotne, bo urząd odpowiada za dopuszczanie leków, szczepionek, wyrobów medycznych i nadzór nad bezpieczeństwem produktów.
Wokół niewielkiego ogniska andyjskiego hantawirusa związanego z MV Hondius pojawiły się w sieci fałszywe narracje: o „plandemii”, broni biologicznej, rzekomym związku z szczepionkami na COVID i nieistniejących terapiach. Opisywane ognisko obejmuje 8 potwierdzonych przypadków i 3 zgony, a WHO ocenia ryzyko dla społeczeństwa jako niskie. Eksperci ostrzegają, że taka dezinformacja może utrudniać reakcję zdrowia publicznego. Na hantawirusa nie ma zatwierdzonej szczepionki ani swoistego leku przeciwwirusowego.
Nowe badania sugerują, że kobiety z PCOS częściej mają pierwsze dziecko po 35. roku życia — o ok. 30% częściej niż kobiety bez tego rozpoznania. Jednym z powodów mogą być późna diagnoza i myląca poprawa regularności cykli z wiekiem. Jednocześnie ciąża w późniejszym wieku przy PCOS wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań, m.in. stanu przedrzucawkowego, poronienia, cukrzycy ciążowej i niskiej masy urodzeniowej. To wzmacnia potrzebę wcześniejszego rozpoznania i poradnictwa płodności.
Artykuł zwraca uwagę na niedobór tiaminy, czyli witaminy B1, który może dawać zmęczenie, mgłę mózgową, drętwienie kończyn i problemy trawienne. Jako czynniki ryzyka wskazano m.in. alkohol, dietę wysokowęglowodanową, zaburzenia jelitowe i niektóre leki. To ważne, bo objawy są nieswoiste, a diagnostyka bywa trudna. Jednocześnie część tez dotyczy szerokich, nie zawsze dobrze potwierdzonych powiązań z long COVID czy zespołem przewlekłego zmęczenia, więc warto zachować ostrożność interpretacyjną.
Badacze przeanalizowali gazy z geotermalnych źródeł w ryfcie Kafue w Zambii i wykryli wysoki stosunek izotopów helu 3He/4He, typowy dla materiału pochodzącego z płaszcza Ziemi na głębokości ok. 40–160 km. Taki sygnał nie występował w pobliskich źródłach poza ryftem. Wynik sugeruje aktywne pękanie litosfery i bardzo wczesny etap tworzenia nowej granicy płyt w strefie Southwest African Rift. To proces liczony w milionach lat, więc na razie mowa o geologicznym początku, nie szybkim rozpadzie kontynentu.
W serii eksperymentów na tysiącach uczestników z USA badano, czy wywołanie niepewności co do własnej męskości zmienia poglądy polityczne. Stosowano m.in. sfeminizowaną informację zwrotną, malowanie paznokci czy sugestię fizycznej słabości. Nie znaleziono spójnych dowodów, że taki bodziec zwiększa konserwatyzm. W części analiz rosło raczej poparcie liberalnych mężczyzn dla agresywnych polityk, jak kara śmierci czy bombardowania. Wynik podważa prostą tezę, że „zagrożona męskość” automatycznie pcha w prawo.
W trzech badaniach (N=1500, 934 i 477) uczestnicy przewidywali, że romantyczne odrzucenie będzie około dwa razy bardziej bolesne niż platoniczne. Gdy jednak badacze sprawdzili faktyczne reakcje w kontrolowanych scenariuszach akceptacji i odrzucenia, różnice były znikome: spadek nastroju i poczucia przynależności był podobny w obu sytuacjach. To sugeruje, że sam fakt społecznego wykluczenia może być ważniejszy niż rodzaj relacji. Ograniczenie: badania opierały się na symulacjach, a nie realnych rozstaniach czy odmowach.
Nowe analizy pokazują, że stratosfera ochłodziła się o ok. 1,8–2,2°C w latach 1986–2022. Mechanizm jest odwrotny niż przy powierzchni: CO₂ zatrzymuje ciepło niżej, ale w rzadszej górnej atmosferze ułatwia wypromieniowanie energii w kosmos. Autorzy oceniają, że skala zmian jest 12–15 razy większa, niż tłumaczyłyby same naturalne czynniki. To ważny „odcisk palca” wpływu człowieka na klimat i sygnał, że zmiany mogą wpływać także na cyrkulację atmosferyczną i pogodę.
Wczesne badanie kliniczne testowało szczepionkę neoantygenową przygotowywaną indywidualnie z cech guza danego pacjenta z glejakiem wielopostaciowym. Terapia wywołała silniejszą odpowiedź układu odpornościowego, spowolniła postęp choroby i nie spowodowała ciężkich działań niepożądanych. Jeden z pacjentów pozostaje bez nawrotu prawie 5 lat po leczeniu. To wynik obiecujący, ale nadal wstępny: potrzebne są większe badania, by ocenić realny wpływ na przeżycie.
Śmiertelne ataki niedźwiedzi polarnych należą do rzadkości: w całym zasięgu gatunku odnotowuje się średnio mniej niż 1 zgon rocznie przy populacji ok. 26 tys. zwierząt. Dane historyczne sugerują, że niedźwiedzie zwykle są wobec ludzi bardziej ciekawe niż agresywne. Jednocześnie nowsze opisy incydentów wskazują, że ryzyko może rosnąć tam, gdzie utrata lodu morskiego wydłuża okresy głodu i zwiększa kontakt z ludźmi, szczególnie w przypadku niedożywionych samców.
Badanie podłużne z częstym zbieraniem danych pokazało, że tzw. mental defeat u osób z przewlekłym bólem to coś więcej niż zły nastrój. Chodzi o poczucie utraty kontroli, przytłoczenia i naruszenia własnej tożsamości przez ból. Gdy ten stan się nasilał, pacjenci bardziej skupiali się na bólu, gorzej oceniali siebie i częściej wycofywali się z aktywności, co mogło wzmacniać cierpienie i niepełnosprawność. Autorzy sugerują, że to konkretny cel dla terapii psychologicznych i wsparcia cyfrowego.
Badacze opisali mechanizm, w którym metformina hamuje kompleks I mitochondriów w komórkach nabłonka jelita. To spowalnia produkcję energii i zmusza jelito do intensywniejszego zużywania glukozy, zamieniając je w swoisty „zlew” dla cukru krążącego po posiłku. W badaniach na myszach efekt osłabiał się, gdy komórki jelita uczyniono opornymi na ten mechanizm enzymem NDI1. Praca może tłumaczyć, czemu lek skutecznie obniża glikemię i czemu często daje objawy ze strony przewodu pokarmowego.
Zespół z UC Berkeley pokazał, że dwutlenek tytanu o grubości poniżej 3 nm staje się ferroelektryczny, czyli ma przełączalną polaryzację elektryczną przydatną w pamięci nieulotnej i logice. Materiał pozostawał stabilny nawet przy ok. 1 nm. Kluczowe jest to, że warstwy można osadzać metodą ALD w temperaturze poniżej 400°C i na podłożach krzemowych, czyli procesami zgodnymi z produkcją chipów. To nie gotowy produkt, ale konkretna ścieżka do elektroniki o niższym zużyciu energii.
Badanie wykazało, że nowe czajniki z polipropylenu podczas pierwszego gotowania uwalniały ok. 12 mln nanocząstek na mililitr, czyli około 3 mld w kubku 250 ml. Nawet po 150 użyciach stężenie pozostawało wykrywalne: ok. 820 tys. nanocząstek na ml. Twarda woda zmniejszała emisję, prawdopodobnie przez osad mineralny tworzący warstwę ochronną. To nie dowód na konkretną szkodę zdrowotną, ale wskazanie codziennej drogi narażenia, którą warto dalej badać.
Badacze sugerują, że u osób z przewlekłymi chorobami płuc, np. POChP, prośba o narysowanie własnej choroby daje klinicystom ważne informacje o duszności, lęku i codziennym obciążeniu. Takie rysunki potrafią ujawnić przekonania pacjenta i jego subiektywne poczucie ciężkości choroby, których nie pokazują same wyniki spirometrii. Metoda jest prosta i może pomóc lepiej dobrać rehabilitację oddechową oraz rozmowę z chorym.
Naukowcy opisali 7 obserwacji z lat 2010–2025, w których ryby z rodziny przylgowatych wsuwały się do kloaki mant z gatunków Mobula birostris, M. alfredi i M. yarae. Zjawisko nazwano „cloacal diving”. Prawdopodobnie daje rybom schronienie przed drapieżnikami lub konkurencją, ale dla mant może oznaczać dyskomfort, uszkodzenia skóry i zakłócenie wydalania albo rozrodu. To ważne, bo osłabia pogląd, że relacja przylg z dużymi gospodarzami jest zawsze obustronnie korzystna.
W pilotażowym badaniu randomizowanym, podwójnie zaślepionym i kontrolowanym pozorowanym zabiegiem 43 dorosłych z zaburzeniami poznawczymi po COVID stosowało przez 8 tygodni urządzenie Vielight Neuro RX Gamma w domu. Aktywna terapia 20 minut dziennie przez 6 dni w tygodniu poprawiła złożone wyniki poznawcze bardziej niż placebo, ale główny wynik nie osiągnął klasycznej istotności statystycznej (p=0,088). Istotna poprawa pojawiła się u osób poniżej 45 lat. Metoda była bezpieczna, lecz wymaga większych badań.
Badanie 5 nastolatków analizowało wpisy z klawiatur smartfonów przed hospitalizacją z powodu kryzysu samobójczego. W ciągu 10 dni przed przyjęciem rosły wskaźniki negatywnego sentymentu, a słownictwo związane z samobójstwem nasilało się szczególnie w ostatnich 5 dniach. W 4 z 5 przypadków sygnały pokrywały się z ostrym ryzykiem ocenianym przez klinicystów. Problem w tym, że podobne wzorce pojawiały się też przy silnym ogólnym stresie, więc narzędzie może być czułe, ale jeszcze mało precyzyjne.
Badanie z zakresu nauk politycznych wskazuje, że deklarowanie wspólnych emocji z wyborcami zwiększa poparcie tylko wtedy, gdy chodzi o emocje negatywne, takie jak gniew czy lęk. Co ważne, źródłem tych emocji częściej jest to, która partia kontroluje Biały Dom, a nie to, co realnie robi Kongres. Wynik sugeruje, że komunikacja polityczna skuteczniej mobilizuje przez wspólne poczucie zagrożenia niż przez optymizm.
Aleksander Łukaszenka ogłosił 12 maja plan „selektywnej” mobilizacji wybranych jednostek po dużej kontroli armii z udziałem ponad 6 tys. rezerwistów. Białoruś chce odejść od jednorazowych dużych ćwiczeń na rzecz rotacyjnego szkolenia i stałej gotowości bojowej. Reżim stawia też na drony, walkę elektroniczną i uzbrojenie dostosowane do terenu. Dla Polski i regionu to sygnał dalszej militaryzacji wschodniej flanki NATO, choć Ukraina ocenia realne zdolności Mińska jako ograniczone.
Po wycofaniu przez administrację Trumpa planu rozmieszczenia w Niemczech amerykańskich pocisków, w tym lądowych Tomahawków, Europa przyspiesza budowę własnych zdolności uderzeniowych. UE chce adaptować systemy Storm Shadow/SCALP-EG, Taurus i MdCN do startu z lądu oraz rozwijać program ELSA z celem zasięgu ponad 2 tys. km do połowy lat 30. W tle jest luka wobec rosyjskich systemów z obwodu kaliningradzkiego. To ważne także dla bezpieczeństwa Polski i całej wschodniej flanki NATO.
Według CNN od ubiegłego roku funkcjonariusze CIA, w tym elitarna Ground Branch, biorą bezpośredni udział w zabójczych operacjach przeciw średniemu szczeblowi meksykańskich karteli. Wskazano m.in. zamach samochodowy z 28 marca pod Meksykiem, w którym zginął Francisco Beltran z kartelu Sinaloa. Meksyk zaprzecza udziałowi USA i uznaje takie działania za naruszenie suwerenności. Sprawa może zaostrzyć relacje Waszyngtonu z Meksykiem i pokazać szersze użycie tajnych operacji USA w regionie.
Cena ropy Brent wzrosła do 105,50 dol. za baryłkę po skoku o 4,1% w handlu azjatyckim. Według prognoz notowania mogą utrzymać się powyżej 100 dol. przez resztę 2026 r. z powodu konfliktu USA-Iran i zakłóceń w Cieśninie Ormuz, przez którą przechodzi ok. 20% światowych dostaw ropy. Dla Europy oznacza to ryzyko droższych paliw, presji inflacyjnej i wyższych kosztów transportu oraz energii. Korzystają na tym m.in. Aramco, BP i Shell.
CBS podało, że Pakistan pozwolił irańskim maszynom wojskowym, w tym samolotowi rozpoznawczemu RC-130, parkować w bazie Nur Khan po ogłoszeniu zawieszenia broni przez Donalda Trumpa na początku kwietnia. Islamabad odrzuca te doniesienia jako mylące i twierdzi, że zarówno samoloty irańskie, jak i amerykańskie przylatywały w celu obsługi personelu dyplomatycznego podczas rozmów Teheran–Waszyngton. Spór uderza w wiarygodność Pakistanu jako mediatora.
Komisja Cywilna ds. Przemocy Seksualnej z 7 października opublikowała raport oparty na dwóch latach śledztwa, zeznaniach, materiałach wizualnych i dowodach kryminalistycznych. Dokument opisuje 13 powtarzalnych wzorców przemocy seksualnej i ze względu na płeć podczas ataków Hamasu 7 października 2023 r. oraz późniejszej niewoli zakładników w Gazie. Autorzy uznają te czyny za potencjalne zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciw ludzkości i akty ludobójcze. Raport ma służyć przyszłym postępowaniom karnym.
Keir Starmer oświadczył, że nie zamierza ustąpić ze stanowiska premiera mimo słabych wyników wyborów lokalnych, dymisji ministrów i rosnącej krytyki wewnątrz Partii Pracy. Podkreślił, że nie ruszyła formalna procedura zmiany lidera, do której potrzeba poparcia 20% posłów. Wspierają go m.in. Wes Streeting, Andy Burnham i Pat McFadden. Kryzys polityczny w Londynie ma znaczenie dla Europy, bo dotyczy stabilności rządu jednego z kluczowych państw NATO.
Amerykański wywiad ocenia, że Iran odzyskał dostęp operacyjny do 30 z 33 stanowisk rakietowych przy Cieśninie Ormuz, około 90% podziemnej infrastruktury, 70% mobilnych wyrzutni i 70% zapasów pocisków sprzed wojny. To podważa publiczne deklaracje władz USA o „zdewastowaniu” irańskiego potencjału. W praktyce oznacza to nadal realne zagrożenie dla okrętów USA i tankowców oraz utrzymanie ryzyka dla światowego rynku energii.
Wołodymyr Zełenski poinformował 12 maja, że Ukraina przygotowuje z Kanadą umowę o współpracy w obszarze dronów. Ma to być rozszerzenie partnerstwa bezpieczeństwa i kolejny krok po liście intencyjnym podpisanym przez resorty obrony w ubiegłym roku. Zełenski podał, że podobne porozumienia dronowe rozwijanych jest już z około 20 państwami, cztery zostały podpisane. To pokazuje, że ukraińskie technologie bezzałogowe stają się towarem eksportowym i narzędziem budowy długoterminowych sojuszy.
Władimir Putin ogłosił test RS-28 Sarmat jako sukces i nazwał rakietę „najpotężniejszą na świecie”, zapowiadając wejście do służby do końca roku. Według opisu pocisk ma masę ponad 200 ton, udźwig 10 ton i zasięg przekraczający 11 tys. mil. Jednocześnie program ma za sobą kilka poważnych niepowodzeń: nieudany test w lutym 2023 r., eksplozję silosu we wrześniu 2024 r. w Plesiecku i kolejną katastrofę w locie. To osłabia propagandowy przekaz o niezawodności systemu.
Reuters podaje, że pod koniec marca Arabia Saudyjska przeprowadziła serię nieujawnionych wcześniej nalotów na Iran w odwecie za ataki na swoje terytorium. To pierwszy znany przypadek bezpośredniego saudyjskiego uderzenia na cele w Iranie. Po przekazaniu informacji Teheranowi i groźbie dalszej odpowiedzi doszło do deeskalacji: liczba ataków dronowych i rakietowych na Arabię Saudyjską spadła z ponad 105 pod koniec marca do około 25 na początku kwietnia.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas oceniła, że słowa Władimira Putina o tym, że wojna „zbliża się do końca”, pokazują osłabienie Kremla. Jako przyczyny wskazała wysokie rosyjskie straty i ukraińskie uderzenia w rosyjną infrastrukturę naftową. Kallas uznała, że tworzy to okazję do zakończenia wojny, choć wcześniej podchodziła sceptycznie do rosyjskich deklaracji pokojowych. W tle trwają rozmowy dyplomatyczne prowadzone przez USA.
Departament Stanu USA podał, że Marco Rubio i Wang Yi zgodzili się w rozmowie 30 kwietnia, iż żadne państwo ani organizacja nie może narzucać opłat tranzytowych na międzynarodowych drogach wodnych, takich jak Cieśnina Ormuz. To rzadki punkt zgodności Waszyngtonu i Pekinu oraz sygnał presji na Iran, by przywrócić swobodę żeglugi. Dla Europy i Polski to ważne z punktu widzenia cen energii i bezpieczeństwa dostaw.
Brak newsów na dziś w tej kategorii.