Leki odchudzające tracą też masę mięśniową, ale głównie zgodnie z typowym mechanizmem chudnięcia
Analiza wskazuje, że przy semaglutydzie i tirzepatydzie 25–40% utraconej masy ciała stanowi beztłuszczowa masa, a 60–75% to tłuszcz. To zbliżony wzorzec do zwykłego odchudzania, a nie wyjątkowy efekt leków GLP-1. Dane z badań STEP i SURMOUNT-1 sugerują, że skład ciała zwykle i tak poprawia się na korzyść tłuszczu. Ryzyko spadku siły i sprawności można ograniczać treningiem oporowym, ruchem i odpowiednią podażą białka.
acpjournals.org
Białko roślinne i zwierzęce dało podobne wyniki w sile, składzie ciała i markerach metabolicznych
Metaanaliza 18 randomizowanych badań kontrolowanych nie wykazała istotnych różnic między długotrwałą suplementacją białkiem roślinnym i zwierzęcym. Nie różniły się m.in. beztłuszczowa masa ciała, tkanka tłuszczowa, siła mięśni, sprawność ani parametry kardiometaboliczne, takie jak ciśnienie czy glukoza. Wniosek jest praktyczny: przy odpowiedniej całkowitej podaży białka źródło ma mniejsze znaczenie niż sądzono.
frontiersin.org
Analiza 600 tys. abstraktów wskazuje na trwawe przesunięcie nauk społecznych w lewo
Badanie objęło ok. 600 tys. abstraktów z lat 1960–2024 z 367 czasopism i 11 dyscyplin. Model AI klasyfikował teksty na skali ideologicznej 0–10; według autorów ok. 90% politycznie istotnych publikacji miało nachylenie lewicowe. Trend nasilał się szczególnie po 2010 r. w obszarach społeczno-kulturowych, słabiej w ekonomii. To analiza treści publikacji, więc wnioski zależą od sposobu trenowania i trafności klasyfikacji modelu.
psypost.org
Badanie z Japonii: wstrząsy międzynarodowe mogą osłabiać demokrację i wzmacniać autorytaryzm
Autorzy wskazują podobieństwa między obecną sytuacją a latami 30.: napięcia geopolityczne, polaryzację, konflikty handlowe i wojny regionalne. Wniosek jest taki, że silne szoki gospodarcze i polityczne mogą osłabiać demokratyczne mechanizmy kontroli oraz skłaniać elity do współpracy z władzą autorytarną. To interpretacja z zakresu nauk politycznych, więc pokazuje ryzyko i mechanizm, a nie prostą prognozę, że historia się powtórzy.
eurekalert.org
Prokrastynacja zwykle maleje w młodej dorosłości, ale nadal przewiduje gorsze wyniki życiowe
W 18-letnim badaniu podłużnym 3023 osób z Niemiec stwierdzono, że prokrastynacja z wiekiem przeciętnie spada, ale osoby odkładające sprawy na później na starcie zwykle robiły to także później. Wyższy poziom i niekorzystny przebieg wiązały się z gorszymi wynikami w nauce, niższymi dochodami, mniejszą liczbą awansów, słabszymi relacjami i gorszym zdrowiem. Poprawę łączono m.in. z wejściem na rynek pracy i wzrostem sumienności.
psypost.org
Bardziej zróżnicowany mikrobiom jelit wiązano z silniejszą reakcją na ostry stres
Badanie zdrowych dorosłych wykazało, że większa różnorodność bakterii jelitowych korelowała z mocniejszą odpowiedzią kortyzolową i silniej odczuwanym stresem w teście ostrego stresu. Oszacowana zdolność mikrobiomu do produkcji maślanu wiązała się z większą reaktywnością, a propionianu z mniejszą. To wynik korelacyjny, więc nie dowodzi przyczyny, ale sugeruje, że skład mikrobiomu może wpływać na to, jak organizm mobilizuje się w krótkotrwałym stresie.
univie.ac.at
Część objawów Alzheimera może zaczynać się poza mózgiem, w nerwach obwodowych
Naukowcy z UCF użyli modelu human-on-a-chip i pokazali, że neurony ruchowe z rodzinnymi mutacjami Alzheimera, takimi jak PSEN1, mogą same zaburzać połączenia nerwowo-mięśniowe. Efektem były niestabilne połączenia i większa męczliwość mięśni, nawet bez udziału mózgu. To może pomóc wyjaśnić wczesne problemy z chodem i równowagą oraz otwiera kierunek badań nad wcześniejszym wykrywaniem choroby poza samym OUN.
psypost.org
Noc przestaje hamować pożary: w Ameryce Północnej liczba godzin sprzyjających ogniowi wzrosła o 36%
Badanie prawie 9 tys. pożarów i danych satelitarnych z lat 2017–2023, połączone z modelem ML dla okresu 1975–2024, pokazało, że ocieplenie osłabia nocne spowolnienie ognia. W skali kontynentu liczba godzin sprzyjających pożarom wzrosła o 36%, a w części północy liczba dni z warunkami do całodobowego spalania skoczyła o 232%. To utrudnia akcje gaśnicze, bo ogień słabiej wygasa nocą i szybciej wraca rano.
science.org
Tuńczyki i rekiny o „ciepłym” ciele zużywają prawie 4 razy więcej energii niż ryby zimnokrwiste
Badanie biologgerów założonych dzikim rybom pokazało, że mezotermiczne gatunki, takie jak tuńczyki i żarłacze białe, potrzebują ok. 3,8 raza więcej energii niż ryby ektotermiczne po uwzględnieniu rozmiaru i temperatury. Problem rośnie wraz z masą ciała: produkcja ciepła zwiększa się szybciej niż jego utrata, co grozi przegrzewaniem w cieplejszych oceanach. To może wymuszać przesuwanie zasięgu ku chłodniejszym wodom i zwiększać presję na duże drapieżniki.
science.org
Bogatsze płodozmiany zwiększają produkcję kalorii, białka, tłuszczu i węglowodanów w Europie
Analiza 16 długoterminowych doświadczeń polowych w Europie pokazała, że płodozmiany z trzema funkcjonalnie różnymi grupami upraw dawały wyższe plony żywieniowe niż monokultury zbóż i rotacje zbożowe. Chodzi nie tylko o masę plonu, ale o kalorie oraz makroskładniki dla ludzi. Korzyści rosły z czasem i wynikały m.in. z lepszej ochrony roślin, wykorzystania składników pokarmowych i odporności na warunki klimatyczne.
nature.com
W badaniu 7,5 tys. nastolatków główne bariery rzucenia e-papierosów to uzależnienie i regulacja emocji
Dane zebrane w szkołach Quebecu w latach 2022–2023 wśród 7500 nastolatków, którzy próbowali rzucić wapowanie, wskazują trzy główne przeszkody: silne uzależnienie od nikotyny, trudności z regulacją emocji oraz lęk przed porażką. Dziewczęta częściej zgłaszały większe trudności. Wynik sugeruje, że same apele o rzucenie nie wystarczą; potrzebne są programy łączące wsparcie psychologiczne z leczeniem uzależnienia.
sciencedirect.com
To, co wiemy, może zmieniać samo widzenie — badania wspierają wpływ wiedzy na percepcję
Przegląd badań opisuje, że wcześniejsza wiedza i oczekiwania wpływają na szybkość oraz szczegółowość percepcji. Przykład: rozpoznanie obiektu jako narzędzia może przyspieszać jego zauważenie, ale kosztem części detali. Podobnie działa ekspertyza, np. znajomość pisma czy kategorii obiektów. To nie znaczy, że „widzimy dowolnie”, lecz że mózg interpretuje bodźce przez pryzmat tego, czego już się nauczył.
bps.org.uk
Nowy dinozaur z późnego triasu z Nowego Meksyku poszerza obraz różnorodności herrerazaurów
Opisano nowy takson dinozaura gadziomiednicznego, Ptychotherates, z kamieniołomu Coelophysis Quarry w północnym Nowym Meksyku. Materiał obejmuje niekompletną, ale dobrze zachowaną czaszkę z końca triasu, z najwyższego noryku lub retyku. Znalezisko sugeruje, że herrerazaury były bardziej zróżnicowane tuż przed końcem triasu, niż wcześniej sądzono, i pomaga doprecyzować wczesną ewolucję drapieżnych dinozaurów.
onlinelibrary.wiley.com
