Blokowanie tlenku azotu odwraca objawy autyzmu u myszy – nowe podejście terapeutyczne?
Badacze z Hebrew University pokazali, że nadmiar tlenku azotu (NO) w mózgu może wywoływać reakcję prowadzącą do degradacji białka TSC2, które hamuje szlak mTOR odpowiedzialny za wzrost komórek i produkcję białek. Skutkiem jest nadmierna aktywacja mTOR, zaburzenie funkcji neuronów i pojawienie się objawów autyzmu u myszy z mutacją Shank3 oraz Cntnap2. Zastosowanie inhibitorów NO pozwala zachować TSC2, przywraca prawidłowe działanie mTOR i prowadzi do cofnięcia objawów autyzmu u tych zwierząt. Podobne efekty zaobserwowano też w ludzkich komórkach nerwowych. Badanie krwi dzieci z autyzmem wykazało znacząco niższe stężenia TSC2 względem dzieci neurotypowych, co wskazuje na potencjalny cel terapeutyczny. Warto zaznaczyć, że mechanizm roli tlenku azotu jest złożony – inne badania pokazują, że jego niedobór może wywoływać podobne objawy, więc konieczne są dalsze testy.
psypost.org
Hipokryzja i nietolerancja głównymi przyczynami wątpliwości religijnych u studentów
W badaniu obejmującym niemal 4000 studentów z USA wykazano, że najczęstszymi przyczynami wątpliwości religijnych są hipokryzja osób religijnych oraz nietolerancja wobec osób homoseksualnych. Te powody przewyższają kwestie teologiczne, takie jak problem zła. Wątpliwości religijne często wiążą się z pogorszeniem zdrowia psychicznego, szczególnie wśród osób głęboko zaangażowanych religijnie, ale też z większą otwartością na poszukiwanie prawdy, pokorą intelektualną i zdolnością do przyjmowania złożonych poglądów. Badanie dotyczy głównie studentek, osób białych i chrześcijan, więc wyniki nie są reprezentatywne dla całej populacji.
psypost.org
Nieuzasadnione twierdzenie o związku Tylenolu z autyzmem wpłynęło na zachowania ciężarnych
Prezydent Trump oraz Robert F. Kennedy Jr. publicznie sugerowali, że stosowanie acetaminofenu (Tylenol) w czasie ciąży może być powiązane z autyzmem u dzieci, mimo braku jednoznacznych dowodów naukowych. Po tym ogłoszeniu zanotowano spadek zamówień tego leku w oddziałach ratunkowych związanych z ciążą. Wiodące organizacje naukowe, w tym WHO i Autism Science Foundation, zdecydowanie dementują ten związek, wskazując, że dostępne badania są sprzeczne i nie potwierdzają bezpośredniej zależności. Eksperci zwracają uwagę, że gorączka w ciąży – którą leczy Tylenol – sama w sobie może być czynnikiem ryzyka zaburzeń neurologicznych, dlatego sprawa wymaga dalszych analiz.
thehill.com
Wyższe spożycie białka sprzyja cofnięciu zespołu metabolicznego
W wieloletniej analizie irańskiej populacji (Tehran Lipid and Glucose Study) wykazano, że zwiększone spożycie białka pochodzącego z drobiu, produktów mlecznych i orzechów wiąże się ze zwiększoną szansą na cofnięcie zespołu metabolicznego. Wskaźniki hazardu dla cofnięcia (reversion) MetS wynosiły np. 1,47 dla drobiu, 0,52 dla nabiału oraz 0,57 dla orzechów, po uwzględnieniu czynników zakłócających. Średnia ilość spożywanego białka zwierzęcego działała odwrotnie – obniżała szanse na cofnięcie zespołu. Autorzy zwracają uwagę, że wyniki kontrastują z badaniami sugerującymi korzystne działanie restrykcji białkowej w MetS, więc potrzeba dalszych analiz.
nature.com
Pozytywne przekonania o starzeniu sprzyjają poprawie funkcji poznawczych i fizycznych u seniorów
Badacze z Yale University przebadali ponad 11 tys. osób w wieku 65+ w ramach 12-letniej obserwacji. Okazało się, że niemal połowa seniorów odnotowała poprawę funkcji poznawczych, fizycznych lub obu tych obszarów – 32% poprawę poznawczą, 28% fizyczną. Te zmiany bywały istotne klinicznie. Największą szansę na poprawę mieli ci, którzy mieli pozytywne przekonania o starzeniu, nawet po uwzględnieniu wieku, płci, poziomu wykształcenia, chorób przewlekłych i depresji. Wyniki podważają stereotyp, że starzenie zawsze oznacza pogarszanie się stanu zdrowia, i sugerują, że działania wspierające pozytywne myślenie o wieku mogą poprawiać zdrowie seniorów.
ysph.yale.edu
Pandemia COVID-19 spowolniła rozwój funkcji wykonawczych u dzieci w wieku 2,5–6,5 lat
Analiza rozwoju 139 dzieci w wieku 2,5–6,5 lat wykazała, że lockdowny i zamknięcie szkół znacząco zakłóciły rozwój funkcji wykonawczych: skupienia uwagi, samokontroli i zdolności adaptacji. Dzieci rozpoczynające edukację w trakcie lockdownu miały wolniejszy rozwój tych umiejętności względem młodszych dzieci zachowujących kontakt z rówieśnikami. Po otwarciu szkół tempo rozwoju funkcji wykonawczych było o 65-74% wolniejsze niż przed pandemią – efekty te utrzymywały się przez lata. Wyniki podkreślają trwały wpływ zaburzeń społecznych na rozwój neuropsychologiczny w dzieciństwie.
cidrap.umn.edu
Trauma z dzieciństwa nie zawsze prowadzi do problemów w dorosłości – wielu radzi sobie doskonale
Nowe badania Uniwersytetu UNSW w Sydney pokazują, że osoby doświadczające traumy w dzieciństwie często osiągają sukcesy i stabilność psychologiczną w dorosłości przez dziesięciolecia. Konsekwencje nie są jednoznaczne – choć zwiększają ryzyko problemów psychicznych, wielu dotkniętych radzi sobie dobrze, co daje uzasadnienie do opracowania interwencji wspierających odporność i optymistycznych strategii prewencji.
unsw.edu.au
Relacje wspierające sprzyjają pozytywnym zmianom osobowości u dorosłych
Osoby, które mają wsparcie w bliskich relacjach, doświadczają wzrostu cech osobowości takich jak ugodowość, sumienność i otwartość na doświadczenia. Zmiany te sprzyjają dobrostanowi społecznemu oraz są powiązane ze wzrostem poczucia pewności siebie. Wspierające relacje przewidują też lepsze zdrowie fizyczne, mniejsze ryzyko niepełnosprawności i niższą śmiertelność, szczególnie w grupie osób w średnim i starszym wieku.
psypost.org
Związek między jedzeniem ultraprzetworzonych produktów a pogorszeniem funkcji poznawczych – wyniki sprzeczne
Chociaż wybrany post sugeruje brak związku między jedzeniem ultraprzetworzonych produktów (UPF) a szybszym pogorszeniem funkcji poznawczych, badania z 2023 roku (JAMA Neurology, 10 775 dorosłych) wykazały, że jadłospis zawierający ponad 19,9% kalorii z UPF prowadził do 28% szybszego ogólnego spadku zdolności poznawczych i 25% szybszego pogorszenia funkcji wykonawczych w 8-letniej obserwacji. Wyniki te potwierdzają inne badania sugerujące negatywne skutki UPF dla zdrowia mózgu. Artykuł cytowany w poście najprawdopodobniej błędnie interpretuje wyniki naukowe.
psypost.org
ABCA7 jako potencjalny cel leczenia Alzheimera – kluczowe znaczenie dla regulacji pobudzenia glutatminergicznego
Nowe badania pokazują, że niedobór białka ABCA7 – drugiego najważniejszego genetycznego czynnika ryzyka Alzheimera po APOE4 – nasila toksyczne pobudzenie neuronów przez glutaminian (ekscytotoksyczność), prowadząc do ich uszkodzenia. Proces ten związany jest z zaburzeniem równowagi między sygnałami glutaminergicznymi a GABA. Wyniki wskazują, że ABCA7 oraz szlaki glutaminian-GABA mogą stać się istotnymi celami klinicznymi dla opracowania nowych terapii.
sciencedirect.com
Sekwencjonowanie genów nowotworów kotów: nowe dane o felinej onkogenomice i podobieństwach do ludzkich nowotworów
Naukowcy przeanalizowali geny 493 par guzów i zdrowych tkanek kotów domowych z 13 typami nowotworów, badając odpowiedniki około 1000 ludzkich genów nowotworowych. Najczęściej mutowanym genem był TP53, zaobserwowano też zmiany liczby kopii genów – m.in. utrata PTEN, FAS i podwyższenie liczby MYC – oraz 31 kluczowych genów typu driver. Odkryto typowe sygnatury mutacyjne, sekwencje wirusowe oraz warianty germinalne. Największe podobieństwa do nowotworów ludzkich zaobserwowano w raku piersi (mammmary carcinoma), zwłaszcza jeśli chodzi o geny FBXW7 i PIK3CA. Koty mogą stać się ważnym modelem w onkologii porównawczej i wspólnych terapiach w podejściu One Medicine.
science.org
Psychologiczna recepta na urazę – trwały gniew i poczucie krzywdy sprzyjają długo utrzymującej się urazie
Nowe badania pokazują, że połączenie poczucia skrzywdzenia i gniewu sprawia, iż osobę, która nas zraniła, postrzegamy jako zasadniczo niemoralną, co utrwala urazę latami. Kluczowe elementy to pogarda wobec sprawcy, utrzymywanie negatywnych emocji (trwałość gniewu i zranienia), przekonanie o niezdolności do wybaczenia. Utrzymywanie urazy wiąże się z częstymi natrętnymi myślami, brakiem wybaczenia, tendencją do zemsty i pogorszeniem samopoczucia (stres, lęk).
psypost.org
Bezbolesny plaster z mikroigłami – innowacja w monitoringu odporności
Naukowcy z Jackson Laboratory i MIT opracowali mikroigłowy plaster wielkości monety, który bezinwazyjnie pobiera komórki układu odpornościowego i markery zapalne bez krwi i biopsji. Plaster, zbudowany ze 100+ polimerowych igieł pokrytych hydrożelem, wykrywa sygnały immunologiczne w kilka minut i komórki w kilka godzin, umożliwiając monitoring u dzieci, seniorów i na trudnych obszarach skóry. Testy u ludzi i myszy potwierdziły skuteczność. Narzędzie już wspiera badania nad starzeniem, vitiligo, łuszczycą i ma szansę na zastosowanie w monitoringu szczepień, infekcji i leczenia nowotworów.
jax.org
Mimikę kontroluje sieć regionów mózgu – różne obszary regulują gesty twarzy w różnych skalach czasowych
Badania na makakach z użyciem fMRI wykazały, że wyrażenia twarzy kontroluje złożona sieć kilku regionów mózgu: zakręt czołowy przyśrodkowy, kora ruchowa i czuciowa. Przeciwstawne obszary odpowiadają za dynamiczne (milisekundowe) i stabilne (wolniejsze) sygnały mimiczne. Taka hierarchiczna organizacja pozwala na płynne, społecznie adekwatne reagowanie zarówno na bodźce emocjonalne, jak i świadome gesty.
psychologytoday.com
Nowy rodzaj oposów z Nowej Gwinei i Australii – odkrycie „taksonu łazarza”
Publikacja z 2026 roku opisuje nowy rodzaj oposów hemibelideinów (rodzina Pseudocheiridae) z Nowej Gwinei i Australii, w tym takson „łazarza” – gatunek uznany za wymarły, odkryty ponownie na Półwyspie Vogelkop. Nowe dane rozszerzają wiedzę o różnorodności oposów w tym regionie.
journals.australian.museum
